Hij wil een onafhankelijk Indië

Dagboek

Vurig verlangen naar een onafhankelijk Indië, terstond.

Verwoeste huizen in de Chinese wijk van de Buitenzorg-sector. Java, Indonesië, 1947. Beeld anp

Buitenzorg (Java), 17 maart 1938

Geïntroduceerd bij Hadji A. Salim, militant nationalist. Opgevoed in Europeesch godsdienstloos gezin, was aanvankelijk geen Moslem, leefde zwaar, is aan het consulaat te Djaddah verbonden geweest, vandaar teruggekomen werd hij vroom Moslim, bleef echter in gouvernementsdienst, kwam als zoodanig met de nationalistische stromingen in aanraking en werd daardoor gewonnen.

Een klein mannetje van 52-jarigen leeftijd, baardje en bril, in Europeesche kleedij, zeer welbespraakt, zat in Houston Chamberlain te lezen en bleek goed Duitsch te spreken. Ontvangst welwillend en openhartig. Vraagt mij niets, maar vuurt er op los.

Zijn grief tegen den Hollander is, dat zij dankbaarheid eischen voor hetgeen zij hier voor den inlander deden - in hun eigen belang - en dat zij den inlander niet willen veroorloven voor hun vaderlandsliefde uit te komen (schoolkinderen mogen wel van het geliefde Nederland, niet van het geliefde vaderland spreken en zingen), hetgeen zeer dom is daar zij aldus die gevoelens nog meer prikkelen.

Hij is zeer bitter over de repressieve maatregelen van De Jonge - verbieden van bepaalde nationalistische vereenigingen, verbanningen naar Digoel, hetgeen bovendien zonder behoorlijk onderzoek en onrechtvaardig geschiedde.

Hij wil een onafhankelijk Indië, dadelijk. De vraag of dan een ander in onze plaats komt, gaat alleen den Indonesiër aan. Hij begeert dien evenmin. Ons ontzegt hij het recht hier te blijven regeeren onder het motto dat de Indonesiër onmondig is. Hij schijnt ons nogal kortzichtig te vinden.

Ernst Heldring (1871-1954), bankier, reder en politicus. Ingekort fragment uit Herinnering en dagboek (ed. Joh. de Vries); Wolters-Noordhoff, 1970.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.