Heuer en Van der Heijden: goud

Voor haar grootse spel in Am Ziel van Thomas Bernhard ontving Marlies Heuer een Theo d'Or. Hein van der Heijden kreeg voor zijn prestaties in Oom Wanja en in Vincent en Theo een Louis d'Or.

Marlies Heuer en Hein van der Heijden zijn dit jaar de winnaars van de belangrijkste toneelprijzen, de Theo d'Or en de Louis d'Or. Ze werden zondagavond in de Stadsschouwburg Amsterdam onderscheiden tijdens het het Gala van het Nederlands Theater, aan het einde van het Nederlands Theater Festival. Volgens traditie werden er op feestelijke wijze nog een reeks andere prijzen van de Vereniging van Schouwburg- en Concertgebouwdirecties (VSCD) uitgereikt.


Heuer ontving de Theo d'Or - voor de meest indrukwekkende vrouwelijke dragende rol - voor haar spel in Am Ziel (Toneelschuur Producties, regie Paul Knieriem) van Thomas Bernhard. Van der Heijden verdient de prijs voor de indrukwekkendste mannelijke dragende rol van dit seizoen met zijn prestaties in liefst twee stukken, aldus de Toneeljury: als de arts Astrov in Tsjechovs Oom Wanja (regie Gerardjan Rijnders) en als Vincent in Vincent en Theo (Ger Thijs), beide producties van Hummelinck Stuurman Theaterbureau.


Net als vorig jaar was de (muzikale) organisatie van de feestelijkheden in handen van Orkater; gastheren Leopold Witte en Geert Lageveen stonden voor een vlotte presentatie van het geheel en werden dit keer terzijde gestaan door 40 leerlingen van theateropleidingen uit het land.


Het juryrapport over Heuer: 'In deze extreem moeilijke tekst, waarin de actrice bijna twee uur lang onafgebroken aan het woord is, weet Marlies Heuer op een subtiele manier een ijzige humor en lichtheid te leggen. (..) Een uitgekiende bewegingstaal en verfijnde mimiek ondersteunen haar uiterst muzikale tekstbehandeling.'


Heuer reageerde met een dankwoord: 'Mag ik blij zijn? Aan het begin van een seizoen waarin zoveel ophoudt? Moet ik een vlammend betoog houden, of juist zwijgen? Voor dit moment ben ik blij, omdat ik heb mogen werken met Paul Knieriem.' Aangaande de Louis d'Or-winnaar oordeelde de jury: 'Hein van der Heijden laat de laatste jaren een opmerkelijke ontwikkeling zien in zijn acteurscarrière, die dit seizoen culmineerde in twee indringende, expressieve rollen.' Als Vincent 'geeft hij gedreven en technisch knap gestalte aan de manisch-depressieve, getroebleerde geest van een kunstenaar; in Oom Wanja schakelt hij prachtig van euforisch naar melancholiek, en geeft inzicht in de teloorgang van illusies.'


De Arlecchino en de Colombina (voor indrukwekkendste bijdragende rollen) gingen naar respectievelijk Gijs Naber in Dood van een handelsreiziger (regie: Alize Zandwijk bij het Ro Theater) en Frieda Pittoors voor haar rollen in De Russen! van Ivo van Hove door Toneelgroep Amsterdam en Tartuffe van Dimiter Gotscheff door NTGent/Toneelgroep Amsterdam.


Female Economy/Zina, in de persoon van artistiek leider Adelheid Roosen, won vervolgens de Prosceniumprijs voor de persoon (instantie of groep) die een wezenlijke bijdrage heeft geleverd aan het toneelklimaat door programmering en/of productie of een deelaspect daarvan. 'Met weinig middelen maar veel inzet en idealisme hebben de vrouwen van Female Economy/Zina zich een niet meer weg te denken plek binnen het Nederlandse theaterbestel verworven. Met vallen en opstaan, en rammelend aan de rafelranden van land, stad en wijk', aldus de jury.


Roosen reageerde enthousiast: 'Ik wil de jury ophalen op de scooter, zodat ze in de wijk kunnen uitleggen wat dat instituut en de prijs inhoudt!'


Jakop Ahlbom kreeg de VSCD Mimeprijs met de voorstelling Lebensraum, 'een uiterst geslaagde theatrale verwerking van de beeldtaal van Buster Keaton's stomme films.'


De VSCD Jeugdtheater- en Concertprijzen (Gouden Krekels) vielen toe aan 'Aap en Beer' van Job Raaijmakers en René Geerlings/STIP theaterproducties als de meest indrukwekkende productie, en aan Schippers & Van Gucht voor de vormgeving van HUIS van Het Filiaal als indrukwekkendstee podiumprestatie.


De elf uur durende productie Herakles van Toneelgroep De Appel was de publiekslieveling en won de Toneel Publieksprijs 2012 (een marketingpakket). Meer dan 30 duizend mensen brachten hun stem uit door middel van stemformulieren in het theater en via een onlinestemronde.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden