Hij leerde Barça voetballen en maakte Catalonië trots

'Verdomme! Is hij dood?' Álvaro Bonilla en Said Mejías, twee collega's, komen net van hun werk als ze over de Avenida Diagonal in Barcelona lopen. De een vloekt nog harder dan de ander wanneer ze horen van het overlijden van Cruijff. Maar zodra ze de eerste schok hebben verwerkt, beginnen ze te vertellen, aan één stuk door: hoe belangrijk Cruijff is geweest voor Barcelona, eerst als speler, later als trainer, inclusief jaartallen en gewonnen bekers.

Als trainer van FC Barcelona laat Johan Cruijff zien hoe het moet, in 1991. Beeld anp

De twee jongens zijn niet de enigen tot wie het nieuws over Cruijffs dood nog niet is doorgedrongen. Bij het stadion Camp Nou liggen aan de voet van een standbeeld van een voetballer welgeteld één roos en zes Chupa Chups-lolly's - die vervingen de sigaret van Cruijff nadat hij was gestopt met roken. Maar verder bewegen de toeristen zich als elke dag langs Beer & Tapas, Fresh & Ready en Ben & Jerry's, op weg naar hun persoonlijke FC Barcelona Experience.

Toch weet iedereen in Barcelona die je het vraagt: Cruijff is van ongekend belang. Met Cruijff begon het. Vanaf toen is FC Barcelona gaan winnen. Cruijff bracht een systeem, dynamiek, en vooral: een aanvallende stijl. 'Zonder hem was het een club gebleven van de tweede garnituur, zegt Mejías. 'Nu staat de club tussen de groten-groten.' Meer nog: het huidige Barça is de erfenis van Cruijff. Mejías: 'Pep Guardiola (trainer onder wie Barcelona tussen 2008 en 2012 veel won, red.) is een zoon van Cruijff. Hij leidde hem op.' Op aandringen van Cruijff begon FC Barcelona een jeugdopleiding, met Pep Guardiola als een van de eerste pupillen.

En daarom, vinden de twintigers Bonilla en Mejías, zou het terecht zijn om het stadion van FC Barcelona om te dopen in het Estadi Johan Cruyff. Voor de leden van FC Barcelona was de dood van Cruijff het startschot om te gaan twitteren: #EstadiJohanCruyff. 'Asjeblieft', zegt ook Mejías. Er is een nieuwe naam nodig, want het stadion wordt uitgebreid. 'En wat zou anders de naam moeten worden? Camp Nou? Het Qatar Stadion?' Zijn collega: 'Estadi Johan Cruyff, dat zou supermooi zijn.'

Paradoxen

In Barcelona is Johan Cruijff, bekend om zijn quasi-filosofische uitspraken, ook na zijn dood nog omgeven met paradoxen. Enerzijds wordt Cruijff in Barcelona vereerd omdat de voetbalclub na zijn komst begon te winnen. 'Maar het gaat niet om het winnen', bezweert Miguel Raya. Voor het stadion verkoopt hij T-shirts (vooral veel Messi), petjes en sjaals, zoals ook zijn vader al deed. De filosofie van FC Barcelona? 'Het plezier. De voetballers vinden het echt leuk en ze willen het publiek vermaken. Daarom ben ik trots om hier te staan.'

Eén uitspraak van Cruijff heeft Raya onthouden. 'Fútbol es fútbol.' En dus niet al het gedoe eromheen, zegt de man die leeft van de fan-artikelen.

Andere paradox: aan het stadion van de club is een spandoek bevestigd met de tekst 'Een ploeg die de wereld verenigt.' Maar Javier Palacin, die in de buurt van het stadion woont, ziet in FC Barcelona vooral een uiting van het 'barcelonisme'. Hij is ervan overtuigd dat Cruijff niet alleen belangrijk was voor het voetbal. 'Ook voor de gedachte van de onafhankelijkheid. Voor een eigen stijl.' Cruijff mag geen Catalaans hebben gesproken, 'hij sprak ook slecht Spaans', troost Palacin zich. 'En hij stelde een Catalaanse nationale selectie samen. Stel je voor!'

Dat was vele jaren nadat Cruijff voor het eerst voet op Spaanse bodem zette - het was tijdens de Spaanse dictatuur, toen alles wat Catalaans was de kop in werd gedrukt. Met het succes van Barcelona nam het zelfvertrouwen toe. Dat maakt Cruijff voor Palacin toch een Catalaan. Palacin: 'Het barcelonisme, dat is het strijden tegen de macht. De aanval.'

Johan Cruijff als aanvoerder van FC Barcelona tegen Real Madrid. Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden