Hitteblog - Hitte neemt afscheid met onweer

Alles gaat trager deze dagen. De hittegolf is gespreksonderwerp nummer één, brengt opwinding bij meteorologisch geïnteresseerden én baart zorgen bij organisatoren van grote evenementen als de Tourstart. Alle weerberichten verzamelen we voor u in dit hitteblog.

Tourfans langs de route in Utrecht.Beeld ANP

De tourkaravaan en het verwachte slechte weer met regen, onweer en harde windstoten zullen elkaar in de loop van zondagmiddag tegenkomen. Dat laat het KNMI weten. Vanuit het zuidwesten trekken onweersbuien naar het noordoosten en ook op andere plaatsen kunnen ze plotseling ontstaan.

‘Op dit type weer is het heel lastig vooruitblikken. Een speldenprik op de weerkaart kan snel uitgroeien tot een bloemkool’, aldus een woordvoerder.

Het KNMI heeft voor zondagmiddag en -avond eerder al code geel voor gevaarlijk weer ingesteld. De hitte houdt nog even aan en daarnaast waarschuwt het weerinstituut voor onweersbuien met lokaal kans op zware windstoten tot 100 kilometer per uur. ‘De onweersbuien intensiveren naarmate ze verder naar het noordoosten komen.’

Beeld ANP

In sommige delen van Nederland kan het vandaag flink gaan onweren. De hitte zal ook nog aanhouden. De kans op onweer is voor het KNMI reden om code geel uit te geven: er is kans op gevaarlijk weer.

Tegen de middag trekken er van het zuidwesten en zuiden uit onweersbuien over het land. Met name in het oosten is er lokaal kans op zware windstoten tot 100 km/uur.

De temperatuur loopt vandaag wederom snel op, maar in de middag volgt van het westen uit enige verkoeling. Maandag loopt deze periode van aanhoudende hitte ten einde.

Beeld ANP

Zondag kan het weleens heel druk worden op de Nederlandse wegen. Dat komt door de Tour de France in Utrecht en Zeeland, het begin van de schoolvakanties en verkeer richting de kust. Zondag rijdt het Tourpeloton van Utrecht via Rotterdam naar het eiland Neeltje Jans (Oosterscheldekering) in Zeeland.

Rijkswaterstaat verwacht drukte op gemeentelijke en provinciale wegen. Op de route worden een deel van de N57, op- en afritten van snelwegen, bruggen en sluizen tijdelijk afgesloten. Rijkswaterstaat waarschuwt om vanwege de langere reistijden en de hitte in elk geval genoeg water mee te nemen.

Voor het eerst heeft de Koninklijke Landmacht zaterdag paraat gestaan om te helpen bij verstoringen van het treinverkeer. Op veertien plaatsen in het land stonden groepen van tien militairen klaar om bij te springen als het nodig zou zijn. Ze konden bijvoorbeeld water uitdelen of mindervaliden vervoeren.

NS en ProRail hadden een beroep gedaan op de landmacht in verband met 'uitzonderlijke omstandigheden': de combinatie van tropische weersomstandigheden en veel evenementen in het land. De militairen waren standby onder meer in Almelo, Hoogeveen, Amersfoort, Gouda, Bergen op Zoom en Roermond.

De 'militaire steunverlening in het openbaar belang' is zaterdagavond afgesloten zonder dat de militairen in actie hoefden te komen. 'Alle treinen zijn netjes blijven rijden', aldus een woordvoerder van het ministerie van Defensie.

Beeld anp

Duitsland lijkt zaterdag te zijn ontsnapt aan de gevreesde recordhitte. De hoogste gemeten temperatuur was volgens de DWD, het Duitse KNMI, 39,2 graden in Bad Dürkheim.

De weerkundigen hadden eerder gewaarschuwd dat het record van 40,2 graden zaterdag wel eens kon sneuvelen. Het kwik was vrijdag in grote delen van Duitsland al opgelopen tot bijna 38 graden.

Veel Duitsers besloten zaterdag overigens niet af te wachten of het record gebroken zou worden. Mensen zochten in grote aantallen verkoeling aan de Oostzeekust, met soms lange files tot gevolg.

Mensen liggen op het strand in het Strandbad Wannsee in Berlijn.Beeld EPA

Het KNMI waarschuwt voor gevaarlijk weer zondagmiddag en -avond. Vanuit het zuidwesten en zuiden trekken onweersbuien over het land. Deze kunnen zwaar uitpakken met lokaal kans op zware windstoten rond 90 kilometer per uur.

Ook de VerkeersInformatieDienst (VID) waarschuwt voor zware onweersbuien. Er is kans op hagel en windstoten tot 100 kilometer per uur, aldus de VID.

De eerste toeschouwers komen aan ibij het parcours voor de tijdrit tijdens de Grand Depart van de Tour de France.Beeld anp

Zo'n 250 zwemmers zijn zaterdag uit de Utrechtse grachten gehaald door de reddingsbrigade, meldt RTV Utrecht zaterdag. Zij zochten tijdens de Tourstart verkoeling in het water in de domstad. Vijftien van hen werden naar de EHBO gebracht.

Onder meer in de Stadsbuitengracht, de Vaartse Rijn en een deel van de Kromme Rijn mocht niet gezwommen worden van de organisatie om ongelukken te voorkomen. Zondag geldt er weer een zwemverbod als de tweede etappe van de Tour vanuit Utrecht vertrekt.

Kinderen spelen in het water in de Utrechtse Krommerijn, eerder deze week.Beeld anp

Bijna honderd bezoekers van de openingsrit van de Tour de France hebben zich zaterdag gemeld bij een hulppost van het Rode Kruis. Een woordvoerster meldt dat tot dusverre 88 behandelingen zijn uitgevoerd. Vier mensen zijn doorverwezen naar het ziekenhuis.

In de meeste gevallen gaat het om mensen die last hebben van de hitte. Dit varieert van hoofdpijn en duizeligheid tot flauwvallen.

Wat verder opvalt is dat veel mensen zich bij een hulppost melden omdat ze, door veel zweten, zonnebrandcrème in hun ogen hebben gekregen.

Nairo Quintana in Utrecht zaterdagmiddag.Beeld ANP

In Utrecht zijn zaterdag door de hitte enkele mensen onwel geworden bij de start van de Tour de France. Twee mensen zijn doorverwezen naar het ziekenhuis, zo vertelt een woordvoerster van het Rode Kruis.

Het Rode Kruis behandelde tot dusverre 47 mensen, niet alleen vanwege de hitte. Er zitten bijvoorbeeld ook mensen bij die schaafwonden hebben opgelopen.

Het lijkt zaterdag mee te vallen met de smog in Nederland. Van ernstige smog, zoals het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) eerder voorspelde, is geen sprake. De verwachting is inmiddels naar beneden bijgesteld naar matige smog in het oosten en zuidoosten van het land. Voor de komende dagen verwacht het instituut geen of nauwelijks smog.

Smog door ozon ontstaat bij grote hoeveelheden verontreinigende stoffen in de lucht, zoals stikstofoxiden. De vervuilende stoffen worden onder invloed van zonlicht omgezet in ozon. Dagen met hoge ozonconcentraties zijn vaak warme dagen met hoge zonkracht en weinig wind uit het zuidoosten. De afgelopen dagen was daar wel sprake van.

Smog kan behalve irritatie aan keel, neus en ogen, hoesten en kortademigheid veroorzaken. Bij mensen met luchtwegaandoeningen kunnen klachten verergeren. Zware lichamelijke inspanning in de buitenlucht wordt afgeraden.

Beeld anp

Warmterecords sneuvelen met bosjes deze week. Zo werden woensdagnacht en donderdag respectievelijk de warmste nacht (24,1 graden) en warmste julidag ooit (37,3 graden) gemeten. Toch lijkt het te verschillen hoe we die hitte ervaren. In Wageningen werd gisteren een app gepresenteerd waarmee de hittestress per locatie is te zien.

Het lijkt erop dat de meeste bezoekers van de Tour de France in Utrecht goed zijn voorbereid op de hitte. 'Ik zie veel hoedjes en water', zei burgemeester Jan van Zanen tijdens een rondgang langs het parcours. 'De mensen zijn enthousiast en de sfeer is goed.'

Naar verwachting komen tussen de 600.000 en 800.000 mensen naar de openingsrit van de Tour, een tijdrit over 13,8 kilometer. Bij de Jaarbeurs, de start- en finishplaats, willen de meeste mensen staan. Daar is het inmiddels een beetje dringen voor een goede plek.

Al aan het einde van de ochtend kwam de temperatuur in Utrecht boven de 30 graden uit. Later op zaterdag volgen vermoedelijk regenbuien met onweer.

Toeschouwers van de Tour in Utrecht.Beeld epa

Zomer. Eindelijk tijd om in te halen wat door het jaar heen bleef liggen. Dit weekend vertellen medewerkers van Sir Edmund welke boeken een plek verdienen op uw vakantiestapel.

Nederland maakt voor de achtste keer deze eeuw een hittegolf door. De vorige hittegolf vond plaats in 2013, van 21 tot en met 27 juli. Tussen 2003 en 2006 had elk jaar minstens een periode van dergelijk warm weer.
De term staat voor een in De Bilt gemeten opeenvolging van minimaal 5 zomerse dagen van 25 graden of hoger. Van die reeks moeten er minimaal 3 tropisch zijn met temperaturen van minstens 30 graden.

Sinds begin vorige eeuw telde het KNMI 39 keer een hittegolf. De langste duurde achttien dagen en viel in juli en augustus 1975. Het daaropvolgende jaar neemt, samen met een hittegolf uit 1947, met 17 dagen een gedeelde tweede plek in. In de jaren 1922, 1930, 1948 en 2001 duurde de hittegolf exact de minimaal vereiste 5 dagen van warm weer.

Nadat het KNMI in 1901 begon met de registratie van het weer, moest er een flink aantal jaren op de eerste hittegolf worden gewacht. Die diende zich pas in 1911 aan, dezelfde zomer nog gevolgd door een tweede. Ook in de jaren 1941, 1948 en 2006 kende Nederland er twee. Het jaar 1947, toen een zeer warme zomer op een zeer koude winter volgde, telde er liefst vier.

Beeld anp

In Nederland is officieel sprake van een hittegolf. Dat meldt het KNMI zaterdag. Tropische temperaturen waren er al sinds dinsdag maar zaterdag om 11.17 uur was de hittegolf echt een feit. Toen werd in De Bilt de 30 graden gehaald.

Van een hittegolf is sprake als de maximumtemperatuur vijf opeenvolgende dagen 25 graden of hoger ligt, waarvan drie dagen 30 graden of meer.
De laatste hittegolf in Nederland was bijna twee jaar geleden: tussen 21 en 27 juli 2013.

Een meisje wordt nat gespoten op Lowlands in 2012.Beeld anp

In grote delen van het land wordt zaterdag opnieuw ernstige smog door ozon verwacht. Volgens het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) gaat het om de hoogste ozonniveaus van de laatste tien jaar. De verwachte concentratie kan bij iedereen klachten veroorzaken, dus ook bij mensen in goede gezondheid.

Smog kan behalve irritatie aan keel, neus en ogen, hoesten en kortademigheid veroorzaken. Bij mensen met luchtwegaandoeningen kunnen klachten verergeren. Zware lichamelijke inspanning in de buitenlucht wordt afgeraden.

Smog door ozon ontstaat bij grote hoeveelheden verontreinigende stoffen in de lucht, zoals stikstofoxiden. De vervuilende stoffen worden onder invloed van zonlicht omgezet in ozon. Dagen met hoge ozonconcentraties zijn vaak warme dagen met hoge zonkracht en weinig wind uit het zuidoosten.

In het oosten stijgt de temperatuur vandaag naar 35 en mogelijk 37 graden. In de westelijke helft van het land zal het veel minder heet zijn. Op de stranden wordt het 23 tot 25 graden en in de westelijke provincies 25 tot 30 graden. Vanochtend kan er de eerste uren in het noorden nog een bui vallen. Daarna draait de wind naar oost en waait met 2 tot 4 Bft. Vanmiddag kondigt een tweede buiengebied zich aan. Er komen meer wolken, maar de kans op buien blijft in eerste instantie klein. De wind draait echter wel naar het westen waardoor vanuit het westen de lucht minder warm wordt.

Ook in het midden en oosten van het land leidt de opstekende westenwind later op de dag voor een tempering van de hitte. De buien bereiken waarschijnlijk tegen de avond Zeeland. In de avonduren neemt de buiigheid verder toe met kans op onweer en hagel.

Beeld ANP

‘Eerst de hitte, nu de regen. God is goed’, heeft paus Franciscus tegen duizenden gelovigen op het Sint Pieterplein in Rome gezegd. Rome dat net als veel andere Europese hoofdsteden dezer dagen zucht onder de extreme hitte is vrijdag even verrast door een regenbui. Tegen de aanwezigen die hun paraplus zowel als bescherming tegen de brandende zon als tegen de plotselinge regen hebben kunnen gebruiken, heeft de paus lachend laten weten: ‘Zelfs het water is welkom, aangezien God dit gemaakt heeft.’

Duitsland kan zaterdag de hoogste temperatuur ooit meten. Het record staat nu op 40,2 graden, gemeten in 1983 en 2003. Dat kan in het westen en zuidwesten van het land sneuvelen, aldus weerdienst DWD.

De hoge temperaturen van morgen hebben vooralsnog geen gevolgen voor het treinverkeer van en naar Utrecht. De NS laat vanwege de start van de Ronde van Frankrijk extra en langere treinen rijden. Dat plan hoeft, ondanks de hitte, niet te worden aangepast. 'We gaan van start volgens het plan dat we gemaakt hebben, en houden het weer nauwlettend in de gaten'', aldus een woordvoerster. 'We adviseren reizigers om zaterdag de reisplanner goed te checken.' Naar verwachting komen zaterdag 600.000 tot 800.000 mensen naar de Tourstart in Utrecht.

In Zandvoort deelt Kruidvat speciale polsbandjes uit die UV-straling meten en van kleur veranderen wanneer je je moet insmeren. Dat tweet journalist Rena Netjes. In tegenstelling tot je huid verkleuren deze bandjes voor het te laat is.

Festivalorganisatoren nemen maatregelen om hun bezoekers de komende dagen de hittegolf door te loodsen. Waterpistolen, zwembadjes, vernevelaars, ventilatoren, zonnebrand, extra personeel en liters kraanwater worden ingezet om te zorgen dat dansen in de warmte dragelijk blijft.

Zo staat onder meer Pitch, dat vrijdag en zaterdag plaatsvindt op het Westergasfabriekterrein in Amsterdam, onder druk van de temperatuur toe dat gasten flesjes meenemen om gratis water in bij te vullen. Ook bij dansfeest Verknipt op Sportpark Riekerhaven in de hoofdstad is gratis, extra gekoeld water beschikbaar en zijn kleine tubes zonnebrandcrème en waterpistolen toegestaan binnen de poorten. Ook zet de organisatie opblaasbare waterbadjes op het terrein om af en toe even in af te koelen. Bij de drie podia op het veld blazen grote ventilatoren de lucht koel.

Bezoekers van het Free Festival in Almere mogen bij hoge uitzondering het naastgelegen Weerwater in. Ook staan er zwembadjes met voldoende sponzen, kunnen gasten zich gratis laten insmeren tegen zonnebrand en zijn snoepjes en chips te koop om het suiker- en zoutgehalte op peil te houden. Er worden zaterdag en zondag ook extra schaduwplekken gecreëerd, tenten gekoeld en open stukken overdekt.

WiSH Outdoor, vrijdag, zaterdag en zondag in Beek en Donk, richt speciale 'cooling zones' in waar watersproeiers de gasten verkoeling bieden. De acts die zondag in een tent zouden optreden, zijn in verband met de verwachte warmte verplaatst naar het buitenpodium.

In de Amsterdam Arena worden zaterdagavond extra rustruimtes ingericht waar Sensation-bezoekers even kunnen bijkomen van al het dansen. Het aantal watertappunten wordt uitgebreid en er is extra personeel aanwezig bij de EHBO-posten. Over de kledingkleur valt niet te onderhandelen, die behoort al vijftien jaar wit te zijn tijdens het dancespektakel, maar de organisatie raadt mensen wel aan voor een niet al te strakke outfit te kiezen.

Veel festivalorganisatoren geven op hun website tips om de dag zo prettig mogelijk door te komen. Het rijkelijk gebruik van zonnebrandcrème en het bedekken van hoofd en nek worden aangeraden en ook wordt iedereen op het hart gedrukt niet te veel alcohol en juist wel veel water te drinken. Ook rust nemen en tijdig afkoelen zijn het devies. Onder meer Pitch en Sensation besteden tevens aandacht aan de gevaren van drugsgebruik in combinatie met warmte. Het gevaar van uitdroging ligt op de loer, maar bij te veel waterinname kan watervergiftiging ontstaan.

Een jongen ondergaat een schietpartij op Lowlands 2010.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Vooral onze hoofdstad heeft te kampen met de hoge temperaturen. Sinds het begin van de hittegolf is de regio Amsterdam inmiddels al acht keer getroffen door een stroomstoring.

Netwerkbeheerder Liander zet vanaf vandaag extra storingsploegen in. 'De warmte houdt ook de komende dagen aan, dus we zetten extra personeel in om snel te kunnen ingrijpen.'

Door de warmte in combinatie met de droogte valt vaker de stroom uit. Kwetsbare kabels in de grond branden door omdat de aarde te warm wordt. De storing die daarop volgt duurt meestal zo'n anderhalf uur en treft tussen de vier- en achthonderd huishoudens.

Een jongetje fiets door het water in Amsterdam.Beeld ap

De kans dat er morgen een hitterecord wordt gevestigd (stamt nog altijd uit 1944 met 38,6 graden), wordt steeds kleiner. Volgens de MeteoGroup kunnen we fluiten naar het record. De verwachting is dat het kwik in het oosten oploopt tot 37 graden.

Ook Weerplaza houdt het in de voorspelling op temperaturen 29 tot 36 graden. Nog steeds zeer warm natuurlijk, maar toch al iets minder heet dan het er aan het begin van week nog naar uitzag.

Kortebroekenweer is het dus nog altijd wel, (en u leest hier óf, en zo ja hoe u deze dan dient te dragen)

Het wordt opnieuw een tropische dag vandaag. De extreme hitte verdwijnt na morgen, maar de zomerse warmte houdt voorlopig aan. Vandaag loopt de temperatuur uiteen van tegen de 25 graden pal aan zee tot rond 32 graden in het oosten en zuidoosten.

Vroeg in de ochtend kunnen er vooral in het westen, midden en noorden enkele wolkenvelden zijn, en misschien valt in het noorden nog een bui. De wolken en buien trekken gestaag noordwaarts weg, waarna de zon overal weer de overhand krijgt. Daarmee is de eerste aanval op de hitte afgeslagen.

Lees hier het weerbericht voor de komende dagen.

Ouderen uit het Belgische Grimbergen koelen af rondom een opblaaszwembadje.Beeld reuters
Een jongen springt in een zwembad in het Duitse Hamburg.Beeld reuters

Het noodweer trekt weg naar het noorden en in Utrecht is het Tourfeest weer hervat. Het geeft ons tijd om alvast vooruit te kijken naar vrijdag, wanneer opnieuw een warme dag wacht met temperaturen rond de dertig graden.

Treinreizigers krijgen opnieuw te maken met gevolgen van het warme weer. Net als vandaag rijden na de ochtendspits en gedurende de middag uit voorzorg minder treinen. Vooral rond Utrecht, rond Rotterdam en in Noord Holland zullen minder treinen rijden. Dat meldt de NS op haar website.

Spoorstaven kunnen door de zon wel 70 graden worden. Daardoor zetten ze mogelijk uit en kunnen er 'spoorspattingen' ontstaan. Dat houdt in dat de rails kunnen vervormen.

Door de maatregel hoopt NS 'iets meer lucht in de dienstregeling te creëren'. De aanpassing gelden voor de sprinter-trajecten: Breukelen-Utrecht-Veenendaal, Rotterdam-Vlaardingen, Rotterdam-Gouda, Den Haag-Gouda, Woerden-Utrecht en Nijmegen-Wijchen. Drie aanpassingen gaan rond 10.00 uur in. De rest pas in de middag na 14.30 uur.

Medewerkers van ProRail controleren het spoor tijdens een zogenoemde hitteschouw.Beeld anp
Tracemanager Willem Loonen richt een 'pistool' op de rails en kan zo op de achterkant de temperatuur aflezen.Beeld anp

De muziekoptredens na de ploegenpresentatie van de Tour de France in Park Lepelenburg in Utrecht zijn vanavond onderbroken door hevige slagregens en onweer. 'Zoek in verband met onweer een veilig onderkomen in de omgeving', adviseerde de gemeente Utrecht op Twitter.

Na de presentatie van de wielerploegen die meedoen aan de Tour de France, volgden optredens van Blaudzun en de band Vangrail. Die concerten zijn onderbroken. Op de ploegenpresentatie waren naar schatting van de gemeente ruim 12 duizend toeschouwers afgekomen.

Team Katusha tijdens de ploegenpresentatie voor de Tour de France.Beeld anp
Beeld belga

Nee, onderstaande video is niet een grap van iemand met te veel witte stuiterballen in bezit. In Apeldoorn vielen vanmiddag hagelstenen zo groot als golfballen uit de lucht:

In Nijmegen bracht een hevige regen- en onweersbui vanavond enige verkoeling. De verkoeling was maar van korte duur, inmiddels schijnt de zon weer volop. Het onweer trekt weg naar het noorden, over onder meer Meppel.

Teenslippers aan op het werk: ja/nee? En hoe zit dat eigenlijk met een korte broek? En hoe kort moet een korte broek dan zijn?

Het zijn prangende vragen bij temperaturen op dagen als vandaag, ook voor mannen. Arno Kantelberg, hoofdredacteur van mannenblad Esquire, adviseert. 'Een broek die onder de knie eindigt, is geen korte broek, maar een te korte broek. Zo'n driekwartsbroek is dodelijk voor je silhouet - je benen worden er optisch ultrakort van, als een reus niet zozeer op lemen voeten, maar op twee luciferstokjes.'

Beeld anp

In Groningen heeft de brandweer op de Grote Markt een menigte wat verkoeling bezorgd. Met een brandweerwagen werden mensen natgespoten. Er ligt een flinke plas water op de Grote Markt. Volg het via deze webcam.

Een man koelt af in een fontein in Berlijn.Beeld epa

Tips. We kunnen er niet genoeg van krijgen. Gisteren plaatste internetkomiek Kakhiel tien tips op zijn website onder de noemer 'tien verkoelende tips tegen de hitte'. Hij adviseert onder meer al het lichaamshaar te verwijderen. 'Haar heeft namelijk de zeer vermoeiende eigenschap om zoveel mogelijk lichaamswarmte vast te houden.' Ook is het volgens hem een goed plan bevallingen uit te stellen en in supermarkten te gaan zitten.

Beeld anp
Franse vrouwen koelen af bij de fontein in Jardins du Trocadéro in Parijs.Beeld reuters

En dan nog een advies van De Speld over het weer: 'Spreek je uit! Misschien hebben anderen het ook warm maar durven ze het niet hardop te zeggen. Vertel je collega dus gewoon over die hitte. Bevestig het gerust nog een paar keer! Herhaling werkt. Herhaling werkt.'

Een zonaanbidder pakt wat zonneschijn in het Wilhelminapark in Utrecht.Beeld anp

Met het stijgen van de temperatuur bereikt ook een seksisme-discussie op het tennistoernooi van Wimbledon nieuwe hoogten. Er werd gisteren een recordtemperatuur van 35.7 graden gemeten, en dus hebben vrouwen recht op een extra pauze van tien minuten. Mannen moeten daarentegen gewoon doorspelen. Maar warmtepauzes blijken geen overbodige luxe: een ballenjongen op baan 17 ging gisteren tegen al de vlakte. Lees hier meer.

De Spaanse tennisster Silvia Soler-Espinosa.Beeld reuters

Waar vind je een beetje verkoeling in de stad in natuurwater op deze warme dagen? Zoë de Goede zocht het voor u uit en maakte een selectie van zeven schone en veilige plassen in de buurt van een aantal grote steden om een plonsje in te wagen tijdens de tropische dagen.

Den Haag – Loosduinen

De plas Loosduinen is deel van het recreatiegebied Madestein, dat is aangelegd tussen twee polders. Vogelliefhebbers kunnen hier een groene specht of zelfs een ijsvogel spotten. De barbecue mag gewoon mee, en er zijn ook kampeermogelijkheden aan de waterzijde. Let op: in de andere plassen bij Madestein zijn blauwalgen aangetroffen, dus het is alleen veilig zwemmen in de plas Loosduinen. Vanuit de wijk Kraayenstein aan de oostzijde van Madestein, is de plan via de fiets- en wandelbrug over de Lozerlaan te bereiken.

Amsterdam - De Grote Speelweide
In De Grote Speelweide in het Amsterdamse Bos kun je niet alleen zwemmen, maar ook kanovaren en waterfietsen. In de plas zijn speeleilanden, drijvende bomen en touwbruggen voor een avontuur op het water. De diepte van het water ligt tussen één en anderhalve meter, dus niet geschikt voor de allerkleinsten.
Bosbaanweg 5,1182 DB Amstelveen. amsterdamsebos.nl

Utrecht – Strijkviertelplas
Aan de Oostkant van de Strijkviertelplas ligt een ligweide en een zandstrandje dat langzaam afloopt. Aan de plas vind je zwemmers, surfers en vissers, maar je kan ook gewoon komen zonnen of picknicken op het gras. En: op zijn diepste punt is de plas maar liefst 8,5 meter diep, dus je kan hier ook naar hartelust je duikkunsten oefenen.
recreatiemiddennederland.nl

Groningen - Ruskenveense plas
Tussen de voormalige vloeivelden van de suikerfabriek en het dorpje Hoogkerk ligt de Ruskenveense plas. Te bereiken met de fiets en wandelpaden; auto's moeten parkeren ten noorden van de plas. Niet al te veel accommodatie, maar wel enkele picknicktafels en klim- en hangrekken voor sportievelingen of spelende kinderen.
Ten noorden van woonwijk Ruskenveen, bereikbaar via Zuiderweg.

Eindhoven - De IJzeren Man
De IJzeren man staat erom bekend het familiebad van Eindhoven te zijn, met zijn schone zandstrand en speciaal afgebakende ondiepe wateren voor de kleintjes. Bij het diepere gedeelte zijn er duikplanken, speelvloten en waterfietsen voor de grotere kinderen.
Javalaan 149 Eindhoven. ijzerenman.com

Breda - Zwemplas de Kuil
Vanaf 12 juli is zwemplas De Kuil weer open. Je kan hier zwemmen in een afgebakend gedeelte van het water, waar badmeesters en vrijwilligers toezicht houden. Aan de plas ligt een klein strandje en kinderen kunnen spelen op het grasveldje naast het strand. Toegang is tot vier jaar gratis, daarboven geldt een vrijwillige bijdrage van 50 cent.
Weimersedreef 16a, Breda. dekuilprinsenbeek.nl

Nijmegen - De Berendonck
In Wijchen ligt recreatiegebied Berendonck, een groot natuurgebied met een plas waar het goed zwemmen is. Er is een groot zandstrand met een kinderdorp. Aan de overkant van de plas is een stuk strand voor naturisten.
Berendonck, Weg door de Berendonck, Wijchen.

Voor meer zwemmen in natuurwater, zie www.zwemwater.nl

Beeld anp
De IJzeren man bij Eindhoven.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Het record is verbroken: vandaag is de warmste julidag sinds de temperatuurmetingen in 1901 begonnen. In Maastricht bereikte het kwik vanmiddag de 37,3 graden, en de temperatuur kan nog tot 18.00 uur oplopen. Dat meldt Weerplaza. Dit record was in handen van het dorpje Westdorpe in Zeeuws-Vlaanderen. Op 19 juli 2006 werd het daar 37,1 graden.

Warm hè? De 'koelste' plek om naar toe te vluchten is op dit moment Zeeland, al is het daar nu wel aan het onweren. De temperatuurverschillen in Nederland zijn opvallend groot. In het zuiden van de provincie Zeeland is het tussen de 20 en 25 graden, terwijl het in het zuiden van Limburg meer dan 35 graden is, meldt weerman Marco Verhoef op Twitter.

Het zal u niet verrassen: airco's, ijsjes, opblaaszwembaden, waterpistolen, ze vliegen allemaal als warme broodjes over de toonbank.

'De zwembaden breken deze week alle records. Vanaf zondag zijn er al veel verkocht, maar de afgelopen dagen waren echt recorddagen', laat een woordvoerster van Bol.com aan persbureau ANP weten.

Luchtfoto van badgasten in en om een zwembad in Hazerswoude.Beeld anp

Door 'excessief hoog' watergebruik krijgt een onbekend aantal inwoners van de Limburgse dorpen Echt, Maasbracht, Linne, Montfort en Sint Odiliënberg bruin drinkwater uit de kraan. Door het hoge watergebruik kunnen de filterinstallaties onvoldoende mangaan uit het water halen. Mangaan kleurt water roestbruin.

Ondertussen adviseert het grootste waterbedrijf van Nederland, Vitens, mensen zuinig te zijn met water. Door de enorme afname van water kolkt het door de leidingen, waardoor ijzerdeeltjes kunnen loslaten. Ook die geven het water een bruine kleur, aldus Vitens.

'Ik hoop dat we zaterdag eindelijk het hitterecord van 38,6 graden verbreken, want het is alweer langer geleden dan de laatste Nederlandse gele trui dat dat werd gevestigd', schrijft Bert Wagendorp in zijn column. 'Ik verwacht in de krant heel snel iemand die erbij was, op 23 augustus 1944 te Warnsveld, en die ons als ervaringsdeskundige kan vertellen hoe dat voelt, 38,6 graden, wat je dan te doen staat en hoe het de rest van je leven beïnvloedt.'

Beeld anp

Het weerbericht voor de komende dagen ziet er wispelturig uit: onweer, hagel, extreme hitte. Na het weekend lijken de hoogste temperaturen verdwenen.

Vandaag schijnt de zon volop, vooral in het oosten. In het westen komen meer wolkensluiers voor. De wind waait uit het zuidoosten. Alleen vlak bij zee wordt de wind westelijk en later noordelijk. De temperaturen schieten in de loop van de ochtend al omhoog en bereiken maxima van 29 graden in het westen tot 36 in het oosten.

In de namiddag en avond neemt van het westen uit de kans op warmte-onweer toe. Hierbij is meteen kans op hagel, flink wat regen en windstoten. De buien hebben een lokaal karakter. In de nacht trekken de buien noordwaarts. Het koelt in het zuidwesten wat meer af; de minima liggen daar rond 17 graden. In het oosten is het zwoel: ongeveer 21 graden.

Morgen verlaten de laatste buien al vlot het noorden van het land en het blijft droog. De zon schijnt geregeld en het warmt ook weer snel op. In de kustgebieden is het 25 tot 29 graden, landinwaarts en zeker in het oosten, klimt het kwik opnieuw naar tropische waarden.

Zaterdag wordt het op veel plaatsen 35 graden en landinwaarts soms wel 37. Deze hitte is extreem te noemen en laat op de dag stijgt dan weer de kans op een stevig warmteonweer. Zondag is de ergste hitte naar het oosten verdreven. Er vallen nog wel buien, in het oosten blijft kans op onweer. Ook na het weekeinde blijft het zomers.

Beeld getty
Jongens spelen in een fontein in Parijs.Beeld ap
Beeld epa
Beeld de Volkskrant

Barbecueën in de open lucht in het zuiden van het land zit er vandaag even niet in. Daar is namelijk code oranje afgegeven. De kans is aanwezig dat een snel uitbreidende natuurbrand ontstaat. Ook geldt er een verbod op vuurkorven, fakkels, vuurwerk en wensbalonnen.

Door de hitte is het risico op een natuurbrand groot in Noord-Brabant en een groot deel van Limburg. De brandweer waarschuwt ook de provincies Gelderland, OVerijssel, Drenthe en een deel van Noord-Holland.

In Brabant woedde in mei een zeer grote natuurbrand.Beeld anp

Staat de barbecue al klaar voor vanavond? Mac van Dinther sprak oud-wereldkampioen barbecueën Peter de Clercq over de grootste fout die amateurs maken, verbrand vlees, en - niet geheel onbelangrijk - hoe je ervoor zorgt dat je gasten niet met diarree naar huis gaan.

De Clerq: 'Ik zeg altijd: koop je barbecue groot genoeg, zodat je ook nog plaats overhoudt voor groenten en aardappelen. Als je een barbecue koopt met een deksel kun je die ook als oven gebruiken.'

Beeld anp

Was het bij u ook zo klam vannacht? Dat kan kloppen. Afgelopen nacht was het in grote delen van het land extreem warm. In Arcen (Limburg) kwam de temperatuur niet onder de 24,1 graden. Het record van de warmste nacht stond tot nu toe op 23,1 graden en werd behaald op 19 augustus 2012 in Maastricht. Op vier meetpunten van het KNMI bleef het warmer dan 23,1 graden: Arcen, Rotterdam, Wijk aan Zee en De Bilt. De temperatuurmetingen begonnen in 1901.

Beeld anp

Het is weer eens wat anders. Geen herstbladeren, sneeuwvlokken of gestolen koper, nee, de spoorwegen hebben last van de hitte. De NS gaat daarom donderdagochtend na 10.00 uur de treindiensten op een aantal trajecten aanpassen. De extreme hitte heeft invloed heeft op het materieel zoals de sporen: de spoorstaven kunnen door de zon wel 70 graden worden. Ze kunnen daardoor uitzetten en dan kunnen er 'spoorspattingen' ontstaan. Rails kunnen vervolgens vervormen.

De aanpassing geldt voor de trajecten Breukelen-Utrecht-Veenendaal, Rotterdam-Vlaardingen, Rotterdam-Gouda, Den Haag-Gouda, Woerden-Utrecht en Nijmegen-Wijchen. Naar verwachting duurt dit tot ongeveer 20.00 uur. Op het traject Amsterdam-Enkhuizen rijden er minder intercity's vanwege de warmte.

Leerlingen van de Kerckeboschschool hebben voetenbadjes uitgedeeld aan bewoners van verzorgingshuis Spathodea.Beeld anp

Ook Frankrijk zuchtte woensdag onder de hitte. In Parijs werd een recordtemperatuur van 39,7 graden gemeten. Dat melden Franse media.

Het vorige hoofdstedelijke record stamde uit 2003, het jaar waarin in Frankrijk veel doden vielen als gevolg van de hitte. In de rest van het land sneuvelden ook records. In Dieppe, een plaats aan de kust in Noord-Frankrijk steeg het kwik tot 37,3 graden. Het werd er nog nooit eerder zo warm.

De hitte zorgt voor veel overlast. Woensdag woedden op verschillende plaatsen in het land branden in graanvelden. Zo gingen de afgelopen vijf dagen 520 hectare graan in vlammen op in het departement Eure et Loir ten zuidwesten van Parijs.

Fransen zoeken afkoeling in de Trocadero-fontein in Parijs.Beeld reuters

In het Zeeuws-Vlaamse Westdorpe is woensdag de hoogste temperatuur van het land vastgesteld. Volgens het KNMI steeg het kwik er 's middags tot 36,5 graden Celsius, een absoluut record voor 1 juli.

In het hele land werden temperaturen gemeten door de weerdiensten van 30 graden of hoger. Uitzondering was Vlieland, in de waarnemingspost op het eiland werd op het hoogtepunt 29,9 graden gemeten. De Bilt noteerde als maximum 33,1 graden. Het record stamde uit 1961, toen het volgens weeronline.nl 31,5 graden werd in de Bilt.

Beeld anp

De derde dag van Wimbledon gaat voorlopig de boeken is als warmste ooit in de geschiedenis van het Londense tennistoernooi. De thermometer op de grasbanen sloeg woensdag uit naar 35,7 graden Celsius, meldde de organisatie van het grand slam. Dat is 1,1 graden hoger dan het vorige hitterecord uit 1976, toen op het heilige gras 34,6 werd gemeten.

Tot ernstige problemen leidde de warmte niet. Een ballenjongen viel flauw en een toeschouwer werd onwel, maar zij knapten snel op na medische behandeling, aldus de organisatie.

De Amerikaanse Lauren Davis op WimbledonBeeld ap

Problemen met de Vechtbrug op de snelweg A1 richting Amsterdam zorgen voor grote problemen in het verkeer. Het brugdek sloot mogelijk niet helemaal de hitte.

Beeld anp

Een grote internationale hondenshow in het Limburgse dorp Echt komende zaterdag en zondag is afgelast in verband met de verwachte temperaturen, maakte de kynologenclub (KC) Roermond-Echt woensdag bekend.

Voor de Limburgia Hondenshow Echt werden voor het komende weekend ruim 1600 rashonden en vele duizenden bezoekers uit heel Europa verwacht. Maar de organisatie vindt de temperaturen zo hoog, dat het onverantwoord is om de show door te laten gaan. 'We hebben besloten om de show niet door te laten gaan, omdat het welzijn van mens en dier bij ons bovenaan staat en we geen enkel risico willen nemen.'

De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) heeft een vrachtwagenchauffeur beboet omdat de man een uur lang een vrachtwagen met 177 varkens in de volle zon heeft laten staan zonder luchtverversing. De chauffeur had het ventilatiesysteem uitgezet omdat hij bang was dat de accu leeg zou raken, aldus de NVWA woensdag.

De vrachtwagen met slachtvarkens stond dinsdag op een parkeerterrein van een wegrestaurant in Boxtel. Nadat de chauffeur op verzoek van NVWA-inspecteurs de ventilatie had aangezet, bleek een deel van de ventilatoren niet te werken. De dieren hadden het erg benauwd, een varken was overleden. De overige varkens zijn snel naar het slachthuis gebracht.

Niet alleen de chauffeur, ook zijn werkgever krijgt een boete, die zo'n 1500 euro bedraagt. Voor diertransporten geldt dat de dieren moeten worden beschermd tegen extreme temperaturen. Veewagens moeten een ventilatiesysteem hebben dat bij stilstand nog vier uur werkt. De NVWA controleert daar deze dagen streng op.

Ondertussen worden de start- en landingsbanen van luchthaven Schiphol tijdens de tropische dagen met water gekoeld. Zo wordt voorkomen dat door uitzetting beschadigingen in het asfalt ontstaan.

'Scheuren en kreukels kunnen leiden tot onveilige situaties voor het vliegverkeer. De temperatuur van de runways wordt constant in de gaten gehouden. Wordt het asfalt te warm, dan sproeien tankwagens er water overheen', zo legt een woordvoerder uit.

In de terminals van Schiphol staat de airconditioning maximaal en is de zonwering dicht. Als het ergens heel druk is wordt water uitgedeeld.

Meisje speelt op het strand van ZandvoortBeeld anp

Door de tropische hitte wordt het huisvuil in Utrecht een uur eerder opgehaald dan normaal. Het tropenrooster geldt voorlopig alleen voor donderdag en vrijdag. Utrechters mogen de afval al vanaf 22.00 uur aan de straat zetten.

Ondergrondse containers zullen net als in Amsterdam twee uur eerder, vanaf 06.00 uur leeggehaald worden. Hier gaan de vuilnismannen vanaf woensdag vroeger hun bed uit. In Den Haag en Rotterdam wordt volgens het normale rooster gewerkt.

Volgens de Duitse weersite Wetteronline wordt het zaterdag 41 graden in Eindhoven. Weerman Gerrit Hiemstra stuitte op deze voorspelling en deelt zijn enthousiasme op Twitter. 'Zo'n verwachting heeft zich in Nederland nog nooit voorgedaan. Ik zit er met verbazing naar te kijken.'

Als het kwik inderdaad de 41 graden bereikt, wordt het huidige warmterecord van 38,6 graden verbroken. Die temperatuur werd in 1944 in het Gelderse Warnsveld gemeten. Volgens Hiemstra is Wetteronline een betrouwbare site.

Een terrasbezoeker in Arcen op de warmste dag van 2013.Beeld anp

Vandaag is de warmste 1 juli sinds het begin van de weermetingen. De Bilt meette om 14.20 een temperatuur van 31,7 graden. Dat meldt weeronline.nl. De temperatuur in de Bilt loopt vermoedelijk nog op tot 33 graden.

Het vorige record stamt uit 1961, toen het 31,5 graden werd. In het zuiden en zuidwesten van het land kan het vandaag lokaal zelfs 36 graden worden.

Beeld afp

Airco's, ventilatoren en koelkasten worden massaal verkocht sinds de hittegolf werd aangekondigd. Een woordvoerder van Media Markt vertelt: 'Zodra de nieuwe lading airco's binnenkomt, staan de kopers al in de rij om deze mee te nemen. Het duurt maar even voordat het product alweer is uitverkocht.'

Het bedrijf heeft binnen twee dagen al meer dan 10.000 airco's en ventilatoren verkocht. Ook is er meer vraag naar koelkasten en vriezers, die door de hitte vaak kapot gaan, en naar speakers en biertaps.

Voor wie in de winkel geen airco meer weet te vinden, maar er wel graag een wil hebben: deze man vertelt stapsgewijs hoe je je eigen airco bouwt van een koelbox, mini-ventilator, een groot blok ijs en een stukje PVC-pijp.

Steeds meer boeren en telers in het zuiden van het land krijgen te maken met een beregeningsverbod. In Noord- en Midden-Limburg mogen de boeren vanaf donderdag geen akkers en weilanden meer besproeien met water uit beken en rivieren. Dat meldt waterschap Peel en Maasvallei. Eerder mocht dit ook al niet meer in West- en Midden-Brabant en in delen van Zeeland.

Reden is de aanhoudende droogte, die naar verwachting nog verder zal toenemen. Het neerslagtekort is nu op een niveau dat eens in de twintig jaar voorkomt. Het waterpeil in de beken is daardoor erg laag.

Beeld anp

Nederlanders onderschatten het warme weer, stelt het RIVM. Voor wie het nog niet begrepen heeft: genoeg water drinken is belangrijk met dit weer. Als u minder dan normaal plast of als uw urine donkerder wordt, moet u meer drinken. Lees hier alle tips om de week te overleven.

De Reddingsbrigade Nederland waarschuwt strandgangers voor het afdrijven van hun luchtbedden. De komende dagen staat er aflandige wind, wat een extra risico vormt. Ook opblaasbootjes en andere drijvende objecten kunnen dan open zee kiezen.

Het is belangrijk om kinderen in de gaten te houden, zowel op het strand als in de zee. De reddingsbrigade adviseert ouders hun kinderen een polsbandje om te doen met hun naam en telefoonnummer. De '06-polsbandjes' zijn gratis op te halen bij de posten van de reddingsbrigades. Op die manier kunnen kwijtgeraakte kinderen snel worden herenigd met hun ouders.

Veel reddingsbrigadeposten zijn al open. Normaal gesproken gaan ze pas met de zomervakantie open. De reddingsbrigade voert jaarlijks gemiddeld 9000 hulpverleningsacties uit. Bij zo'n driehonderd gevallen gaat het om reddingen uit een levensbedreigende situatie.

Beeld anp

Bij een hittegolf horen ook hitjes. De popredactie zet de beste op een rij. 'Pluk die bloem maar, zet 'm in je haar en wieg blootsvoets mee op de zachte klanken', schrijft verslaggever Just Fontein over Primrose. Dat klinkt als een prima activiteit voor de zwoele zomeravonden.

Half juni verscheen in de media het bericht dat teenslippers gevaarlijk kunnen zijn voor de gezondheid. Redacteur Jennie Barbier van de rubriek 'Klopt dit wel?' dook op het nieuws en concludeert: geen reden tot paniek. Teenslippers kunnen gewoon worden gedragen, tot de voeten pijn doen.

Beeld /

De Amsterdamse openbaar-vervoerder GVB past vanwege de hitte de huisregels aan. Bij dagen met temperaturen boven de 30 graden mogen non-alcoholische dranken worden genuttigd in de bus, tram en metro, zo laat het bedrijf weten op Twitter. Op andere dagen is eten en drinken in metro, trams en bussen verboden.

Diverse eredivisieclubs passen hun programma aan. Oefenpotjes en trainingen beginnen vroeger of juist later, zodat de spelers niet op het heetst van de dag op het veld hoeven te staan.

FC Utrecht speelt zaterdag niet om 16.00 uur, maar om 18.00 uur tegen SV Zevenhoven. Maandag paste de club het trainingsprogramma al aan.

Heracles Almelo stapt voor het oefenduel met SVZW, dat eigenlijk om 14.00 uur zou worden gespeeld, zaterdag nog een uurtje later het veld op in Wierden (19.00 uur).

Ook Feyenoord meldt dat er op donderdag en vrijdag een half uurtje vroeger wordt getraind vanwege de hitte. ADO Den Haag gaat op die dagen eveneens wat vroeger het veld op.

SC Heerenveen heeft het programma voor de open dag op zaterdag aangepast en laat die dag waterattracties aanrukken.

Tour de France-directeur Christian Prudomme is niet bevreesd voor de aangekondigde temperaturen: ‘Zelfs als het asfalt smelt gaan renners gewoon op tijd van start. Het zijn topatleten die kunnen daarmee omgaan’, liet hij op een persconferentie weten. ‘Wij raden het publiek wel aan om echt veel te drinken en een pet op te doen. Maar het is niet anders dan in Corsica twee jaar geleden, toen was het ook gewoon warm.’

In navolging van de vuilnismannen in Amsterdam hebben ook een aantal basisscholen aangekondigd over te gaan op een tropenrooster. Concreet betekent dat kortere lesdagen. De gemiste uren zullen moeten worden ingehaald. Het is niet te zeggen hoeveel scholen zo'n rooster instellen.

In de wet staat geen maximumtemperatuur waarbij nog mag worden gewerkt. Wel regelt de Arbowet dat een werkgever ervoor moet zorgen dat medewerkers veilig en gezond kunnen bezig zijn. De temperatuur mag geen gevaar opleveren. Leraren en leerlingen gelden als werknemers. Personeel en (ouders van) leerlingen kunnen een beroep doen op de wet.

Langs het parcours van de Tour de France in Utrecht komen vijftien extra tijdelijke waterpunten. Dat heeft de gemeente dinsdag bepaald vanwege de te verwachten hitte zaterdag. Langs de route waren al 21 waterpunten gepland, nu zijn dat er dus 36.

Ook bij de posten van de EHBO is komend weekeinde water te krijgen. Vrijwilligers zullen bezoekers tijdens de start van het grote wielerevenement tips geven over hoe het beste om te gaan met de warmte. Om meerdere plaatsen worden zogenoemde 'schaduwplekken' gemaakt.

Het parcours van de tijdrit, die zaterdag verreden wordt, loopt grotendeels door het bebouwde deel van de stad. De publieksruimtes liggen verspreid over de stad, in parken en op pleinen. Op beeldschermen kunnen mensen de openingsrit van de Tour de France volgen.

Beeld anp

Dit weekend staan er op verschillende plekken in Nederland (muziek)festivals in de agenda. Verschillende organisatoren maken zich zorgen om de weersverwachting en nemen voorzorgsmaatregelen. Zo worden watertappunten geïnstalleerd, gaat de prijs van water drastisch naar beneden of wordt water zelfs gratis uitgedeeld, zoals op Pitch festival in Amsterdam. Ook wordt er in sommige gevallen extra EHBO-personeel ingehuurd. Bezoeker worden geattendeerd op de risico’s van het warme weer.

Creatieve oplossingen

Martin Verhorst, van het relatief kleine Have a Nice Day-festival in IJbergen maakt van de nood een deugd: ‘ik organiseer een heel groot watergevecht, in samenwerking met de lokale brandweer. En overal komen pierenbadjes te staan.’

Onweer

Op Texel maken de organisatoren van Sommeltjespop zich vooral zorgen om het onweer. Jeroen Schoo: ‘aan de kust hebben wij minder last van de extreme temperaturen - in het oosten zijn mensen jaloers op het briesje. Het echte gevaar schuilt voor ons in onweer. Het calamiteitenplan ligt klaar.’

Spanje en Portugal hebben een weeralarm afgegeven nu de temperaturen boven de 40 graden zijn gestegen in de zuidelijke gebieden. In het Spaanse werd Codorba 41 graden gemeten. De autoriteiten spreken van 'extreme gevaren' vanwege de hitte.

In Beja, Portugal, stond er 37 graden op de thermometer. In Lissabon stond de meter op 35 graden. In Portugal wordt aangeraden om uit de zon te blijven tussen 11 uur 's ochtends en 5 uur 's avonds.

Vanaf dinsdag wordt het koeler in het westen van de mediterraan: het warme weer verschuift dan onze kant op.

Extreme hitte in Cordoba, Spanje, 29 juni.Beeld afp

De waterschappen zijn goed voorbereid op een eventuele periode van droogte. De Nederlandse watervoorraad is op niveau en de kwaliteit ervan is goed. Wel heeft een aantal waterschappen een beregeningsverbod ingesteld.

Volgens een woordvoerder van de Unie van Waterschappen zijn de huidige maatregelen nog beperkt, maar houden de waterschappen de vinger aan de pols. Zo worden de veendijken goed in de gaten gehouden. Bij aanhoudende droogte kunnen de dijken gaan scheuren.

In augustus 2003 schoof 60 meter uitgedroogde veendijk aan de Ringvaart in Wilnis het land in, waardoor honderden inwoners geëvacueerd moesten worden en hun huizen onder water liepen.

Luchtfoto van Wilnis in 2003.Beeld afp

Het tropische weer dat voor de komende dagen is voorspeld, zorgt ervoor dat Nederland meer elektriciteit verbruikt dan normaal. Dat komt vooral omdat de airconditioning en ventilatoren dan op volle toeren draaien.

'Op de dagen dat het kwik de 30 graden aantikt, verbruiken we met elkaar zo'n 10 procent meer elektriciteit dan gemiddeld', aldus een woordvoerster van Essent. Zodra de temperatuur daalt, vlakt de piek in het stroomverbruik af. Naar zo'n 7,5 procent bij temperaturen van rond de 27 graden.

Om het huis aangenaam koel te houden, zonder meer stroom te verbruiken, adviseert het energiebedrijf slim te ventileren. Houd bij zomers weer ramen en deuren zoveel mogelijk gesloten. Zet ramen en deuren pas open op de momenten dat het buiten koeler is, zoals in de ochtend, avond en nacht.

Essent: 'doe ramen en deuren pas 's avonds weer open.'Beeld anp

Dierentuinen bieden hun beesten extra verkoeling vanwege de tropische temperaturen. Ouwehands Dierenpark maakt fruitijsjes voor de mandrils, een apensoort. Voor het emoekoppel is met behulp van een sproeier in het buitenverblijf een natuurlijk bad gemaakt. Andere dieren als de wrattenzwijnen en olifanten kunnen gebruikmaken van hun waterpartijen en modderbaden om af te koelen.

In Blijdorp krijgen de ijsberen bij aanhoudende hoge temperaturen vislollies. Voor de koningspinguïns is een ingebouwde koeling in hun verblijf gemaakt, waar ze de warme dagen kunnen doorbrengen. De olifanten worden extra vaak natgespoten als ze in bad gaan. 'De meeste subtropische dieren kunnen goed tegen de warmte. Voor de andere dieren zijn genoeg plekken in de schaduw', aldus de woordvoerster van Blijdorp.

Dierenpark Amersfoort zorgt ook voor extra verkoeling met ijsjes en verkoelend eten en drinken en sproeiers. 'De olifanten liggen nu al de hele dag te spetteren in de vijver. We zijn ook zulke dagen extra alert op het welzijn van de dieren', aldus het dierenpark.

ProRail gaat spoorbruggen waar nodig extra koelen met water. De spoornetbeheerder doet dit met oog op de verwachte tropische hitte de komende dagen. 'Spoorstaven kunnen bij hitte uitzetten. Vooral spoorbruggen moeten dan extra in te gaten worden gehouden, omdat bij uitzetting de brug niet meer goed kan openen of sluiten', aldus ProRail maandag.

Maaien

Ook langs het spoor worden maatregelen genomen. Een vonk van een passerende trein kan brand veroorzaken in droge spoorbermen. ProRail gaat daarom tijdig maaien. En bij slijpwerkzaamheden aan de rails wordt een brandwacht ingezet.

Verder zijn inspecteurs van het spoorbedrijf overal in het land bezig met een zogenoemde hitteschouw. Ze letten er vooral op of de stalen rails goed vastliggen in het grindbed van het spoor. Dat voorkomt uitzetting van het staal door hitte.

Het wordt heet, zaterdag tijdens de Tourstart in Utrecht. Heel erg heet. Dat zegt weerman Marco Verhoef van Weerplaza. 'Ik heb net de Tourorganisatie gemaild met een puntverwachting van 35 graden. Ik geloof best dat daar nu goede gesprekken over worden gevoerd.'

In een stad als Utrecht komen daar nog een paar graden stadswarmte bovenop. Bovendien staat er weinig wind en de wind die er waait, komt de stad niet in. Vanaf donderdag wordt de atmosfeer vochtiger en dus drukkender. Tot slot dragen de honderdduizenden dichtopeengepakte bezoekers ook nog bij aan de warmte.

Grote inspanning

Een grote inspanning gaan doen is 'dan echt niet wijs', aldus Verhoef. Om de renners maakt hij zich niet zo'n zorgen: 'dat zijn topsporters en zij doen een relatief korte krachtproef, waarna ze in icepacks worden gewikkeld'. Voor het publiek is het een ander verhaal: urenlang in de brandende zon gaan staan is met de verwachte temperaturen 'zeer onverstandig'.

De gemeente Utrecht en de Tourorganisatie proberen zich zo goed mogelijk voor te bereiden op de hitte. Zo wordt er gratis water uitgedeeld en komen er watertappunten. Ook de hulpdiensten zijn extra voorbeid op uitdroging en oververhitting. Supermarkten kopen extra flesjes drinken en ijsjes in.

Beeld anp

De kans bestaat dat ook in België het absolute hitterecord eraan gaat: dat dateert van 27 juni 1947, toen in Ukkel 38,8 graden werd gemeten. 'Bovendien ligt dat record zelfs iets lager, aangezien de metingen toen nog uitgevoerd werden in een open meethut. Vandaag is dat een gesloten meethut, en is het eigenlijke omgerekende juiste record 37,4 graden. Daar gaan we zaterdag sowieso over', aldus weervrouw Jill Peeters tegen De Morgen.

Door de verwachte warmte en hoge luchtvochtigheid moeten de vuilnismannen in het centrum van Amsterdam twee uur vroeger hun bed uit. Zij beginnen vanaf woensdag om 06.00 uur met het ophalen van huisvuil, twee uur eerder dan normaal.

In de Amsterdamse binnenstad treedt het 'klimaatprotocol' in werking, waardoor de vuilnisdiensten werken met een tropenrooster. Het protocol loopt in ieder geval tot en met vrijdag. Als de hitte aanhoudt, wordt het protocol verlengd.

In Den Haag en Rotterdam wordt volgens het normale rooster gewerkt. Daar is de vuilnisophaal met vooral ondergrondse vuilcontainers anders geregeld.

Amsterdamse vuilnismannen op het LeidsepleinBeeld anp

De temperatuur in Nederland gaat gestaag omhoog en nu al is het waterverbruik tijdens piekmomenten met 20 tot zelfs 25 procent gestegen. Dat meldt drinkwaterbedrijf Vitens, dat verwacht dat het waterverbruik de komende dagen alleen nog maar zal toenemen als we een hittegolf krijgen.

Vitens neemt extra maatregelen om tijdens de hitte te kunnen blijven voldoen aan de vraag. Zo houdt het de waterreservoirs maximaal gevuld en wordt het verbruik extra in de gaten gehouden. ''s Nachts draaien de productiebedrijven door om extra water op te pompen', aldus Vitens dinsdag.

Vitens levert water aan onder meer Friesland, Flevoland en Utrecht.

Het is met het warme weer ongetwijfeld verleidelijk maar Rijkswaterstaat raadt het, zoals elk jaar weer, af. Het advies is: zwem niet in rivieren en kanalen.

Het kan erg gevaarlijk zijn, stelt de organisatie die er op wijst dat er jaarlijks gewonden en doden te betreuren zijn.

Omdat de temperatuur van het water onverwacht kan wisselen door stroming en plotselinge diepte, kunnen zwemmers kramp krijgen en onderkoeld raken. 'Soms is het dan lastig of zelfs onmogelijk om nog verder te zwemmen', stelt Rijkswaterstaat.

Aanstaande zaterdag wordt het warm tijdens de start van de Tour de France. Maar dat andere grote sportevenement, Wimbledon, nu al te kampen met extreme hitte. De kans is groot dat dit het warmste Wimbledon ooit gaat worden.

Voor de vrouwen wordt het mogelijk om een pauze van tien minuten tijdens de wedstrijden aan te vragen als de temperatuur boven de 30,1 graden uitstijgt. Die mogelijkheid krijgen de mannen van Wimbledon niet, zij zullen gewoon moeten doorspelen.

Uiteindelijk blijft de scheidsrechter bepalen of de westrijd door moet gaan of niet. Dat mannen geen gebruik mogen maken van deze regel zien verschillende mensen, onder wie Andy Murray, als seksistisch.

De plantjes worden water gegeven op WimbledonBeeld anp

Op 23 augustus 1944 liep het kwik op tot 38,6 graden: de warmste temperatuur ooit in Nederland gemeten. Volgens MeteoGroup zou aanstaande zaterdag dat record verbroken kunnen worden.

'De plekken, waar het snoeiheet zou kunnen worden, liggen die dag vooral in het oosten en zuidoosten. Voor de recordjagers onder ons liggen echter opnieuw gevaren op de loer. Zo kan zeewind roet in het eten gooien. Verder is er in de nacht naar vrijdag en vrijdagochtend kans op (stevig) onweer. Als daarbij veel regen valt en de bodem duidelijk vochtiger wordt dan nu, wordt het zaterdag lastig om het record te halen. Een vochtige bodem verdampt namelijk veel water. Dat verdampen kost energie en houdt het kwik lager dan boven een droge bodem', aldus het weerbureau.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden