Column

Hij schrijft op wat het CDA met Nederland wil

Wopke Hoekstra, de man die met het verkiezingsprogramma het CDA naar 2017 gaat loodsen.

Elke dinsdag in het Leeskabinet

Nog eens goed kijken naar dat hoofd van Wopke Hoekstra. Prima hoofd, zo op het eerste gezicht: modern, stevig, soepel; opmerkelijk jong (Hoekstra is 40) voor een senator. Door dat hoofd spoelt de komende maanden het hele hebben en houden van het CDA: defensie, sociale vlaktaks, veilige havens in Syrië, voedselautarkie, geweldsverheerlijking - echt alles. Met de bedoeling dat verleden, heden en toekomst van de partij uiteindelijk glashelder en wervend neerslaan op papier. Beknopt graag, meer hoofdlijnen, minder details - dat is de opdracht die hij meekreeg.

Na het debacle van 2013 - de partij duikelde van 21 naar 13 zetels, een historisch dieptepunt - wordt het schrijven van het verkiezingsprogramma dit keer aan één man toevertrouwd. Die man is Hoekstra.

Hoekstra is een opmerkelijke verschijning binnen de partij. Hij werd opgeleid aan het deftige INSEAD in Fontainebleau, werkte bij Shell in Berlijn, is partner bij McKinsey. In 2011 kwam hij vanuit het niets de senaat binnen en maakte meteen duidelijk dat hij niet de bedoeling had zich als junior te gedragen. Hoekstra viel op door zijn hardnekkige verzet tegen het verlagen van de pensioenopbouw, dat zou leiden tot het opstappen van staatssecretaris Weekers. Hij toont zich regelmatig een vrijdenkend christen-democraat: stemde - als enige van zijn fractie - voor het verbod op de weigerambtenaar en voor de mogelijkheid van juridisch ouderschap voor de vrouwelijke partner van een moeder. Al sinds zijn aantreden wordt hem een mooie toekomst toegedicht: Kamerlid? Minister? Waarom zou hij Buma niet naar de kroon kunnen steken? Hoekstra zelf wil er trouwens niet van weten: 'Hier in de senaat ben ik op m'n plek.'

Terwijl het kabinet doende is de EU voor te zitten en de wetgevingsmachinerie langzaam tot stilstand komt, bereiden partijen zich voor op wat komen gaat. Verkiezingen! Oproepen voor nieuwe Kamerleden zijn de deur uit, sommige partijen hebben hun lijsttrekker al aangewezen. En er moet, zo wil de traditie, een verkiezingsprogramma komen. Een lijvig, doorgaans saai ding, geen kiezer die het leest. Je kunt er wel later aan opgehangen worden: zeg CDA, waar blijven jullie nu met je Zilvervloot? Hoezo splitsing NS en ProRail ongedaan maken?

Het schrijven daaraan is een karwei dat zich ver onder de Haagse radar afspeelt. De meeste partijen zetten een commissie aan het werk (bij de VVD zit Weekers daarin, de PvdA heeft een commissie met zeventien leden). Het CDA tuigde een andere procedure op. Veertien visiegroepen deden het voorbereidende werk. Ze rapporteren niet aan een oudgediende, maar aan een jonge senator. 'In september mag de CDA1000, een christen-democratische variant op burgerplatform G1000, vertellen wat in het programma niet mag ontbreken.' Daarna volgt een '95 procent schets', die hij eigenhandig moet verdedigen op het najaarscongres.

Het moet een echt verhaal worden, iets waar duidelijk kop en staart aan zit, vertelt hij dinsdagmiddag in de rookkamer van de Eerste Kamer. 'Geen boodschappenlijstje van zeventig pagina's. Iedereen moet zich erdoor aangesproken kunnen voelen.' En hij wil niet de indruk wekken dat hij het in zijn eentje doet. 'Dit is teamwerk.'

Geen boodschappenlijstje

Hij vindt het een fijne klus een keer te kunnen opschrijven wat je met Nederland wilt. Zeker na een periode van oppositie voeren. 'Dat geeft intellectuele vrijheid. Je hoeft je niet af te vragen of je een bewindspersoon voor de wielen rijdt.' Het vorige programma moest hals over kop worden geschreven, na een kabinetscrisis. Hoekstra hoeft waarschijnlijk minder haast te maken.

Over de thema's is hij vaag: hoe bouw je een sterke samenleving, hoe zorg je voor een economie in dienst van de mens in plaats van omgekeerd. 'Herkenbaar CDA', zegt Hoekstra. 'Met nieuwe ideeën over duurzaamheid, innovatie, veiligheid. En dat binnen de financiële kaders die zijn afgesproken.' Of dat betekent dat het programma wordt doorberekend door het CPB? 'Dat is aan de partij.'

Hoekstra levert wat senaatswerk in. 'Sinds begin vorig jaar is er minder te doen, de agenda van het kabinet is al betrekkelijk leeg.' Hij wil voorlopig vooral op dinsdag (senaatsdag) aan het programma werken en doet dat in het leeskabinet. Eén trap hoger en je bent op het balkon van de Mauritstoren, waarvandaan het hele Binnenhof aan je voeten ligt.

Dat u het maar weet: ogenschijnlijk lijkt het radarwerk van Den Haag geleidelijk tot stilstand te komen. Intussen wordt in diepere lagen de volgende cyclus klaargelegd.

Diepere lagen aanboren
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden