Hij hielp mensen in nood, zoals hij in de oorlog Joden heeft geholpen

De ingezonden brieven van zaterdag 9 mei.

Engelandvaarder Erik Hazelhoff Roelfzema en Prins Bernhard.Beeld ANP

Kijk niet toe

Ter nagedachtenis aan onze vader, Paul Peters (1924-2003), Engelandvaarder en BBO-agent (Geheime Dienst, red), in het najaar van 1944 gedropt in bezet Nederland om berichten aan Londen door te sturen, reageren wij op het artikel 'De laatste ooggetuigen' (Ten eerste, 4 mei). Rudi Hemmes deelt zijn persoonlijke ervaringen.

Een bijzonder verhaal, dat de aandacht verdient. Maar waarom één citaat vet afdrukken dat verder niet in het verhaal voorkomt en niet over de oorlog gaat? 'De islam is het grootste gevaar voor Europa.' Een populistische keuze, vooral ook met de titel 'Nooit meer oorlog?' erboven.

Onze vader heeft vanuit zijn oorlogservaringen en die van familie en vrienden de les getrokken dat we te allen tijde alert moeten zijn als er generalisaties worden gemaakt, en dat populistische kreten geen inzicht verschaffen maar eerder aanzetten tot stigmatisering. Of erger: tot haat. Het stemt ons triest dat de Volkskrant, de krant die onze vader las, ook in de meidagen bijdraagt aan stemmingmakerij.

Dat 'de islam' een vijand zou zijn, is echter even onwaar als de leugen van toen: 'het internationale Jodendom is verdorven en zal ons ten onder doen gaan'. In de jaren zeventig kwamen gastarbeiders naar Nederland op uitnodiging van bedrijven. Het waren vaak moslims.

Onze vader heeft zich na zijn terugkeer naar Nederland in de jaren zeventig steeds ingezet voor minderheden, als jurist en als mens. Asielzoekers die aan het begin van deze eeuw in Laren op de stoep van het gemeentehuis overnachtten omdat er geen opvang was, konden overdag bij onze ouders terecht - of ze moslim of christen waren, was niet relevant.

Hij hielp mensen in nood, zoals hij in de oorlog ook Joden heeft geholpen. De omstandigheden waren gelukkig anders, maar het principe was het zelfde - doen wat er mogelijk is in plaats van met de armen over elkaar toekijken.

Wanda Peters, Karen Polak, Amsterdam

Oorlog en levensles

Voordat ik deze brief naar de redactie schreef, heb ik lang getwijfeld. Heeft het opnieuw oprakelen van de Tweede Wereldoorlog zin? Toch heb ik gemeend dit te moeten doen. Mijn vader was 15 jaar toen in 1939 in Polen de oorlog uitbrak. Op die leeftijd werd hij met zijn zusje van 18 door de Russen op transport gezet naar Siberië.

Na veel omzwervingen was hij betrokken bij de bevrijding van Breda en trouwde met mijn moeder, een jonge vrouw uit die stad. In 1997 heeft hij zichzelf van het leven beroofd, de verschrikkingen van de oorlog kwamen terug. De invloed die deze gebeurtenis had op het leven van ons gezin was en is nog steeds enorm.

Op 4 mei vloeien bij mij tranen, tranen om wat niet meer teruggedraaid kan worden. Misschien worden het ooit tranen van blijdschap om de vrijheid die ook ik gelukkig iedere dag mag ervaren.

Maar als levensles heb ik meekregen dat vrijheid niet iets vanzelfsprekends is.

H. Benner-Koziol, Zwartebroek

Kijken, Peter

Na lezing van de column van Peter Middendorp in de zaterdagkrant ben ik me rot geschrokken, zo erg dat ik niet kon schrijven. Maandag in de krant de excuses. Waarom niet gekozen voor de voorpagina? Het was nota bene 4 mei.

Ik hoop dat Peter de uitzending Er reed een trein naar Sobibor vorige week zondagavond gezien heeft. Zo niet: toch nog maar even kijken naar het indringende verhaal van Jules Schelvis, 94-jarige overlevende van het concentratiekamp. Hij vertelt ingetogen over de trein die naar de hel reed. De trein was het voorportaal van de hel: de verschrikkelijke reis van 72 uur.

Kijken, Peter!

Els van Dinteren, Assen

Lullige column

Mijn Joodse familie is in Auschwitz en Sobibor vermoord. Het is voor mij niet opportuun of ze vervoerd werden met personenrijtuigen of met beestenwagens. Voor Middendorp is het blijkbaar belangrijk. Hij is slecht geïnformeerd. De directeur van herinneringscentrum Westerbork vertelt het in de tv-uitzending over de herdenking van Westerbork anders dan Middendorp suggereert.

Ook is het voor hem misschien verhelderend de Westerborkfilm, gemaakt in opdracht van de SS, te bekijken. Dan zie je allemaal beestenwagens. Hij schrijft ten dele onzin, waarbij hij min of meer die directeur afzeikt.

Ik vind dat een journalist zich goed moet informeren. Samen met het badinerende toontje is het een lullige column. Ik heb me er, 83 jaar oud, aan geërgerd.

Hans van der Hoek

Gek idee

Zeldzaam dit excuus van Peter Middendorp, waarin hij zonder enige terughoudendheid meldt dat hij een ander ernstig te kort heeft gedaan. Gek idee dat ik - in dit geval - geen compliment kan geven en het wel zou willen doen.

Guus Swillens, Wijk bij Duurstede

Hoezo democratisch

De reactie van Cees Fasseur op de inbreng van de hoofdredacteur van ook mijn krant schoot mij in het verkeerde keelgat. Want:

De eerste Grondwet stamt van 1814. Daarin werd Willem I absoluut monarch. Hoezo democratisch tot stand gekomen? Er zijn weliswaar later wijzigingen van de Grondwet tot stand gebracht, maar de positie van de vorst bleef onaantastbaar, tot op de dag van vandaag. Er is pas sprake van een democratische ontwikkeling vanaf 1919, toen ook vrouwen het algemeen kiesrecht verkregen. Meer dan een eeuw later dus.

Voorts geeft Fasseur zich over aan veronderstellingen: de 'smak belastingcenten' zou, zo voorspelt hij, ook worden besteed aan een president. Ik verzoek hem de begrotingen van de Bondsrepubliek, Oostenrijk en Zwitserland te leggen naast de onze, waar het de kosten van het staatshoofd betreft.

Natuurlijk gaat de vergelijking met Hollande niet op, omdat hij naast staatshoofd ook regeringsleider is. Kortom, Fasseur vergelijkt appels met peren.

Ten slotte: de Europese staatshoofden zijn onkwetsbaar gedurende hun actieve politieke functie, daarna kunnen zij alsnog worden vervolgd. Zie Sarkozy en iets verder weg de ex-president van Israël.

En dan te weten dat Willem-Alexander college heeft gelopen bij deze Fasseur.

Anjo Clement, voorzitter Nieuw Republikeins Genootschap, Leiden

U mist de pointe

Cees Fasseur geeft in een ingezonden brief zijn mening over het standpunt van Philippe Remarque inzake het ondemocratische en anachronistische karakter van het koningshuis anno 2015.

Hij baseert zich daarbij op de Grondwet uit 1848 en meent daarmee zijn standpunt te kunnen onderbouwen dat het koningshuis democratisch is vastgelegd in de Grondwet.

Jammer dat hij de pointe volledig mist: anno 2015 zijn de opvattingen over wat al of niet democratisch gekozen is bepaald anders dan de opvattingen hierover in 1848.

En wat Fasseur níet vertelt in zijn brief, is dat het opnemen van het instituut koning in 1848 een noodgreep was. In 1848 dreigde immers een revolutie en verkoos Willem II noodgedwongen de oplossing van een constitutionele monarchie.

Volgens mij kwam daar in 1848 weinig 'democratie' aan te pas...

Cor van der Mey, Arnhem

Het goede voorbeeld

Henk Slechte geeft met zijn protestbrief 'Laffe schrijvers, schaam je' inderdaad het goede voorbeeld met zijn oproep aan PEN-leden om hun lidmaatschap op te zeggen.

De flagrante manier waarop schrijversclub PEN het debat in De Balie op 2 mei in de steek liet, is een gotspe waartegen ernstig protest moet worden aangetekend.

De door het PEN-bestuur als aanleiding aangevoerde 'grote veiligheidsrisico's' is een doorzichtige drogreden. Balie-directeur Albrecht en burgemeester Van der Laan hadden immers alle nodige veiligheidsmaatregelen getroffen.

Wat zal de moedige cartoonist Kurt Westergaard zich verraden gevoeld hebben. 'PEN is de pen niet meer waardig. De vrijheid kan niet worden afgezegd', zoals Afshin Ellian zei.

Als archivaris (hoeder van het geschreven woord) en historicus in spe betuig ik hiermee mijn adhesie met allen die zich van deze gang van zaken distantiëren.

Harm Jan Luth, Vlaardingen

Licht macaber

Licht macaber en veelzeggend voor de tegenstellingen in de wereld onder elkaar in Ten eerste van 6 mei:

Onder het kopje Middellandse Zee:

'Deel migranten gered, anderen verdronken'.

Onder het kopje Internetboekers:

'Vakantiegangers krijgen betere bescherming'.

Zo zien de problemen er anno 2015 uit. Iets om over na te denken.

Paul Walraven, Hoensbroek

U wilt vast wel een traplift

Ongeveer tien jaar geleden vroeg mijn toen 90-jarige buurvrouw een verhoogd toilet aan bij ISD Bollenstreek via het loket Noordwijk.

Ze woonde zelfstandig maar het zitten en opstaan kostte haar moeite.

Na het keukentafelgesprek vroeg de mevrouw van de Bollenstreek of zij het huis mocht inspecteren.

Of de buurvrouw geen moeite had met het traplopen?

Nee hoor, dat ging nog prima, was het antwoord, ze deed treetje voor treetje en ze had de tijd.

En die plastic tuinstoel in de douche, dat was toch wel gevaarlijk?

Nee hoor, zei de buurvrouw, die voldeed prima, ze ging er lekker in zitten bij het douchen.

Resultaat van de inspectieronde was de installatie van een traplift en een aanpassing in de douche voor een ingebouwd zitje.

De medewerkers beslisten in die tijd zelf wat ze nodig vonden. De verhoogde wc pot van 100 euro moest ze zelf kopen!

Inderdaad andere tijden.

Manon de Vries, Noordwijk

Dat had je gedacht

Op zich helemaal geen rare gedachte dat je gaat verhuizen als je ziet aankomen dat traplopen en andere zaken in je huis te moeilijk gaan worden. Maar dan komt de realiteit om de hoek kijken.

Ha, verhuizen. Moet je eens proberen hier in Amsterdam, of andere grote steden. Ja, met een goed inkomen geen punt hoor, maar als je een laag inkomen hebt en een nu al forse huur betaalt kun je het totaal vergeten.

Als hier in mijn pand, vier hoog, een benedenwoning vrij komt en je wilt naar beneden, is dat onbetaalbaar. De eigenaar verpatst het meteen voor 3,5 ton of meer, of het is 1.100 euro per maand huur. Jouw woning laat je leeg achter en ja hoor, die gaat ook meteen in de verkoop of wordt qua huur onbetaalbaar. Nee, het is écht niet zo dat je dan je eigen huur meeneemt naar beneden op hetzelfde adres.

Een aanpassing zoals een traplift kun je niet zelf betalen en de huiseigenaar wil je alleen maar kwijt, dus zal zeker niets willen. Als jij vertrekt, kan de laatste nog gebruikte zolderkamer namelijk ook fijn worden gebruikt om een extra etage te timmeren.

Sociale huurwoningen, een gotspe qua hoogte van huren inmiddels, zijn er nauwelijks nog. Wachttijden van jaren, de stad moet - terecht - veel urgente groepen zien te plaatsen. Dus je ziet hier veel oudere of slecht ter been zijnde mensen zich moeizaam die trappen ophijsen.

De vooruitziende blik en het inzicht zijn er wel, maar vergeet het maar.

S. Kuntze, Amsterdam

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden