Achtergrond Racistische spreekkoren

Hitlergroet en apengeluiden van Bulgaarse hooligans wekken internationaal afgrijzen

Voetbalfans in Bulgarije zijn internationaal onder een vergrootglas komen te liggen, na de racistische spreekkoren van afgelopen maandag. 

Bulgaarse voetbalfans tijdens de EK-kwalificatiewedstrijd tegen Engeland in het stadion te Sofia. Beeld AFP

Internationaal is met afschuw gereageerd op het gedrag van Bulgaarse voetbalfans, maandagavond tijdens een EK-kwalificatiewedstrijd tegen Engeland. Vanaf het begin van de wedstrijd in het Levski-stadion klonken racistische spreekkoren. Twee zwarte spelers aan Engelse zijde kregen apengeluiden naar hun hoofd.

Na 22 minuten legde de scheidsrechter de wedstrijd stil en vlak voor rust opnieuw, toen de spreekkoren niet stopten. De voorzitter van de Bulgaarse bond stapte dinsdag onder politieke druk op. Greg Clarke, zijn collega van de Britse FA, noemde het ‘waarschijnlijk een van de meest verschrikkelijke avonden die ik in het voetbal heb meegemaakt’. Op tv-beelden was te zien dat de hooligans donkere hoodies droegen. Sommigen brachten met gestrekte arm de nazi-groet. Na de rust bleek een deel van hen uit het stadion te zijn gezet. De spreekkoren werden minder. Was dat niet het geval geweest, zo zei de Engelse coach Gareth Southgate na afloop, ‘dan waren we gelijk van het veld gegaan en – om eerlijk te zijn – waarschijnlijk niet teruggekomen’.

Van tevoren had de Europese voetbalbond Uefa de wedstrijd in Sofia al op het netvlies. In 2011, bij het laatste bezoek van de Engelse ploeg, waren er ook al spreekkoren. De Bulgaarse bond kreeg toen een boete van 44 duizend euro. Maandag werd bewust voor een kleiner publiek gespeeld. De Uefa had waarnemers in het stadion geposteerd, en gaat nu een onderzoek instellen. Kick it Out, een pressiegroep tegen racisme, riep de bond op Bulgarije uit de EK-kwalificatie te zetten.De Bulgaarse coach Krasimir Balakov blufte voor de wedstrijd nog dat racisme vooral in Engeland voorkomt, niet in zijn land. Na afloop beweerde hij dat hij niks had gehoord.

Hooliganisme is een bekend probleem in Bulgarije, dat zich geen raad weet met de zogeheten ultra’s. Vorig jaar ging er een bom af voorafgaand aan de derby tussen aartsrivalen Levski en CSKA Sofia. Twee agenten raakten gewond. Er is een wet van kracht waarbij hooligans voor 25 dagen de cel in kunnen draaien, of een taakstraf of hoge geldboete kunnen krijgen. In de praktijk wordt die slecht gehandhaafd.

Britse voetbalfans op de tribune in Sofia. Hun elftal won de wedstrijd met 0-6. Beeld BSR Agency

De groeperingen hebben goeie connecties met ultranationalistische politieke partijen, en schuiven geregeld zelf ‘veiligheidsmensen’ naar voren die het op een akkoordje gooien met het management van de club. Het gebruik van neonazistische symbolen komt veel voor. Volgens onderzoekers liggen de wortels bij Bulgarijes donkere verleden: het land collaboreerde tussen 1941 en 1944 met nazi-Duitsland, hetgeen door sommige voetbalfans met trots wordt uitgedragen. Een paar jaar geleden, niet toevallig op Hitlers geboortedag, ontrolden de ultra’s van Levski Sofia een levensgrote hakenkruisvlag. Bijgaande teksten: ‘Happy birthday’ en ‘Hij had gelijk’. De straten rondom de synagoge in Sofia, zo ontdekte de Israëlische krant Haaretz, worden momenteel ontsierd door tientallen swastika’s.

Voetballend liet Engeland zich maandag niet van de wijs brengen. Uitslag: 0-6. Marcus Rashford, een van de beschimpte spelers, twitterde dat het racisme niet zou mogen gebeuren in 2019. ‘Trots dat we erboven konden staan.’

Uefa reageert laks op roep om hardere maatregelen tegen racisme op het veld
Engeland lijkt plots verenigd in de vraag om zware straffen voor de racistische geluiden die herhaaldelijk klonken tijdens Bulgarije-Engeland afgelopen maandagavond in het Vasil Levski-stadion. Tweemaal werd het duel voor rust stilgelegd vanwege oerwoudgeluiden in de richting van de donkere Engelse internationals Tyrone Mings, Marcus Rashford en Raheem Sterling.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden