Historie van de doodstraf

ER WAS EEN tijd dat je in de Verenigde Staten voor zo ongeveer elk vergrijp - vanaf vloeken in het openbaar de doodstraf kon krijgen, als je al niet ter plekke was gelyncht....

Tegelijk kreeg je, dacht men, de afschrikwekkende werking van de definitiefste aller straffen ingeprent. Maar sinds de negentiende eeuw werd de executie van de straat gehaald en voor een veel kleiner publiek in de gevangenissen voltrokken. Want de plechtige doding door de staat was verworden tot een kermis met dronkenschap en feestgedruis.

Ophangen was een kunst die men door de jaren slechts langzaam ietwat in de richting van de gewenste pijnloosheid wist op te rekken. Het oorspronkelijke (aan een boom) opknopen werd uiteindelijk een snelwerkende galg-met-valluik, maar ook dat ging weleens mis. Elektriciteit leek de oplossing, maar ook dáár bleken sommige mensen tegen te kunnen. Gas, dodelijke injecties en het vuurpeloton werden ook mogelijkheden. In de huidige Verenigde Staten wordt elke variant momenteel gepraktiseerd. In 37 van de 52 staten kent men de doodstraf nog. Elke staat heeft zijn specifieke manier van terdoodbrenging, maar altijd mag het alternatief van de dodelijke injectie worden gekozen. Behalve in Nebraska. Daar is de elektrische stoel nog altijd de enig mogelijke methode.

Stuart Banner, Professor of Law aan de Washington University van St. Louis heeft de historie van de doodstraf in Amerika opgeschreven. Hij neemt geen stelling, noteert slechts nauwgezet. Maar de details die hij geeft, vooral uit het verleden toen executies nogal eens dramatisch misgingen, doen met enige reden vermoeden dat Banner geen voorstander is.

Pro en contra hebben elkaar altijd hevig bevochten. Presidentskandidaten sneuvelden op het onderwerp. Amerikanen zijn trots op hun handhaving van de mensenrechten en toch brengen zij, als vrijwel enige van de zogenaamde beschaafde naties, nog altijd misdadigers ter dood.

Nog niet zo erg lang geleden, in 1972, verklaarde het Amerikaanse Hooggerechtshof de doodstraf ongrondwettig. Dat leidde tot een hausse aan nieuwe wetten in staten die de doodstraf niet wensten af te schaffen. In 1976, dus vier jaar later, had de meerderheid van die staten plus de federale regering in Washington nieuwe wetgeving op dit gebied. Sindsdien wordt weer naar hartelust geëxecuteerd.

De discussie blijft intussen - zie ook de hoogst informatieve website www.deathpenaltyinfo.org - in alle hevigheid voortduren. Wijzen op de Bijbel doen zowel voor- als tegenstanders in de Verenigde Staten met graagte. Het Oude Testament staat immers stijf van de doodstraffen, maar in het Nieuwe Testament kan men de barmhartigheid vinden die de ultiemste aller straffen verbiedt. Dus helpt het christendom, zoals zo vaak, ook in deze kwestie niet veel verder.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden