'Hier kom je een leven lang niet overheen'

Na 27 jaar durft hij wel te zeggen dat hij het heeft verwerkt, de Molukse gijzelingsactie op een basisschool in Bovensmilde....

Van onze verslaggeefster Margreet Vermeulen

Hij ziet nog voor zich hoe de Molukkers, zwaaiend met mitrailleurs, over het podium liepen. 'De kleintjes dachten dat het een soort toneelvoorstelling was. We lieten ze maar in de waan', vertelt hij. 'De grotere kinderen wisten natuurlijk wel beter.'

Simon van Beetz en zijn collega's hielden de kinderen rustig met tekenen en schoolwerk. 'Maar 's avonds was dat heel moeilijk. Dan wilden ze naar huis. En begonnen ze te huilen.'

Zijn eigen paniek hield hij in toom door met de gijzelnemers te praten. 'Om ze rustig te houden. En het was voor onszelf ook geruststellend. Zolang je nog met ze kon praten. . .'

Deze dagen spelt Van Beetz elk krantenartikel en volgt hij elke tv-uitzending over de gijzeling en de bloedige bevrijding van de school in Beslan. 'Die ontreddering op de gezichten van de mensen. . . Die machteloosheid. Ik weet nóg hoe het voelde.' Maar de vergelijking gaat ook mank. 'Zo'n gewelddadig en chaotisch einde met zoveel doden en gewonden. Daar kom je een leven lang niet overheen.'

In Bovensmilde maakten de mariniers in vijf minuten een einde aan de gijzeling door met een pantserwagen het gebouw binnen te rijden. Er viel geen enkel slachtoffer. Van Beetz was al eerder vrijgelaten, met een groep zieke kinderen van wie werd gedacht dat ze hersenvliesontsteking hadden. 'Ik was helemaal op. Ik had vijf nachten niet geslapen. En vijf dagen niet gegeten, ik kon niets naar binnen krijgen. En dan de zorg voor die zieke kinderen.'

Het gijzelingsdrama van 1977 heeft sommigen voor het leven getekend. 'Iedereen reageert totaal anders op zoiets. Er valt geen peil op te trekken. Behalve dan dat de kleintjes er relatief weinig last van hebben gehad.'

Zelf dacht Van Beetz dat hij de zaak goed had verwerkt. Hij besloot aan de school verbonden te blijven en werd een praatpaal voor ouders en leerlingen. Toen alle leerlingen die de gijzeling hadden meegemaakt de basisschool hadden afgerond, kwam voor Van Beetz de grote klap. Slaapstoornissen, concentratieproblemen, niet meer voor de klas kunnen staan. 'Ik werd afgekeurd op psychische gronden.'

Op de plek waar het gijzelingsdrama in Bovensmilde zich afspeelde groeit nu gras. Om de herinnering weg te vagen, werd de school afgebroken en ergens anders opgebouwd. 'Dat was een verstandig besluit', vindt de ex-onderwijzer. Niet dat de herinnering echt is weggevaagd. Bij elke gijzelingsactie waar ook ter wereld denkt Van Beetz terug aan die 23ste mei in 1977.

Pas sinds Van Beetz indringende gesprekken heeft gevoerd met vertegenwoordigers van drie generaties Molukkers, is hij 'het' kwijtgeraakt. 'Na 27 jaar durf ik nu wel te zeggen dat ik het heb verwerkt.'

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden