Hier moet Flynn op letten om niet te eindigen in de cel

Michael Flynn, de voormalig nationale veiligheidsadviseur van president Trump, is voorlopig het voornaamste doelwit in het onderzoek van de Amerikaanse Congrescommissies naar de banden tussen het campagneteam van Trump en de Russen. Flynn heeft nu een dagvaarding gekregen van de inlichtingencommissie van het Huis van Afgevaardigden. Welke juridische problemen liggen er op de loer voor Trumps vroegere medewerker?

Michael Flynn. Beeld reuters

Ambassadeur Kisljak

Op de dag dat president Obama nieuwe sancties tegen Rusland aankondigde wegens de Russische pogingen de presidentsverkiezingen te beïnvloeden, had Flynn contact met ambassadeur Kisljak. Daarbij liet hij doorschemeren dat Trump de strafmaatregelen na zijn aantreden mogelijk terug zou draaien. Daarmee overtrad hij mogelijk een oude wet, die het burgers verbiedt zonder toestemming onderhandelingen met buitenlandse regeringen te voeren. Tot nog toe is niemand ooit op basis van die wet vervolgd. Wat hem wel in de problemen kan brengen is dat hij mogelijk tegenover de FBI heeft gelogen over de inhoud van het gesprek. Dat is strafbaar.

Buitenlandse regeringen

Als voormalig hoofd van de militaire inlichtingendienst DIA mag Flynn geen geld aannemen van buitenlandse regeringen zonder toestemming van het Congres. Maar het blijkt dat Flynn ruim 60 duizend euro heeft ontvangen voor een optreden in Moskou bij een evenement van de staatszender RT. Ook kreeg zijn lobbyfirma ruim 500 duizend euro van een Nederlands bedrijf, Innovo bv, dat in handen is van een Turkse zakenman, Ekim Alptekin. Deze zou nauwe banden hebben met de regering-Erdogan. Maar Alptekin houdt vol dat hij Flynn zelf heeft betaald en niet de Turkse regering. Ook wat RT betreft ligt het niet helemaal duidelijk: is RT gewoon een bedrijf of een tak van de Russische regering? Op het overtreden van de zogenoemde 'emolumentenwet' staat overigens geen gevangenisstraf.

Valse verklaringen

Bij het aanvragen van een nieuwe machtiging om geheime informatie te krijgen zou Flynn zijn optreden bij het RT-jubileum in Moskou en het geld dat hij daarvoor ontving, niet hebben gemeld. Flynn zou de FBI juist hebben verteld dat hij door Amerikaanse bedrijven was betaald. Op het afleggen van valse verklaringen staat een maximumstraf van vijf jaar.

Lobbywerk

Flynn zou zijn werk voor Innovo bv aanvankelijk niet hebben gemeld bij het ministerie van Justitie. Volgens de Amerikaanse wet is het verplicht je als 'buitenlandse agent' te registreren als je lobbywerk doet voor een buitenlandse regering. Als lobbyist pleitte Flynn onder meer voor het uitwijzen van Erdogans aartsvijand Fethullah Gülen, die volgens de Turkse regering achter de mislukte staatsgreep van vorig jaar zat. Pas na Flynns aftreden registreerden zijn advocaten zijn werk voor Innovo officieel bij het ministerie van Justitie.

Rol van het Kremlin

De grote vraag is natuurlijk of Flynn met de Russen heeft samengewerkt om Trumps rivaal Hillary Clinton dwars te zitten of dat hij iets daarover weet. Vooralsnog is daar geen enkel bewijs voor. Ongetwijfeld zal hem ook worden gevraagd of Trump hem had opgedragen met Kisljak te praten over het mogelijk opheffen van de sancties.

Belemmering rechtsgang

Een andere vraag waarop vooral de Democraten een antwoord willen is: heeft president Trump geprobeerd het onderzoek van de FBI tegen hem te saboteren? Als dat het geval is, zou dat heel schadelijk zijn voor de president. Belemmering van de rechtsgang kan een aanleiding zijn een afzettingsprocedure tegen hem te beginnen.


Ontslagen FBI-chef wil getuigen over Trump

James Comey, die vorige maand door president Trump werd ontslagen als chef van de FBI, is volgens CNN van plan een boekje open te doen over de pogingen van president Trump hem onder druk te zetten het onderzoek naar het gestook van de Russen in de verkiezingen te staken.

Volgende week donderdag verschijnt Comey voor de commissie. Onduidelijk is nog of het Witte Huis een poging zal ondernemen te voorkomen dat Comey uit de school klapt over de inhoud van zijn gesprekken met Trump. In principe kan Trump zich daarbij beroepen op zijn constitutionele recht om zijn gesprekken als president geheim te houden.

Doorgaans is dat een argument waarvoor rechtbanken wel gevoelig zijn, maar in dit geval zou Trump wel eens last kunnen krijgen van het feit dat hij zelf al in het openbaar iets over de inhoud van de gesprekken heeft gezegd. In de brief waarin Comey zijn ontslag kreeg, onderstreepte Trump dat de FBI-chef hem driemaal had verzekerd dat er geen onderzoek tegen Trump zelf liep. Dat zou de Senaatscommissie kunnen gebruiken als argument dat Trump niet kan klagen over het schenden van de vertrouwelijkheid van zijn gesprekken.

Politiek gezien zitten er voor Trump ook risico's aan een beroep te doen op het 'executive privilege'. Veel Amerikanen zullen dat ongetwijfeld uitleggen als een bewijs dat hij iets probeert te verbergen.

Naast de Senaatscommissie doet ook het Huis van Afgevaardigden onderzoek naar de affaire. Daarnaast is er het onderzoek van de pas benoemde speciale aanklager, ex-FBI-chef Robert Mueller.

De ontslagen FBI-chef James Comey. Beeld afp

Verder lezen:

Nieuws over Donald Trump: soms vermakelijk, soms verontrustend en soms gewoon heel raar. We kunnen ons voorstellen dat al dat nieuws nogal overdadig overkomt. Daarom verdelen we het in verschillende categorieën. Wat is echt belangrijk, wat is eigenlijk gewoon business as usual en wat is vooral afleiding?

Hillary Clinton blijft tobben met haar verkiezingsnederlaag. Ze geeft nu iedereen schuld van haar verlies: Facebook, de partij en 'duizend Russische spionnen'.

Geheel onverwacht is de communicatiedirecteur van het Witte Huis, Mike Dubke, opgestapt. Het aftreden van Dubke, na amper drie maanden, is mogelijk een signaal dat een grote schoonmaak in het Witte Huis is begonnen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden