'Hete thee of koffie is kankerverwekkend'

Berichten verspreiden zich vaak razendsnel, of ze nu kloppen of niet. Wij proberen de zin van de onzin te scheiden. Vandaag: Is hete thee kankerverwekkend?

Beeld thinkstock

Hete dranken, zoals thee, kunnen waarschijnlijk slokdarmkanker veroorzaken. Dit schreef de wereldgezondheidsorganisatie WHO deze week in een persbericht dat massaal werd opgepikt en leidde tot nieuwskoppen als 'Hete drank, linke soep'. Bij het Radio1-Journaal maakte presentator Jurgen van den Berg zich vanochtend al zorgen over zijn voorkeur voor hete koffie. Vloeistoffen boven de 65 graden zouden weefsel in de slokdarm kunnen beschadigen, waarna tumoren meer kans zouden krijgen om zich te ontwikkelen. Dat is even schrikken voor liefhebbers van thee en koffie. Of valt het risico wel mee?

De WHO baseert zich op een analyse van eerdere studies over het onderwerp, onder meer een uit British Medical Journal die de Iraanse provincie Golestan onder de loep neemt. Hier lijden relatief veel mensen aan slokdarmkanker en is thee bijzonder populair.

Slokdarmkankerpatiënten en gezonde proefpersonen kregen vragenlijsten voorgelegd, met daarin onder meer de vraag hoeveel minuten ze hun thee lieten afkoelen voordat ze hem opdronken. De onderzoekers staken ook een thermometer in een kop thee om de proefpersonen bij verschillende temperaturen te laten nippen aan de drank. Drinkt u hem doorgaans zo warm? Of toch iets kouder? Zo zagen de onderzoekers een verband: vergeleken met mensen in de gezonde controlegroep, gaven slokdarmkankerpatiënten vaker aan hun thee heet te drinken. Proefdieronderzoek biedt aanvullend bewijs voor de link tussen hete drank en tumoren in de slokdarm.

Honderd procent betrouwbaar is het Iraanse onderzoek natuurlijk niet: de proefpersonen hebben niet hun hele leven lang de theetemperatuur geregistreerd. Bovendien zijn studieresultaten uit het buitenland niet altijd één op één te vertalen naar de Nederlandse situatie, waarschuwt Jolanda van Dieren, maagdarmlever-arts bij het Antoni van Leeuwenhoek in Amsterdam. 'Verschillen tussen landen in bijvoorbeeld dieet of plaatselijke milieuvervuiling kunnen groot zijn. Het is lastig om precies de rol van één factor zoals hete thee uit te filteren.'

In Nederland krijgen per jaar meer dan tweeduizend mensen slokdarmkanker. Daarvan zijn er twee varianten: plaveiselcelcarcinoom en adenocarcinoom. Hete dranken zouden die eerste vorm kunnen veroorzaken. De meeste patiënten met plaveiselcelcarcinoom die we in Nederland zien, drinken veel alcohol en/of zijn rokers, zegt Van Dieren. Uit de huidige analyse blijkt dat er waarschijnlijk een associatie is tussen hete dranken en het ontstaan van slokdarmkanker, maar dat wil niet zeggen dat hete dranken net zo gevaarlijk zijn als tabak en alcohol, het effect ervan is minder.'

In veel van de door de WHO onderzochte landen drinken ze hun brouwsels bovendien warmer dan hier. Zo zuigen Zuid-Amerikanen hun 'maté' soms bloedheet met een metalen rietje naar binnen.

Hoewel de WHO-waarschuwing dus zeker wetenschappelijke grond heeft, beoordelen we het gezondheidsbelang hiervan voor de gemiddelde Nederlander als twijfelachtig. Al kan het natuurlijk nooit kwaad om de hete thee te lijf te gaan zoals de Engelsen dit gewend zijn: blussen met een wolkje melk.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden