Hij/zij-verwarring is voor Zweedse transgender voorbij

AMSTERDAM - Goed nieuws voor transgenders in Zweden: zij kunnen voortaan officieel aangesproken worden met een geslachtsneutraal persoonlijk voornaamwoord. Naast 'han' (hij) en 'hon' (zij) kent de Zweedse taal nu ook het onzijdige woord 'hen'. Mensen die vinden dat de klassieke aanspreekvormen, die eigenlijk altijd mannelijk of vrouwelijk zijn, niet passen bij hun genderidentiteit kunnen dit woord gebruiken om zichzelf te beschrijven. 'Hen' werd in voor het eerst als persoonlijk voornaamwoord gebruikt in 2012, maar het woord is nu formeel opgenomen in de Zweedse taal. Vanaf april 2015 staat het woord in de nieuwe woordenlijst.


Is er in Nederland ook behoefte aan een aanspreekvorm die niet per se mannelijk of vrouwelijk is? Die is er zeker, sterker nog, sekseneutrale voornaamvormen bestaan hier ook al. 'Zhij' en 'zhaar' worden al veel gebezigd in transgenderkringen. Ook de term 'per', afkomstig van het 'persoon' kan gebruikt worden in plaats van hij of zij. En 'mevreer', in plaats meneer of mevrouw.


In het Engels bestaan er ook tal van neutrale voornaamwoorden, die vooral gebruikt worden in de transgendergemeenschap op internet. De lijst is lang, juist omdat er geen officiële termen voor bestaan, worden er geregeld nieuwe bedacht. 'Ze', 'xe', en 'hir' zijn enkele veelgebruikte voorbeelden.


Het lijkt misschien overdreven, maar taal is een belangrijk aspect in de strijd voor acceptatie van transgender personen. Het bestaande taalgebruik wordt door mensen die zich man noch vrouw voelen, of zich juist met beide seksen identificeren, vaak ervaren als onderdrukkend.


'Wat mij betreft gebruiken we gewoon voor iedereen neutrale aanspreekvormen en schaffen we dat hij/zij-gedoe gewoon af', zegt vreer (een samenvoeging van meneer en mevrouw) Verkerke van Vreerwerk, een organisatie die bestaande genderstereotypen wil doorbreken. Verkerke zou dan ook graag zien dat neutrale aanspreekvormen worden opgenomen in de Nederlandse taal.


Maar een officiële invoering zit er voorlopig niet in, aldus de Nederlandse Taalunie. 'Wij beschrijven de taal zoals deze gebruikt wordt in het dagelijks leven', zegt een woordvoerder. 'Het is niet aan ons om een taalevolutie in gang te zetten.' Om voortaan aangesproken te worden als 'mevreer' moet het woord dus eerst nog even inburgeren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden