Hij komt, hij komt... Klas, Klos, Kleeschen

Vol verwachting klopt ons hart als Sinterklaas en Zwarte Piet op 5 december langs de huizen gaan. Een oer-Hollandse feesttraditie, denken wij. Maar dat klopt niet helemaal.

IÑAKI OÑORBE GENOVESI

1. Sint-Niklaas (België)

In Nederland en Vlaanderen komen Sinterklaas en Zwarte Piet met de stoomboot uit Spanje. Zo niet in Sint-Niklaas, waar hij rechtstreeks uit de hemel komt afdalen. Het sinterklaasfeest heeft in deze Oost-Vlaamse stad, die vernoemd is naar de beroemde bisschop Nicolaas van Myra, ook een religieuzer karakter. Geen surprises of gedichten dus, maar verantwoorde kleine traktaties voor de kinderen die lief zijn geweest. En niet geheel onbelangrijk: de festiviteiten vinden er plaats op 6 december, de dag dat Nicolaas van Myra - op wiens wonderen de legende van Sinterklaas is gebaseerd - in het jaar 342 stierf.

2. Saint Nicolas de Port (Frankrijk)

Saint Nicolas is de beschermheilige van deze stad in Lotharingen, waar ze een botje van een van de vingers van Nicolaas van Myra bewaren. De hulp van Sinterklaas is Père Fouettard (de zweepvader), een vervaarlijk uitziende man met een woeste baard. Volgens de legende zou Père Fouettard ooit drie kinderen hebben afgeslacht, waarna Sinterklaas de kinderen weer tot leven wekte en Père Fouettard dwong zijn knecht te worden. Nu trekken de Sint, Père Fouettard en de drie kinderen op 6 december in een feestelijke stoet door de straten van Saint Nicolas de Port.

3. Hannover (Duitsland)

De Sint heet hier Klas of Bullerklas en ook hij daalt af uit de hemel. Zijn hulpje Knecht Ruprecht woont in het bos. Samen gaan ze op de avond van 5 december met kleine traktaties langs de huizen, waar kinderen hun gepoetste schoenen hebben neergezet en hun gebeden voor Sinterklaas hebben opgezegd. Op de ochtend van 6 december volgt dan de blijdschap om de traktaties en is de feestperiode tot aan de Kerst officieel begonnen.

4. Grouw (Nederland)

Kom bij de bewoners van dit Friese vissersplaatsje niet aan met Sinterklaas. Als er een feest voor een kindervriend wordt gevierd, dan is het voor Sint Piter op de derde zaterdag in februari. Het verhaal wil dat Sint Piter en Sinterklaas ooit collega's waren, maar op een van hun tochten de cadeautjes voor Grouw waren vergeten. Sinterklaas besloot door te reizen naar Leeuwarden, terwijl Sint Piter terugkeerde om nieuwe presentjes voor de inwoners van Grouw te halen. Anders dan Sinterklaas rijdt Sint Piter op een zwart paard en draagt hij een witte mantel. Maar een donker hulpje heeft hij ook: Swarte Pyt.

5. Luxemburg (Luxemburg)

De Sint is hier Kleeschen. En hij wordt net als in Nederland vrolijk toegezongen door de kinderen: 'Léiwe Kleeschen, gudde Kleeschen Bréng eis Saachen, allerhand, Fir ze kucken, fir ze schmaachen, Aus dem schéinen Himmelsland'. Maar het hulpje van de Luxemburgse goedheiligman is Housecker, een klein duister mannetje van wie het gezicht altijd verborgen blijft onder een donkere capuchon. Ook heeft Housecker een zak vol takjes, die hij op 6 december uitdeelt aan de kinderen die niet lief zijn geweest.

6. Innsbruck (Oostenrijk)

Santaklos of Klos gaat op de avond van 5 december de straat op in het gezelschap van figuren die rechtstreeks uit de hel lijken te komen: Krampussen. Deze helpers van de Sint hebben duivelsmaskers op en trekken schreeuwend en vervaarlijk zwaaiend met kettingen en stokken door de straten. Vaak doodsbange kinderen moeten vragen van de Krampussen beantwoorden of foutloos gebeden opzeggen. Bij een goed antwoord belonen de Krampussen de kinderen met fruit en cadeautjes. Bij een fout antwoord dreigen de helpers van Sinterklaas de kinderen mee naar de hel te nemen.

7. Fribourg (Zwitserland)

In het veeltalige Zwitserland is Sinterklaas bekend onder namen als St. Nikolaus, Samichlaus, Santiglaus, Saint Nicolas en zelfs Dr. Nigeläus. Zijn hulpje heet Gnächt Ruprächt of wordt met het weinig vleiende Schmutzli aangeduid. Begin december komen ze uit het bos, wat het startsein is van allerlei avondprocessies. De belangrijkste optocht is op de avond van 5 december als de Sint, patroonheilige van Fribourg, op zijn ezel door de stad trekt. Bij de Cathédrale Saint Nicolas houdt de Sint een toespraak voor tienduizenden toehoorders. Hierin neemt de Sint met veel spot mensen en gebeurtenissen van het afgelopen jaar op de korrel.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden