Reportage ov-staking

Hijgend onder het IJ door of ‘lekker terug naar bed’, nu het water onbegaanbaar is

Studente Tessa Volkers staat met haar fiets voor een dichte pont in verband met de landelijke ov staking. ‘Ik duik weer lekker mijn bed in.’ Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

Duizenden forensen die dagelijks het Noordzeekanaal of het IJ tegenkomen op hun reis, worden geraakt door de ov-staking. Voor de Velserpont is alleen de auto een alternatief. In Amsterdam mogen (brom)fietsers bij hoge uitzondering door de IJtunnel. Hijgend en puffend, dat wel. Vanaf Schiphol is alleen Amsterdam CS bereikbaar per trein. Anderen stranden. ‘Ik heb geen idee wat ik ga doen.’

Velsen

Dus tóch. Tessa Volkers (19) trapt voor de spoorbomen van de Velserpont op de rem van haar mountainbike. Natuurlijk heeft ze wel gehoord van de ov-staking, ‘maar ik dacht dat deze misschien uitgezonderd zouden zijn’. De IJmuidense kijkt naar de twee ponten voor haar die werkeloos op het Noordzeekanaal deinen, het water dat de provincie Noord-Holland in tweeën deelt.

De student moet naar haar sportopleiding in Beverwijk. Door werkzaamheden aan de sluizen is de veerpont haar enige optie om aan de overkant te komen. Maar vandaag even niet: ‘Ivm landelijke staking geen afvaart’, meldt het digitale bord bij de pont, achter de spoorbomen hangt een vlag van vakbond CNV. Volkers begrijpt het wel. ‘Ze willen vast meer geld, toch? Dat is meestal zo.’ Of ze het erg vindt? ‘Nee hoor, dan duik ik weer lekker mijn bed in.’

Dat had Mohammed Katan (30) ook wel gewild. De onderhoudsmonteur moet vandaag naar de hoogovens van Tata Steel die aan de overkant van het kanaal dikke rookwolken uitspugen. ‘Ik had me afgemeld wegens de staking, maar toen boden ze aan om me op te halen met de auto. Ik ben nodig.’ Dus staat hij nu op een lift te wachten die hem via de Velsertunnel naar de overkant brengt. ‘Ik had eigenlijk liever een dagje vrij gewild.’

Het valt tot nog toe mee, zegt wethouder Bram Diepstraten (mobiliteit) uit Velsen terwijl hij de situatie aan de Zuidoever gadeslaat. Gisteren zat hij nog in de rechtszaal voor een kort geding tegen de vakbonden. Diepstraten wilde een afsluiting van ‘de levensader’ van zijn gemeente koste wat kost voorkomen  omdat het zou kunnen leiden tot ‘maatschappelijke ontwrichting’. ‘Dit is de enige oeververbinding voor langzaamrijdend verkeer, mensen zonder auto hebben geen enkele mogelijkheid om aan de overkant te komen of ze moeten helemaal via de IJtunnel in Amsterdam fietsen.’

Door de staking is het Rode Kruisziekenhuis in Beverwijk vanaf het zuiden alleen met de auto te bereiken, problematisch voor de hulpdiensten als er in die tunnels juist files ontstaan door het toegenomen autoverkeer. De school van Diepstratens dochter in Velsen-Zuid is gesloten omdat de 175 leerlingen uit het noorden er niet konden komen. Toch lijkt de schade tijdens de ochtendspits alleszins mee te vallen. Vrijwel iedereen lijkt op de hoogte en wie nog niet van de staking wist, legt zich er moeiteloos bij neer. Wie echt in de problemen komt, mag zich vandaag via de sociale media melden bij de wethouder. Tijdens de avondspits gaat hij hoogstpersoonlijk drie mensen in nood het kanaal over helpen. ‘Reacties zijn welkom met hashtag #Brammobiel’, glimlacht de wethouder.

Marieke de Ruiter

IJtunnel

Fietsers komen de IJtunnel uit. Omdat de veerponten over het IJ niet varen vanwege de ov-staking, is de tunnel opengesteld voor fietsers en zijn automobilisten niet welkom. Beeld ANP

Hijgend en puffend komen honderden fietsers dinsdagochtend onder het Nemo in Amsterdam omhoog gefietst. Toch niet niks, die helling van de IJtunnel. Normaal gesproken is de autotunnel voor fietsers verboden terrein, maar vandaag moeten juist de auto’s wijken. De veerpont van en naar Amsterdam-Noord vaart niet, dus mogen fietsers, scooters én Canta-wagentjes voor één keer onder het IJ door. En dat doen fietsers maar al te graag, ziet verkeersregelaar Mimoun Yachou (51). ‘Om half 5 vanochtend was het hier al druk.’

‘Heel gaaf!’, vond Bert van der Meer (48) uit Edam het om door de IJtunnel te fietsen. ‘Ik vind eigenlijk niet dat je moet staken voor de pensioenleeftijd. Dat is namelijk zo’n ingewikkeld probleem.’ Maar: ‘Die IJtunnel wilde ik echt niet missen. Dit is een buitenkansje.’ Normaal gaat Van der Meer met de bus naar zijn werk in Amsterdam, maar vandaag fietst hij de volle 20 kilometer heen en weer terug. Hij heeft wel even bij een bevriend bedrijf moeten vragen of hij daar kon douchen. ‘Dat was een grappig mailtje.’

Van der Meer fietst samen met zijn dochter Hannah (14), die in Amsterdam op school zit. Of ze weet waarom er gestaakt wordt? ‘Om de pensioenleeftijd, toch? Ze willen niet dat die verhoogd wordt. Ik heb niet veel ervaring met pensioenen, maar ik denk dat buschauffeurs wel zwaar werk hebben. Ze staan constant in contact met hele chagrijnige mensen.’ Erg vindt Hannah het niet dat ze nu zo ver moet fietsen. Vooral door die tunnel. ‘Eerst ga je heel snel naar beneden, dat was echt heel leuk. Je voelt je net een auto. Daarna was het wel zwaar.’

Een gestrande fietser wordt door een vriend over het IJ gevaren in Amsterdam-Noord. Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

Dat kan Hasna A. (22) beamen. Ze loopt het laatste stukje naast haar fiets omhoog. ‘Echt kut’, verzucht Hasna, die niet met haar achternaam in de krant wil. ‘Ik ben aan het vasten, dus het was echt zwaar. Het is gewoon niet normaal, dat ze staken. Ik snap het wel, en het is hun recht. Maar zoveel mensen zijn er de dupe van.’

‘Zo zie je maar weer hoe afhankelijk we zijn van het openbaar vervoer, hè’, zegt Denzel van Engel (25). Hij reed samen met Mylène Verhoef (24) op de scooter door de tunnel. Denzel: ‘Het was geweldig! Normaal rijd ik hier met de auto, dus dit is wel apart.’ Mylène: ‘Voor ons is het eigenlijk alleen maar positief, wij zijn nu sneller dan met het pontje.’

‘Hallo, hallo, u rijdt tegen het verkeer in!’ Verkeersregelaar Yachou moet scherp zijn. Sommige fietsers proberen vanaf de verkeerde kant de tunnel in te rijden. De hekken en oranje pionnen die op het natte asfalt zijn geplaatst helpen nauwelijks.

Als dit maar goed gaat, dacht Ellen Uerz (55) wel even in de IJtunnel. ‘Het is heel druk en erg smal, vooral met al die bakfietsen en scooters.’ Ze veegt wat regendruppels van haar bril. Uerz is vanochtend speciaal op de fiets van haar dochter vertrokken - die heeft namelijk versnellingen. ‘Dat was wel fijn, hoor.’ Verder hoefde ze weinig te regelen. ‘Ik kan makkelijk thuis werken. Staken is een mooi recht, het moet alleen geen week duren.’

Nina Eshuis

Schiphol

Reizigers dinsdag op station Schiphol. Beeld ANP

Oh my god, de trein is helemaal leeg!’ glundert een meisje met een rolkoffer. Ze stapt samen met haar vriend de Sprinter naar Schiphol in, vanaf station Amsterdam Lelylaan. Vandaag is dit de enige trein die rijdt: de verbinding tussen Amsterdam Centraal en Schiphol.

 ‘We kunnen beter zitten dan in de gewone spits, meid’, zegt de Amsterdamse Christa, een telefoon aan haar oor geklemd. Samen met haar man Sander is ze vandaag op weg naar Ibiza. ‘We gaan met een groep van zes mensen’, vertelt ze, ‘twee daarvan sliepen afgelopen nacht in een hotel op Schiphol en twee komen met de taxi.’ Ze wijst om zich heen: ‘Ik denk dat veel mensen het zekere voor het onzekere wilden nemen, want zo’n lege trein in de spits heb ik nog nooit gezien.’ Christa en Sander kregen van hun vliegtuigmaatschappij mailtjes met de vraag of ze ‘alsjeblieft’ hun vlucht wilden verzetten, zeggen ze, maar de datum stond voor hen vast. ‘Vanochtend zagen we op Parool.nl dat de treinen leeg waren, toen besloten we het erop te wagen’, zeggen de reizigers.

Op Schiphol is het relatief rustig. Een oudere conducteur wil niks zeggen over de staking en verwijst naar de communicatiemedewerker van de NS.

Gestrand

Bij de borden die de treintijden aankondigen, verzamelen zich gestreste toeristen en reizigers. De Indiase Neha Joshi (40) is ten einde raad. Samen met een vriendin en haar twee kinderen is ze op Schiphol gestrand: ze zouden vandaag met de Thalys naar Parijs gaan, en zijn er zojuist achter gekomen dat deze niet rijdt. ‘Niemand heeft dat ons verteld, ons hotelpersoneel ook niet!’

Er rijden geen treinen, op die tussen Schiphol en Amsterdam CS na. Beeld Flora Woudstra Hablé

Joshi en haar entourage komen van Amsterdam Centraal. Daar zeggen ze geen tekenen van de staking te hebben gezien. ‘We hebben vanaf vandaag een boeking in Parijs. Ze hebben ons al gezegd dat de Thalys van morgen vol zit, dus we proberen een vlucht te krijgen. Maar ook alle directe vluchten naar Parijs zitten vol.’

Ook voor Manuel Hellenthal (26) komt de staking als een verrassing. De Rotterdammer was in Milaan voor ‘een klusje’: licht- en geluidstechniek op een festival. Hij heeft het Nederlandse nieuws niet gevolgd en komt er nu tot zijn verbazing achter dat hij niet met de trein naar Rotterdam zal kunnen reizen. ‘Ik was al een dag later, omdat ik mijn vlucht in Milaan had gemist, en nu dit’, verzucht hij. ‘Ik heb geen idee wat ik ga doen. Het gaat wel echt lekker met mijn reis, zeg.’

Even verderop staat de Italiaanse ingenieur Robert (57) druk op zijn telefoon te toetsen. Hij woont in Groningen en moest vandaag zijn bejaarde vader, die op bezoek was, op het vliegtuig terug naar huis zetten. ‘We zijn met de taxi gekomen’, zegt hij. ‘Ja, het was behoorlijk duur, maar wat moet je anders?’ Hij keert nu terug met een commerciële busdienst ‘Die gaat pas over vier uur, dus nu moet ik nog even wat tijd doden. Ik ga denk ik gewoon wat rondlopen hier op het vliegveld.’

Flora Woudstra Hablé

Toeristen lopen door een lege hal van het Centaal Station in Amsterdam. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden