Hitler heeft hem geroerd, als een vorst

Jean Cocteau ontmoet Arno Breker, Hitlers favoriete beeldhouwer, in het door de nazi's bezette Parijs.

Parijs, 18 mei 1942

Als Breker over Hitler spreekt zegt hij: 'Dat ze hem de tijd moeten geven aan iets anders dan aan oorlog te denken.' Helaas is het het ongeluk van dictators dat men probeert ze na de destructieve periode af te maken en ze zelden toekomen aan de opbouwende periode. Dat was het geval met Napoleon.

Frankrijk heeft veel aan Breker te danken. Hij is degene die Parijs aan Hitler heeft laten zien, op een dag om vijf uur 's ochtends, zoals een van ons hem de stad had kunnen laten zien. Hij was zo onder de indruk dat hij stamelde en het Grand Palais aanzag voor een ministerie. Hitler meegesleurd door die emotie.

Hitler heeft hem geroerd, als een vorst. Hij blijft eenvoudig. (Hij zegt dat men in Duitsland probeert Hitler onder een papierwinkel te verpletteren.)

Zes maanden vóór de ramp zei Hitler: 'Frankrijk wil me niet begrijpen. Ik heb alles gedaan om het de hand te reiken. Het denkt dat ik huisschilder of kappersleerling ben. Ik wil helemaal niet dat Parijs wordt 'vernield'. Ik wil niet dat de Fransen Parijs 'vernielen'. Ik wil niet dat de Engelsen Parijs 'vernielen'. Ik zal Parijs verdedigen. Ik zal er niet binnentrekken met mijn generaals. Ik zal er binnentrekken met mijn kunstenaars.'

Jean Cocteau (1889-1963), Franse schrijver en beeldend kunstenaar. Ingekort fragment uit Dagboek van een duizendkunstenaar; vertaling Joop van Helmond. De Arbeiderspers, 1999.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden