'Hevige gevechten bij historische stad Palmyra'

Strijders van Islamitische Staat naderen de historische stad Palmyra in het midden van Syrië. Ze hebben al een olieveld en een waterbedrijf aan de rand van de stad in handen. In de buurt van de oude citadel van de historische stad zijn hevige gevechten gaande tussen het Syrische leger en strijders van IS. Dat heeft het Syrisch Observatorium voor de Mensenrechten gemeld.

De historische ruïnes van Palmyra Beeld afp

Een bron binnen het leger sprak tegen dat IS al zover naar Palmyra, ook bekend als Tadmur, is opgerukt. De extremisten zouden nog 'een behoorlijk eind' van de stad af zijn.

De opmars van IS naar de stad, die tot de belangrijkste archeologische plaatsen van het Midden-Oosten wordt gerekend, heeft tot grote bezorgdheid geleid bij archeologen en de VN-organisatie voor cultuur Unesco. Die zette Palmyra twee jaar geleden op de lijst van bedreigd werelderfgoed. Gevreesd wordt dat de soennitische extremisten de imposante ruïnes in Centraal-Syrië zullen verwoesten, zoals ze dat eerder met monumenten in Irak hebben gedaan.

Eeuwenoude ruïnes

Het Syrische Observatorium voor de Mensenrechten meldde woensdag dat bij de strijd rond de stad al zeker zeventig regeringssoldaten en veertig IS-strijders zijn omgekomen. Volgens het Observatorium zou IS in omliggende plaatsen donderdag 26 mensen hebben geëxecuteerd, onder meer wegens het werken voor het regime van president Assad.

Tadmur herbergt de ruïnes van de eeuwenoude Romeinse stad Palmyra, waar ook tempels uit de 1ste eeuw staan voor de goden Baäl en Nebo. Palmyra is een van de belangrijkste archeologische locaties in de regio en trok voor het Syrische conflict jaarlijks tienduizenden bezoekers.

Terwijl de jihadisten aan de poorten van Tadmur rammelden, verscheen donderdag een audioboodschap die volgens IS van Al-Baghdadi afkomstig is. Daarin zegt de zelfverklaarde kalief dat er geen excuus is voor moslims om niet te emigreren naar de Islamitische Staat. 'Het is elke moslim verplicht mee te doen aan de strijd. We roepen jullie op jullie bij ons aan te sluiten of de wapens op te pakken, waar jullie ook mogen zijn.'

Het is de tweede audioboodschap van Al-Baghdadi, de vorige stamt uit november. In de media doen verhalen de ronde dat hij in maart zwaargewond zou zijn geraakt bij een luchtaanval en zelfs verlamd zou zijn. Tot zijn herstel zou IS een interim-leider hebben aangesteld, de Irakees Abu Alaa al-Afri. Het Iraakse ministerie van Defensie beweerde woensdag dat Al-Afri was omgekomen bij een luchtaanval in Noord-Irak. Het Amerikaanse Pentagon kon dat echter niet bevestigen.

'Er is noch macht, noch eer, veiligheid of rechten voor jullie behalve in de schaduw van het kalifaat', zei Al-Baghdadi. 'Wees gerust, het plan van de kruisvaarders is een mislukking. Geloof hun leugenachtige media en claims over het dagelijks doden van tientallen moedjahedien niet. De moslims zullen zegevieren.'

Hij stelt ook dat 'de islam nooit een religie van vrede is geweest', maar 'een religie van gevechten' en werpt zich op als beschermheer van de soennitische islam. 'Niemand zou moeten geloven dat de oorlog die wij voeren er een is van de Islamitische Staat. Het is de oorlog van alle moslims, maar de Islamitische Staat vervult daarin een leidende rol. Het is de oorlog van moslims tegen ongelovigen.'

Al-Baghdadi accepteert de recente beloftes van trouw van jihadistische groepen in Jemen, Egypte, Algerije en Libië. Hij merkt die gebieden aan als nieuwe provincies van de Islamitische Staat. Hij roept op tot het ontdoen van het Arabische Schiereiland van sjiieten, de Saoedische heersers en hun volgelingen en de 'kruisvaarders', evenals tot het heroveren van de Maghreb-landen op de 'zonen van het secularisme'. IS moet 'nieuwe soldaten blijven oogsten' en 'overal vulkanen van jihad doen uitbarsten'.

Stad van duizend zuilen

De historische stad Palmyra, ook wel de Stad van Duizend Zuilen genoemd, dreigt in handen te vallen van terreurbeweging Islamitische Staat (IS). De geschiedenis van de stad op de zijderoute voert terug tot duizenden jaren voor Christus.

Palmyra ligt centraal in Syrië, ten oosten van de hoofdstad Damascus. De ruïnes van de stad staan op de Werelderfgoedlijst van de VN-organisatie voor cultuur Unesco. Archeologen hebben er gereedschap gevonden dat stamt uit de nieuwe steentijd, 7500 jaar voor Christus. Palmyra was toen nog een nederzetting en groeide in het derde millennium voor Christus uit tot een stad.

Koning Alexander de Grote, die Macedonië regeerde van 336 tot zijn dood in 323 voor Christus, veroverde de stad, die toen nog bekendstond als Tadmur (wonder).
Na de dood van Alexander behoorde de stad tot het Seleucidische Rijk. De gebouwen in de stad uit die tijd worden gekenmerkt door de vele zuilen. Grootste bezienswaardigheid is de tempel van Bel uit het tweede millennium voor Christus, die werd gebouwd om de goden te eren.

Pas tientallen jaren na Christus kwam er een nieuwe machthebber. De Romeinen noemden de stad Palmyra, stad van de palmbomen, en gebruikten haar als veiligheidszone tussen Syrië en de vijandige Iraanse Parthen in het oosten.

Palmyra werd rijk door de strategische ligging op de zijderoute. Handelaren konden hun waar verkopen aan reizigers, waardoor de stad grote kunstwerken kon bouwen. Palmyra is onderdeel geweest van onder meer het Byzantijnse Rijk, Ottomaanse Rijk, Syrische koninkrijk en het Syrië onder Frans mandaat.

De historische plek is in de geschiedenis meerdere keren vernietigd en herbouwd. In 1929 evacueerden de Fransen de bewoners naar de nieuw gebouwde stad Tadmur. Palmyra is sindsdien onbewoond en een historische bezienswaardigheid.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden