'Hij blijft. We zijn geen democratie'

In Liempde hebben kerkbestuur en veel parochianen genoeg van de pastoor die een uitvaart weigerde. Het bisdom niet.

LIEMPDE - Het gaat al lang niet meer alleen om euthanasie, zegt het kerkbestuur, dat af wil van de pastoor. Hij mist sociale vaardigheden, staat niet tussen de mensen, is niet van deze tijd, is het verwijt. Het bestuur staat zaterdagavond strijdvaardig in het zonnetje voor de Sint Jans Onthoofding kerk in het Brabantse Liempde. Ze maken zich op voor de bijeenkomst met de hulpbisschop, Rob Mutsaerts. De monseigneur is naar Liempde afgereisd om de 'weigerpastoor' te verdedigen.


Pastoor Norbert van der Sluis weigerde enkele weken geleden de uitvaart van een parochiaan, omdat deze had gekozen voor euthanasie. Dat is in strijd met de kerkelijke leer, die voorschrijft dat leven en dood een zaak is van God. De familie van de overledene week uit naar het naburige Sint Oedenrode, waar de pastoor wel de uitvaartdienst wilde leiden.


Voorbeelden heeft het kerkbestuur legio. De pastoor weigerde de doop omdat er twee meters waren, en er moeten een peter en een meter zijn. Tijdens de uitvaart van een jongen wilde hij per se Gregoriaanse gezangen in plaats van muziek die kinderen aanspreekt.


Na de heilige mis, waarin de hulpbisschop voorging, wordt Mutsaerts in het bomvolle parochiezaaltje geconfronteerd met de kritiek op de pastoor. 'Hij is best een goeie mens, hij doet de mis netjes, maar hij groet niet eens als je hem tegenkomt.'


Een enkele voorstander is er ook. 'We zijn het niet altijd met elkaar eens. Ik heb ook wel eens een meningsverschil met mijn man. Dan zet ik hem toch ook niet meteen buiten.'


Don Camillo

'Het is de aard van het beestje. Het kunnen niet allemaal Don Camillo's zijn', reageert Mutsaerts. 'Het is met pastoors als met burgemeesters. Wa ge krijgt, daar moete 't mee doen.'


Met verve verdedigt Mutsaerts de houding van de katholieke kerk. 'De kerk is tegendraads. Dat was Jezus ook. Wij waaien niet met alle winden mee. Wij houden vast aan onze standpunten. Ook al doet niemand dat meer, wij houden stand.'


Daarnaast probeert hij uit te leggen dat beide pastoors - die van Liempde en die van Sint Oedenrode - juist hebben gehandeld. Een pastoor kan geen medewerking toezeggen aan een kerkelijke uitvaart aan iemand die euthanasie wil laten plegen. Maar is iemand eenmaal overleden, dan dient men mild te oordelen.


Die denkexercitie vergt de nodige hersengymnastiek. Het valt ook niet uit te leggen, vinden veel parochianen. Mutsaerts probeert het met een voorbeeld. 'Als iemand naar ons komt en zegt: ik ben van plan een bank te beroven, kan ik vast mijn begrafenis regelen in het geval het misgaat?, dan doen we dat niet.' In het geval dat de bankrover is overleden en de familie komt met het verzoek om een uitvaart, 'ligt het anders'.


'Als de pastoor het niet weet, kun je worden begraven. Wat niet weet, wat niet deert', vat een parochiaan het bondig samen. Dat vindt de hulpbisschop een te simpele voorstelling van zaken. 'Ik weet niet of iemand berouw heeft gehad. Daar gaat het om.'


Na afloop drinkt Mutsaerts een pilsje aan de bar van het parochiezaaltje. Over de rol van het kerkbestuur laat hij geen misverstand bestaan: 'Dat gaat over de centen, en verder niks.' Ook over het lot van de pastoor is hij duidelijk: 'Die blijft. Wij zijn geen democratie. Het is niet: de meeste stemmen gelden.'


Of is er toch een uitweg? Dat de hulpbisschop praktische oplossingen niet uit de weg gaat, blijkt bij het afscheid. De afslag naar de snelweg is afgesloten, de borden leiden automobilisten vele kilometers om. 'Als je tien meter over het fietspad rijdt, schiet je zo de snelweg op.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden