Blokhut 'Old Crow' nabij Saint Marie Aux Mines.

reportage schuilplek Jos Brech

Hier verdween Jos B.: ‘Je kunt je in Sainte-Marie-aux-Mines echt overal verstoppen’

Blokhut 'Old Crow' nabij Saint Marie Aux Mines. Beeld John van Hamond

Rotspartijen, steile hellingen en dennenwouden met torenhoge bomen. In dat onherbergzame landschap in de Franse Vogezen is moordverdachte Jos B. voor het laatst gezien. ‘We bemoeien ons hier niet echt met elkaar.’

Beatrice Stocky kreeg donderdagochtend een telefoontje van haar zoon. ‘Mam,' zei hij, 'ze zoeken iemand bij jou in de achtertuin. Een Nederlander.’

Ze vertelt het vanuit een kappersstoel in Coiffure Barbara, de kapsalon van Sainte-Marie-aux-Mines. Het dorp in de Franse Vogezen is de laatste plek in de bewoonde wereld waar Jos B. is gesignaleerd voordat hij in februari ogenschijnlijk van de aardbodem verdween. Zijn verdwijning is er dan ook hét gespreksonderwerp. In Coiffure Barbara wordt druk gespeculeerd over waar B. zich zou kunnen schuilhouden.

‘Het heet hier niet voor niets aux mines’, zegt Stocky vanuit haar stoel. ‘Het barst hier in de buurt van de oude mijnen.’ Wie de weg weet in die schier eindeloze ondergrondse gangenstelsels kan het volgens Stocky gemakkelijk maanden uitzingen zonder te worden ontdekt. Misschien zelfs wel jaren. Iemand de omgeving goed kent, kan zich haast overal verstoppen, zegt kapster Barbara Weiller.

Kapster Barbara Weiller en Beatrice Stocky in de salon. Beeld John van Hamond

De regionale kranten openen allemaal met het verhaal over de 55-jarige B., die ervan wordt verdacht in 1998 de 11-jarige Nicky Verstappen te hebben vermoord. De blokhut vanwaaruit hij aan zijn verdwijntocht begon, staat pontificaal op de voorpagina’s. Is hij hier nog steeds in de buurt? Zijn er nog aanknopingspunten, of is dit de Bermudadriehoek van de Vogezen?

Blokhut Old Crow

De blokhut ligt zo’n 5 kilometer ten westen van Sainte-Marie-aux-Mines, op een plek die je niet een-twee-drie vindt als je niet exact weet waar je moet zijn. De bushcrafters met wie B. optrok en met wie hij de hobby deelde van overleven in de wildernis, noemden de hut Old Crow.

Wie ernaartoe rijdt, over een asfaltweg via een grindpad naar een onverhard bospad, passeert een aantal waarschuwingsborden. Het is niet duidelijk of die zijn opgehangen door de gemeente of door bushcrafters die niet zo op pottenkijkers zijn gesteld. ‘Videosurveillance’, staat er. En: ‘Pas op voor de hond’. Van honden of camera’s geen spoor.

Heuvels en bossen zover als het oog reikt. Het zijn de uitgestrekte naaldbossen van de Val d’Argent, de Zilvervallei, die zijn naam dankt aan de mijnen in het gebied. ‘Veel mijnen, weinig zilver’, aldus een gepensioneerde man op een bankje in het dorp. Het is een onherbergzame streek met rotspartijen, steile hellingen en dennenwouden met torenhoge bomen. Een typisch Vogezenlandschap.

Aan de voorgevel van Old Crow hangt een gewei van een edelhert. De voordeur is vergrendeld met twee grote zilverkleurige hangsloten. Voor de deur staat een barbecue, provisorisch in elkaar gezet met stenen en een metalen rooster. Er is een keurig aangeharkt moestuintje, met tomaten- en aardbeienplanten. Onder een houten overkapping ligt een mountainbike naast een bijl en twee jerrycans. Aan een waslijn wappert een eenzame handdoek.

Politieauto’s af en aan

Raymond Wetzel is de buurman van de bushcrafters, al ligt zijn huis meer dan 600 meter van de blokhut vandaan. Wetzels woning is ‘het laatste permanent bewoonde huis aan deze kant van de berg’. Hij woont al zijn hele leven in de vallei. Op het erf rondom zijn huis scharrelen drie kippen. Afgezien van hun getok is het stil in Wetzels tuin.

In juli zag Wetzel een aantal dagen achtereen helikopters van de gendarmerie boven de vallei cirkelen. Politieauto’s reden af en aan de heuvel op. Er waren ook agenten met honden bij. De weken voordien had Wetzel regelmatig auto’s met een Duits en Nederlands kenteken de berg op zien rijden. Meestal kwamen ze na een uurtje weer terug. Wetzel vond het een vreemde zaak. ‘Toen ik al die politie zag, dacht ik dat er misschien drugs werden gefabriceerd in die blokhut.’

Wetzel kan zich niet voorstellen dat iemand het maanden uithoudt, in zijn eentje in de donkere bossen. Aan de andere kant: wie dat echt wil, kan zich in deze omgeving gemakkelijk verstoppen. ‘Alleen al op deze berg zijn meer dan honderd bunkers. En het is natuurlijk nogal geïsoleerd. Ik zie mijn buurvrouw misschien een keer per twee weken. We bemoeien ons hier niet echt met elkaar.’

In het rustige dorp Saint Marie Aux Mines, is de zaak over de vermiste Jos B. het gesprek van de dag. Beeld John van Hamond

Houten herberg

Zo’n tweehonderd meter onder het huis van Wetzel, halverwege de heuvel, ligt Chalet Pierre, een houten herberg met een panoramisch uitzicht over laaghangende wolken en zweefvliegende roofvogels in de vallei. De bushcraftvrienden van B. komen hier af en toe een hapje eten. Een aantal keer deden ze dat in het gezelschap van B. zelf. Uitbaatster Bettina Strejc heeft hem twee keer gezien.

Strejc vindt het sympathiek volk, de bushcrafters van de Old Crow. ‘Ze zijn altijd vriendelijk, rustig en beleefd. We hebben nooit last van ze gehad.’ Hetzelfde geldt voor Jos B.: ‘Een doodnormaal persoon, net als u en ik.’ In het vroege voorjaar kwamen vrienden van B. naar Chalet Pierre om flyers neer te leggen. Vermist, stond erop. B. was verdwenen.

Het nieuws van de afgelopen dagen heeft Strejc met ontzetting gevolgd. Ze kan het zich haast niet voorstellen dat iemand die zo gewoon leek zoiets heeft gedaan. ‘Hoe iemand van binnen functioneert, dat zie je aan de buitenkant niet. Dit bewijst maar weer dat je mensen nooit zomaar moet vertrouwen.’ 

Aanvulling: B. werd aanvankelijk door de politie en ook door de Volkskrant met zijn volledige achternaam aangeduid, zoals bijvoorbeeld in bovenstaand artikel. De reden daarvoor was dat hij door zijn familie als vermist was opgegeven. Nu B. niet langer vermist is en enkel nog als verdachte geldt, schakelen zowel de politie als de Volkskrant vanaf 27 augustus 2018 terug op de gebruikelijke initialenregel die geldt voor verdachten die nog niet veroordeeld zijn, en schrijven we dus Jos B.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.