Hillary heeft een Bill-probleem: wat te doen met haar man?

Uitgerekend op het moment dat Donald Trump haar aanvalt op de seksuele escapades van haar man, komt Hillary Clinton aanzetten met een prominente rol voor Bill. De 42ste president moet helpen miljoenen banen te scheppen als zij in november de 45ste bewoner wordt van het Witte Huis. Hillary heeft Bill nodig, maar hij vormt tegelijk ook een enorm blok aan het been.

Oud-president Bill Clinton met Hillary tijdens een bijeenkomst in Philadelphia. Beeld null
Oud-president Bill Clinton met Hillary tijdens een bijeenkomst in Philadelphia.

Bill Clinton ziet er fragiel uit, op campagne voor zijn vrouw in plaatsen als Grinell of Nashua. Schor, zacht pratend en vooral broos, een gevolg van de hartproblemen die in 2004 aan het licht kwamen.

Anno 2016, in het jaar dat zijn vrouw ook president kan worden, is William Jefferson Clinton uiterlijk slechts een schim van de man die in de jaren negentig 23 miljoen nieuwe banen schiep als 42ste POTUS, de afkorting die in het Witte Huis wordt gebruikt voor de President of the United States. In deze campagne kan de 69-jarige Bill op veel momenten ook gemist worden als kiespijn door zijn vrouw Hillary.

Als Donald Trump bijvoorbeeld weer, voor de zoveelste keer, de buitenechtelijke affaires van Bill oprakelt. 'Ze stelde hem in staat om het te doen', aldus Trump vorige week. 'Ze ging achter deze vrouwen aan, ze vernietigde hun levens. Ze was een ongelooflijk gemene, laaghartige 'enabler'. Wat ze deed tegen veel van deze vrouwen, is een schande. Ze is getrouwd met de grootste vrouwenmisbruiker.' Het is slechts een voorbode van wat Hillary Clinton straks te wachten staat als de partijconventies voorbij zijn en de presidentscampagne pas echt begint.

Bill Clinton kust zijn dochter Chelsea tijdens de start van de voorverkiezingen in Iowa in februari. Het tweetal voert volop campagne voor Hillary. Beeld null
Bill Clinton kust zijn dochter Chelsea tijdens de start van de voorverkiezingen in Iowa in februari. Het tweetal voert volop campagne voor Hillary.

Zwakheden

Maar tegelijk, zo is de realiteit van haar presidentscampagne, kan Hillary niet zonder Bill. Ooit, in 1992 toen de Jennifer Flowers-affaire zijn presidentscampagne dreigde te zinken, verdedigde ze hem te vuur en te zwaard. Ze overleefden en wonnen. Nu, op een moment dat de Bernie Sanders-revolutie haar vele electorale zwakheden aan het licht heeft gebracht, staat hij resoluut achter haar.

De Democratische kiezers die Bill trouw achter Hillary zien staan op het podium, wordt zo dagelijks de garantie gegeven dat het heus wel goed komt met haar presidentschap. De boodschap: wat ik kon, kan zij straks ook.

'Weet je, hij weet hoe je dat moet doen', rechtvaardigde Clinton maandag in Kentucky de prominente politieke rol die ze in gedachten heeft voor Bill. Als het aan haar ligt, krijgt de oud-president namelijk de leiding over het weer nieuw leven inblazen van de economie.

Het is voor het eerst dat Clinton zo duidelijk zegt dat haar man een belangrijke politieke rol krijgt als ze wint. Want formeel is Bill op 20 januari 2017 dan slechts First Husband, een titel die uniek is voor de VS. De Clinton-critici stonden al klaar om haar aan te vallen vanwege haar hunkering naar het verleden. 'Bill is haar talisman die op wonderlijke wijze de economie er weer bovenop gaat helpen', oordeelde Charles Cooke in het conservatieve weekblad National Review. 'Een trieste belofte.'

Bill en Hillary Clinton in 2007 in Iowa, vlak voor de voorverkiezingen van start zouden gaan. Hillary, de gedoodverfde Democratische presidentskandidaat, kreeg toen onverwacht grote concurrentie van een senator uit Illinois, Barack Obama. Beeld null
Bill en Hillary Clinton in 2007 in Iowa, vlak voor de voorverkiezingen van start zouden gaan. Hillary, de gedoodverfde Democratische presidentskandidaat, kreeg toen onverwacht grote concurrentie van een senator uit Illinois, Barack Obama.

Overmacht

De belofte om Bill een zware rol te geven, komt niet zomaar uit de lucht vallen. Aanvankelijk, bij het begin van de campagne, werd de oud-president vooral ingezet om de Democratische kiezers op de been te krijgen bij wie Bill nog altijd niet stuk kan.

'To energize the base' heet dat in Amerikaans verkiezingsjargon. Dat bleek cruciaal te zijn in het gevecht met senator Sanders, met name in de zuidelijke staten waar Bill mateloos populair is en Hillary uiteindelijk met grote overmacht won.

Maar het gevecht met Sanders heeft ook de zwaktes blootgelegd van Hillary als kandidaat. Uit peiling na peiling blijkt dat de kiezers, in het bijzonder in de zwaar getroffen industriële staten in het midwesten, er niet op gerust zijn dat Clinton de juiste persoon is om de economie aan te pakken. In staten als Michigan, Indiana en Wisconsin gaf een meerderheid van de kiezers die bezorgd is over de staat van de economie, de voorkeur aan Sanders. Clinton heeft name last van haar steun voor grote vrijhandelsverdragen, die volgens veel kiezers Amerikaanse banen kosten.

Hillary Clinton in 2003, toen ze senator was. Als ze in november wint, zal ze 69 jaar zijn als ze als president wordt beëdigd. Haar man Bill was 46 jaar toen hij in 1992 president werd. Hij was de derde jongste president van de VS. Beeld null
Hillary Clinton in 2003, toen ze senator was. Als ze in november wint, zal ze 69 jaar zijn als ze als president wordt beëdigd. Haar man Bill was 46 jaar toen hij in 1992 president werd. Hij was de derde jongste president van de VS.

Nachtmerrie

Sanders zal in de komende weken worden verslagen. Maar dat betekent niet dat dit probleem straks ook verdwenen is. Want in een gevecht met Trump, zien de kiezers Clinton óók als de zwakke kandidaat. In de belangrijke 'swing state' Ohio, die voor beide kandidaten cruciaal is, gaf 52 procent onlangs in een peiling de voorkeur aan Trump op het terrein van de economie en het scheppen van banen. En de economie is voor veel kiezers het belangrijkste onderwerp.

De grootste nachtmerrie van Clinton is dat de Democratische werkende klasse in november overloopt naar het Trump-kamp. Ronald Reagan kreeg dit in 1980 en 1984 ook voor elkaar, toen hij met 'landslides' Jimmy Carter en Walter Mondale versloeg. Sindsdien is het spook van de 'Reagan Democrats' springlevend in de Democratische Partij.

Hillary heeft Bill op dit punt dus hard nodig. Maar hoe meer ze haar man naar voren zal schuiven in de presidentsverkiezingen, hoe meer het Trump zal aanmoedigen om feller en zonder scrupules de 'overspelkaart' te spelen. Waarin Hillary Clinton wordt neergezet als de 'enabler': de vrouw die de escapades van haar man faciliteerde. Wil je zo iemand, is de boodschap van Trump, als de 45ste president van de VS? Dit dilemma waar Hillary straks voor staat, moet haar campagne enorme koppijn bezorgen.

Hillary Clinton wordt in 2009 beëdigd als minister van Buitenlandse Zaken. Daarvoor was ze senator en First Lady. Beeld null
Hillary Clinton wordt in 2009 beëdigd als minister van Buitenlandse Zaken. Daarvoor was ze senator en First Lady.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden