High Court gooide op het laatste moment bijna roet in ING's eten

Het scheelde maar een haartje of maandag was de overname van Barings door ING alsnog afgeblazen. Het gerechtshof in Londen, het High Court, dat de overname van de failliete boedel moest goedkeuren, gooide bijna roet in het eten....

Van onze verslaggever

Peter de Waard

AMSTERDAM

'Als de High Court de uitspraak tot dinsdag had uitgesteld, was het erg moeilijk geworden. Voor ons was dat bijna onacceptabel geweest, omdat de waarde van Barings daardoor verder was afgenomen. Wanneer komt zo'n rechter dan definitief tot een beslissing? Ik weet niet of de overname dan was doorgegaan', erkende ING-bestuurder G. van der Lugt maandagavond laat op Schiphol.

Van der Lugt, die de zeven uur durende zitting bij de High Court had meegemaakt, verklaarde hemel en aarde te hebben bewogen om een uitspraak af te wingen. Daarbij werden ook de Britse en Nederlandse bankpresidenten George en Duisenberg ingeschakeld. 'Iedereen wist wat er op het spel stond.'

ING stond aanvankelijk achter in de lange rij van de banken die belangstelling hadden voor Barings. ABN Amro - een van de favorieten - was al in het weekeinde van het faillissement benaderd voor een reddingsplan. Op de dinsdag daarna was de bank een van de eerste die gesprekken voerde met de curatoren van Ernst & Young. Pas nadat tien andere banken hun overnamevoorstellen hadden ingediend, kwam ING op de proppen.

ING-bestuurder Cees Maas zei maandagavond dat ING ook al in dat weekeinde het buitenkansje rook. ING had eind vorig jaar na een onderzoek van McKinsey een ranglijstje laten opstellen van mogelijk voor overname geschikte zakenbanken. Op het lijstje stonden tien Amerikaanse en zes Britse zakenbanken. Eén daarvan was Barings, maar die bank was alleen voor de astronomische som van vijf miljard gulden te koop. Dat was ook het ambitieuze ING te gortig.

Maas toog pas dinsdag naar Londen. Op het moment dat ABN Amro al met de curatoren over de overname van delen van de bank onderhandelde, besloot Maas in overleg met de kleine zakenbank Flemings een eigen overnamevoorstel voor de hele bank in te dienen. Woensdag sprak Maas daarover voor het eerst met de curatoren.

'In de nacht van woensdag op donderdag belden de curatoren ons op. Wij waren de enige bank die bereid waren de hele bank over te nemen. De rest wilde slechts delen hebben', aldus Van der Lugt.

De curatoren besloten op exclusieve basis verder te praten met ING. Tot ongenoegen van ING besloten de curatoren dat nieuws via een persbericht wereldkundig te maken. Van der Lugt: 'Daar waren wij fel op tegen.' ING had liever in stilte verder willen praten. De curatoren stonden er echter op ook de buitenwereld, waaronder het personeel en cliënten van Barings, enigszins gerust te stellen.

ING kreeg tot vrijdagavond 24.00 uur de tijd om tot een akkoord met de curatoren te komen en mobiliseerde een leger van deskundigen. Naast Flemings werd ook het accountantskantoor KPMG ingeschakeld om de boeken van Barings door te nemen. Donderdag reisden ook drie andere ING-bestuursleden, Aad Jacobs ('halsoverkop, zonder scheermesjes en pyjama'), Godfried van der Lugt en Hessel Lindenbergh naar Londen om Maas terzijde te staan. Op een gegeven moment had ING honderd mensen aan het werk.

Tijd voor een uitgebreid boekenonderzoek was er niet. Besloten werd om slechts een quick scan - een vluchtig onderzoek - te doen. Vrijdagnacht had het team van onderzoekers echter nog geen enkel idee van de risico's die werden gelopen met de door Nick Leeson in Singapore gekochte termijncontracten. Een akkoord was op dat moment niet mogelijk. De deadline verstreek.

De curatoren gaven ING respijt tot de opening van de financiële markten in het Verre Oosten op zondagavond. Zaterdag vloog ook de rest van de raad van bestuur van ING naar Londen. 'Niet dat we allemaal voortdurend aanwezig waren om te onderhandelen. Iemand ging ook wel eens een broodje halen', vertelde Jacobs maandagavond.

Zaterdagmorgen maakte de ABN Amro bekend ook een concreet bod te hebben uitgebracht op delen van de failliete bank. Jacobs ontkende echter dat hij in Londen mensen van ABN Amro - voor deze bank waren ondermeer de bestuurders R. Groenink en L. de Bièvre in Londen - daadwerkelijk heeft gesproken. 'Wij hebben de overname anders beleefd dan de mensen in Nederland. Wij zagen er minder een strijd in tussen ABN Amro en ING.' Jacobs kreeg een keer een brief van de curatoren voorgelegd met de naam ABN Amro daarop. 'Maar dat was een kwestie van doorhalen en de naam ING erop zetten.'

Wel vermoedde ING dat het bod van ABN Amro hoger zou liggen, maar het probleem voor de ABN Amro was dat zij slechts delen van de bank wilde hebben. 'Ik denk dat het bod ook te laat kwam', aldus Van der Lugt.

De door Leeson afgesloten termijncontracten bleven ook in het weekeinde het belangrijkste struikelblok. Een volledige inventarisatie was niet mogelijk. ING weigerde echter geen blanco cheque uit te schrijven. Er moest een grens worden gesteld aan de schade.

ING bood aan alle bekende en bij de curatoren aangemelde termijncontracten door Barings af te kopen voor 860 miljoen pond, 2,2 miljard gulden. Daartoe zou ING het kapitaal van Barings met 1,7 miljard gulden versterken. Zondagavond, vlak voor in Nieuw-Zeeland de eerste financiële markt weer openging, gingen de curatoren akkoord. De champagne kon worden ontkurkt.

Maandag moesten nog enkele puntjes op de i worden gezet. De centrale banken van Engeland en Nederland leverden geen probleem op en gaven toestemming. Het gerechtshof daarentegen maakte problemen.

ING bleek bij de overname gebruik te hebben gemaakt van een sterfhuisconstructie. Afgesproken werd dat ING alle dochterbedrijven van Barings overnam, maar niet de moedermaatschappij Baring PLC. Die wordt door de curatoren geliquideerd. Alle op dat moment nog niet aangemelde schulden, bijvoorbeeld de onbekende termijncontracten, houden nog hoogstens een vordering in op de moeder. ING is van het probleem verlost.

Ook de aandeelhouders van Baring PLC, waaronder de liefdadigheidsinstelling Baring Foudation, raakten door het faillissement van de moeder automatisch hun geld kwijt zijn. Minder begrip bij de rechter was er echter over het feit dat ook obligatiehouders worden benadeeld. Barings PLC heeft in januari 1994 - de emissie werd pikant genoeg geleid door ABN Amro-dochter Hoare Govett - voor 100 miljoen aan achtergestelde obligaties uitgegeven. Indien Barings voor de beste prijs in delen zou zijn verkocht, hadden deze obligatiehouders nog 60 procent van hun geld teruggezien.

Maar nu dreigen zij het kind van de rekening te worden. ING wilde slechts een kleine pleister op de wonde leggen. De bank was bereid 5 miljoen pond naar de houders van achtergestelde obligatiehouders te schuiven. In het gunstigste geval - ING heeft nog een kleine reservering van 20 miljoen pond voor eventuele camaliteiten bij de overname - zien de obligatiehouders een kwart van hun geld terug.

'Obligatiehouders staan nu eenmaal achter in de rij', zei een verontwaardigde Jacobs maandag. Het Britse hof koos op het laatste moment eieren voor zijn geld.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.