Reportage Vuurwerk in Rotterdam

Hier wel vuurwerk, daar niet – de politie vindt het maar verwarrend

Rotterdam Hillesluis. Links, de Vlasakkerstraat waar vorig jaar geen vuurwerk mocht worden afgestoken. Rechts, in de Overijselsestraat, wel. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Rotterdam experimenteert dit jaar met vuurwerkzones in de hoop dat bewoners beter snappen waar wél geknald mag worden en de politie gerichter kan handhaven, want dat is verdomd lastig als de regelgeving telkens wordt aangepast. 

Mag je hier nu wel of niet vuurwerk afsteken? Op de hoek van de Vlasakkerstraat en de Overijsselsestraat in de Rotterdamse wijk Hillesluis kijkt Zeliha Akyil mee op een kaartje van de gemeente. ‘Bij ons voor de deur mocht het niet, daar wel’, wijst ze. ‘Het is hier vaak ellende geweest, maar de vorige jaarwisseling viel het gelukkig mee.’

Wilt u dit verhaal liever beluisteren? Hieronder staat de door Blendle voorgelezen versie.

Drie jaar geleden werden iets verderop twee agenten in deze wijk bekogeld met stenen en vuurwerk, toen ze wilden ingrijpen omdat een aanhangwagen in een vuur werd geduwd. Sindsdien is hier een vuurwerkvrije zone op een steenworp van de Kuip.

De uitbater van Slijterij 010 in de Riederlaan (waterpijpen, tabak en, rond de jaarwisseling, vuurwerk) begrijpt het vuurwerkverbod in zijn straat, al kost het hem wel omzet en vindt hij het verwarrend. ‘Je moet het overal verbieden of nergens, snap je? Nu is het hier rustig, maar gaan ze allemaal aan de overkant vuurwerk afsteken. Dat is toch niet leuk voor de mensen daar?’

Onverzichtelijke lappendeken

Ook de politie is kritisch over het versnipperde vuurwerkbeleid van veel gemeenten. Rotterdam is niet de enige stad waar elke jaarwisseling weer nieuwe plattegrondjes worden gemaakt met vuurwerkvrije zones: bij kinderboerderijen en parken, rond woonzorgcentra, of in delen van het centrum.

Het leidt tot een ‘onoverzichtelijke lappendeken aan handhavingsarrangementen’, schrijft korpschef Erik Akerboom aan de Tweede Kamer, die woensdag over het onderwerp debatteert. ‘Ik voorzie dan ook dat een willekeur aan lokale verboden de handhaving van de openbare orde door mijn mensen een stuk complexer maakt.’ 

Landelijk verbod

De politie pleit al jaren voor een landelijk verbod van knalvuurwerk en vuurpijlen. Steun krijgt Akerboom niet alleen van veel burgemeesters, maar ook van de Onderzoeksraad voor Veiligheid. De OVV stelde eind 2017 in een kritisch rapport dat de jaarwisseling met honderden gewonden en gemiddeld een vuurwerkdode de gevaarlijkste nacht van het jaar is. Er wordt voor miljoenen euro’s aan schade aangericht en agenten en hulpverleners worden geregeld bekogeld met vuurwerk.

Het versnipperde vuurwerkbeleid maakt het er niet veiliger op, oordeelt Ruud Verkuijlen, bij de nationale politie programmamanager agressie en geweld tegen politieambtenaren. ‘Als je in de ene wijk wel een verbod hebt en in de andere niet, dan ontstaat de kans op een waterbedeffect. Er kunnen conflicten ontstaan op het grensvlak.’ 

Het kost bovendien de nodige inspanning om lokale politie-eenheden, verantwoordelijk voor het handhaven van de gemeentelijke vuurwerkverboden, op de hoogte te stellen van het almaar wisselende beleid. ‘De voorbereidingen beginnen al in de zomer’, zegt Verkuijlen. ‘Er is voortdurend afstemming met gemeenten en onze organisatie over wat we gaan doen. Soms komt er in de maand voor de jaarwisseling opeens een nieuw verbod bij. Daar moeten wij onze mensen dan over informeren. Wij zouden erg geholpen zijn met een eenduidiger beleid.’

Speciale vuurwerkzones

Ook burgemeesters worstelen met de regelgeving. Onder druk van de publieke opinie of door verdeeldheid in de gemeenteraad verandert de koers geregeld. Zo liet de Amsterdamse burgemeester Femke Halsema deze zomer weten dat komende jaarwisseling op de meeste plekken gewoon vuurwerk mag worden afgestoken, terwijl het college in november vorig jaar nog repte van speciale vuurwerkzones. Maar het blijkt te kort dag voor een wijziging van de Algemene Plaatselijke Verordening (apv).

In Rotterdam zijn die speciale vuurwerkzones komende jaarwisseling wel een feit, al had burgemeester Ahmed Aboutaleb liever een algeheel verbod gezien. In plaats daarvan besloot de gemeenteraad dat in het overgrote deel van de stad gewoon geknald mag worden, tenzij bewoners zelf anders beslissen. Er geldt wel een verbod rond verzorgingstehuizen, kinderboerderijen en parken. 

En in wijken waar het eerder uit de klauwen liep. Welke wijken dat zullen zijn, is nog onduidelijk. ‘Het nieuwe kaartje is nog in ontwikkeling’, zegt de woordvoerder van Aboutaleb. ‘We verwachten eind oktober, begin november een definitieve versie.’

In de bunker van Vuurwerkwinkel 7Kamp van Edwin van Vriesland worden vuurwerkpakketten ingepakt die online zijn besteld. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Crimineel

‘Rotterdam is de weg kwijt’, foetert Edwin van Vriesland, uitbater van Vuurwerkmagazijn 7Kamp in het Rotterdamse stadsdeel Prins Alexander. ‘De gemeente kan zones aanwijzen wat ze willen. Maar een jongen van 16 die voor het ouderlijk huis een paar rotjes afsteekt, hoe crimineel is dat. Krijg je dan een bekeuring als je buren een vuurwerkverbod hebben aangevraagd?’

Van Vriesland is al druk met de voorbereidingen voor de verkoop. In zijn ‘bunker’ worden pakketten klaargemaakt met kamikazepijlen, bushwackers en silver vulcans die via de webwinkel zijn besteld, op te halen vanaf 28 december. Dat je geen vuurwerk mag afsteken bij een kinderboerderij of in de Koopgoot, dat vindt hij logisch. ‘Dat had altijd al zo moeten zijn. Maar nu gaan ze het oprekken met meer straten. Volgend jaar zeggen ze dan: het was zo’n succes, we pakken de volgende straat ook mee.’

Hard knalvuurwerk

De verkoper beschouwt  korpschef Akerboom niet als een medestander. ‘Hij wil helemaal van het vuurwerk af. Dan hoor ik hem zeggen dat het harde knalvuurwerk verboden moet worden. Hij slaat de plank mis. Als het hard is, dan is het illegaal.’

Met een omgekeerde aanpak (vuurwerkzones in plaats van vuurwerkvrije zones) hoopt Rotterdam duidelijkheid te scheppen. Al blijft dat lastig, erkent de woordvoerder van Aboutaleb, bij gebrek aan landelijke wetgeving. ‘Om bewoners wegwijs te maken, begint na Sinterklaas een publiekscampagne en komt er een app waarin je kunt zien in welke zone je staat.’

In Rotterdam Hillesluis, aan het randje van de vuurwerkvrije zone, haalt Marjan van Oudenaarde haar schouders op over de discussie. ‘Ik woon een stukje verderop, ik wist eerlijk gezegd niet van de strenge regels in deze wijk.’ Ze vindt het maar onzin. ‘Kom op, het is maar één keer per jaar Oud en Nieuw.’

Nederlands Oudejaarsgeweld is van alle tijden
Of een vuurwerkverbod een rustiger jaarwisseling garandeert, is de vraag. Er speelt meer mee bij de jaarlijkse chaos met nu en dan fatale gevolgen. Alcohol bijvoorbeeld.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden