Nieuws

Historische veroordeling van oud-medewerker geheime dienst Assad

Een Duitse rechtbank heeft een voormalige medewerker van de Syrische geheime dienst veroordeeld tot viereneenhalf jaar celstraf voor medeplichtigheid aan marteling. Het is de eerste veroordeling wegens misdrijven tegen de menselijkheid sinds de Syrische burgeroorlog tien jaar geleden uitbrak.

Eyad A. tijdens de rechtzaak in Koblenz. Beeld AFP
Eyad A. tijdens de rechtzaak in Koblenz.Beeld AFP

De rechtbank in Koblenz oordeelde dat Eyad A., een van de honderdduizenden Syrische vluchtelingen in Duitsland, betrokken was geweest bij de arrestatie van zeker dertig demonstranten in 2011. Zij betoogden destijds tegen het bewind van president ­Bashar al-Assad. De rechtbank achtte bewezen dat Eyad A. de demonstranten stuurde naar een onderdeel van de Syrische geheime dienst, waarvan hij wist dat er werd gemarteld en gemoord.

A. (44) was een van de 800 duizend Syriërs die hun land ontvluchtten en in Duitsland asiel kregen. Hij werd in 2019 gearresteerd, evenals een tweede verdachte, de 58-jarige oud-inlichtenofficier Anwar R., wiens proces nog voortduurt. R. wordt beschuldigd van marteling en moord.

Onder de 800 duizend Syriërs bevinden zich veel slachtoffers van Assads inlichtingendienst. Zij getuigden voor de rechtbank hoe ze werden opgehangen aan het plafond, hoe hun vingernagels werden uitgetrokken en hoe ze werden geslagen tijdens de verhoren.

Moord op industriële schaal

De rechtszaak tegen A. wordt door de advocaten van de slachtoffers gezien als een testcase. Volgens de officieren van justitie werd in het Syrië van Assad ‘op industriële schaal gemoord’.

De getuigenissen leveren materiaal voor verdere vervolging van misdaden tegen de menselijkheid in Syrië. De daders in Syrië kunnen nu volgens de advocaten niet meer erop vertrouwen dat hun misdaden op den duur ongestraft zullen blijven.

‘Dit is een belangrijke stap voorwaarts in het proces de Syrische regering verantwoordelijk te houden voor systematisch gebruik van foltering tegen burgers’, reageerde Steve Kostas, een advocaat van een ngo die Syrische slachtoffers in Duitsland bijstaat.

De Syrische mensenrechtenadvocaat Anwar al-Bunni zei dat de veroordeling van Eyad A. zal helpen om andere verdachten van marteling die naar Europa zijn gevlucht aan te klagen. ‘Er is geschiedenis geschreven’, aldus al-Bunni. ‘Het eerste vonnis tegen een lid van de martel- en moordmachine van het Syrische regime, is een vonnis tegen het hele regime, niet alleen tegen een individu. Het geeft hoop dat gerechtigheid mogelijk is.’

De 44-jarige Eyad A. belandde, na vijf jaar omzwervingen via Turkije en Griekenland, met zijn gezin in het plaatsje Zweibrücken in de deelstaat Rheinland-Pfalz. Toen hij in 2018 gearresteerd werd, vertelde hij aan de autoriteiten dat hij was gevlucht voor de geheime dienst. Hij werkte sinds 1994 voor Assads inlichtingenapparaat. Na het uitbreken van de burgeroorlog werd hij overgeplaatst naar een eenheid die mensen moest arresteren bij demonstraties. Eyad A. ontkent de beschuldigingen. Volgens zijn advocaten had hij de arrestaties in Damascus verricht onder dwang van zijn meerderen.

De rechtbank doet binnenkort uitspraak in de tweede zaak, tegen Anwar R. Deze voormalige inlichtingenofficier zou persoonlijk betrokken zijn geweest bij 58 moorden in een gevangenis in Damascus. Volgens het OM werden hier in 2011 en 2012 zeker vierduizend activisten van de oppositie gemarteld.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden