Hier valt geen scalp meer te halen

Wim Kok schudt op de achterste rij hevig verontwaardigd zijn hoofd, alsof hem een oneerbaar voorstel is gedaan. Maar de vraag van gespreksleider R....

Enkele honderden partijgenoten grijpen in het Academisch Gebouw te Utrecht wel hun kans, al gebeurt dat tamelijk ingetogen. Hier valt geen scalp te halen: de PvdA is al van het pluche gekegeld, lijsttrekker Melkert is al afgetreden als politieke leider en Kok komt niet meer terug. Bovendien zal niemand gelukkiger worden als het hoofd rolt van partijvoorzitter Koole; dat wordt dan ook niet geëist.

Gepaste rouwverwerking en het begin van een perspectief schetsen voor de toekomst van de partij lijkt het credo op deze discussiebijeenkomst.

'We hebben te veel de warme multiculturele deken over de samenleving gelegd', verklaart de gevallen fractievoorzitter in Rotterdam E. Kuijper. 'Daarvoor hebben we op onze donder gekregen.' Een partijgenote uit Soest vertelt dat ze woedend werd over fundamentalisten die keppeltjes op straat weigerden te accepteren. 'Dan denk ik: potverdomme, rot dan op naar je eigen land!' Een Jonge Socialist zegt daarop dat je 'niet moet toegeven aan die emotie'.

Een ander deel van de verklaring wordt gegeven door S. Strikwerda, ooit voorzitter van het Komitee Kruisraketten Nee. Ze wordt op straat aangesproken met: 'Jullie zijn als PvdA toch zo hooghartig.' Vervolgens is ze er zelf over gaan nadenken. 'Het is wel een beetje waar, de arrogantie van de macht heeft ons ook aangeraakt. Wij hebben toch ook dat wat het CDA ooit uitstraalde.'

Rumoerig wordt het voor eerst als de Amsterdammer E. Boeker voorstelt dat alle Tweede-Kamerleden hun zetel afstaan om in een nieuw proces tot een betere oppositiefractie te kunnen komen. 'Onzin!' 'Belachelijk!', klinkt het uit de bankjes onder het kerkorgel waar nogal wat leden van de Kamerfractie zitten. Timmermans en Van Heemst, met de schrik vrijgekomen omdat hun plaatsen nog net verkiesbaar waren, voelen er niets voor.

Meerdere partijleden voelen wél voor het voorstel van Boeker, maar de vergadering komt niet verder dan de toezegging van J. van Nieuwenhoven dat ieder fractielid deze zomer op de heide hom of kuit moet geven over een gloedvolle oppositionele inzet.

Van Nieuwenhoven bedankt in haar slottoespraak eerst Melkert 'die zich niet verstopt en ook vandaag gewoon zijn steentje bijdraagt'.

Dan stelt ze een reeks retorische vragen over het Nederland dat straks verrijst als het centrum-rechtse kabinet er zit. Het levert haar een staande ovatie op die de mogelijke politieke leider verlegen glimlachend accepteert.

Toch is het wonderlijk dat na uren discussie over hoe het mis kon gaan, ook heel veel niet wordt gezegd. Was het wel goed om de verkiezingscampagne rond een persoon te voeren? Waar kleunde het campagneteam mis? Wat waren de fouten van lijsttrekker Melkert? Niet gestelde en daarmee onbeantwoorde vragen, die vermoedelijk uit compassie met de geplaagde lijsttrekker binnensmonds blijven. Intussen rijden de relicten van twaalf jaar regeren voor: de demissionaire bewindslieden stappen voor de laatste keer in hun dienstauto, al dan niet met enkele beveiligingsagenten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden