Hevige rellen in Mexico om benzineprijs

President Peña Nieto van Mexico heeft tegen de beloften in de benzineprijs verhoogd. De woede van de bevolking groot. Bij onlusten vielen al vijf doden.

Een politieman maakt een foto van een man die werd doodgeschoten tijdens plunderingen in Veracruz Beeld ap
Een politieman maakt een foto van een man die werd doodgeschoten tijdens plunderingen in VeracruzBeeld ap

Hevige protesten en plunderingen ontregelen al de hele week het leven in Mexico. De bevolking is woedend over een forse stijging van de benzineprijzen, die per 1 januari is ingegaan. Benzinestations worden bestormd en beroofd, snelwegen geblokkeerd en winkels geplunderd. Er vielen vijf doden bij de onlusten, ruim zevenhonderd personen zijn gearresteerd.

President Enrique Peña Nieto maakte zijn besluit tussen Kerst en Oud en Nieuw bekend: vanaf 1 januari stijgen de benzineprijzen met 15 tot 20 procent. Hij heeft sinds hij vier jaar geleden aantrad werk gemaakt van het liberaliseren van de energiemarkt. Oliebedrijf Pemex is al tachtig jaar in staatshanden en onderdeel van de nationale identiteit. Maar het privatiseren van de oliesector zou de benzineprijzen niet doen stijgen, beloofde de president keer op keer.

De bevolking voelt zich nu bekocht door hun toch al zeer impopulaire president. Sinds 1 januari heeft Pemex niet langer het monopolie op de verkoop van benzine en buitenlandse bedrijven hebben meer ruimte gekregen om te investeren in de oliesector. De benzine van Pemex was voorheen zwaar gesubsidieerd door de overheid.

Op Nieuwjaarsdag waren de protesten nog kleinschalig en lokaal. Sindsdien hebben ze zich over het land verspreid en hebben ze een steeds grimmiger karakter gekregen. Vrachtwagenchauffeurs blokkeren de snelwegen, demonstranten in steden werpen brandende barricades op. Een politieagent werd dood gereden toen hij de bestorming van een benzinestation probeerde te voorkomen. Vier demonstranten zijn doodgeschoten, de toedracht wordt onderzocht.

Meer dan duizend winkels zijn geplunderd, tienduizenden andere sloten hun deuren uit angst voor de volkswoede. Op videobeelden op sociale media is te zien hoe plunderaars met geweld winkels binnen dringen en naar buiten rennen met koelkasten, televisies en andere dure apparatuur. Ook speelgoedwinkels waren doelwit (vrijdag was het Driekoningen, de dag dat Mexicaanse kinderen cadeautjes krijgen). Op de beelden is ook te zien hoe vier politieagenten hun patrouilleauto's volladen met gestolen goederen.

Zie ook:

Deregulering van de energiesector heeft in Mexico hogere bezineprijzen tot gevolg. Zie hier het scrollverhaal.

Politie in gevecht met een demonstrant in Monclova Beeld reuters
Politie in gevecht met een demonstrant in MonclovaBeeld reuters

Radiostilte President

Peña Nieto was sinds 26 december op golfvakantie met de gouverneur van Sinaloa en liet niets van zich horen tot zijn terugkeer afgelopen woensdag. In een tv-toespraak zei hij de woede te begrijpen, maar hij liet ook weten dat het besluit onomkeerbaar is. 'De maatregel is nodig om de economische stabiliteit te garanderen', aldus de president.

'Voorheen hadden we kunstmatig laag gehouden prijzen', zei hij. 'We hebben miljarden verloren door de benzine te subsidiëren. Die hadden we ook kunnen besteden aan beter openbaar vervoer, scholen, universiteiten en ziekenhuizen.' Hij becijferde dat doorgaan op de oude voet een overheidsuitgave van 9 miljard euro had betekend, geld dat hij mogelijk had moeten korten op sociale uitkeringen. 'Dan waren de gevolgen nog veel pijnlijker geweest.'

Na de prijsverhoging betalen de Mexicanen 16 peso's per liter benzine, zo'n 71 eurocent. Dat is een koopje vergeleken met wat Nederlanders neertellen aan de pomp. Van de OESO-landen hebben alleen de Verenigde Staten lagere prijzen dan Mexico. Maar als je de literprijs afzet tegen het minimumloon, in Mexico 3,5 euro per dag, wordt een ander plaatje zichtbaar. Alleen in Turkije zijn automobilisten een hoger percentage van hun inkomen kwijt aan brandstof.

Meer dan de helft van de Mexicanen leeft in armoede. Zij worden het hardst getroffen omdat hogere benzineprijzen doorwerken in de prijzen van andere producten. Economen verwachten dat de inflatie zal toenemen en na de verkiezing van Donald Trump is de peso in een vrije val geraakt.

Plundering van een elektronicazaak in Veracruz Beeld epa
Plundering van een elektronicazaak in VeracruzBeeld epa
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden