#HetDuel

Revolutie! De 3D-printer hoort in het rijtje van boekdrukkunst en internet, meent Lieke Lamb. Misschien dat we binnenkort koekjes printen, schrijft Frank den Butter, maar macht aan het volk brengt de 3D-printer niet.

Beste Frank,


Tijdens onze bijeenkomsten was je cynisch over de ontwikkelingen rondom 3D-printen. Dat medische toepassingen revolutionair zijn (bio-printen), daar waren we het over eens. Over het printen van voedsel, zoals glutenvrij brood, al minder. Bij het printen van objecten vond je het onterecht om van revolutionaire technologie te spreken. Waarom zo terughoudend? Want - al blijft massaproductie bestaan - het is werkelijk revolutionair.


Ik zie 3D in het rijtje van boekdrukkunst en internet. Ketenverkorting en ketenomkering. De consument die met een thuisprinter toegang heeft tot productie. De ultieme uiting van de participatieve samenleving!


De kosten worden lager. Naast printers verschijnen '3D-kopieermachines'. Objecten copy-pasten wordt kinderspel. Het 3D-scannen per smartphone komt eraan. Het gebruik van allerhande printmaterialen wordt mogelijk; metalen, glas, textiel, organische cellen. Met het recyclen van 3D-geprint materiaal maak je van het ene product iets anders.


Een kastknop, zeldzame auto-onderdelen, kleding, wapens, huizen, protheses; steeds complexer, totdat de 3D-printer 3D-printers print. Met 4D (dat materiaal gebruikt zoals geheugenmetaal) kun je straks objecten printen die onder omstandigheden van vorm veranderen. Van kankercel-zoekende nanobots tot zelfbouwende stoelen.


De impact op de samenleving is enorm. Van ethiek, copyrightvraagstukken tot de creatie van waarde. Nog nooit was de differentiatie tussen materiaal- en ontwerpkosten zo evident. Na schrijvers, fotografen en muzikanten moeten ook kunst- en ambachtslieden een nieuwe balans zoeken. Binnenkort maak ik mijn eigen Rodin-beeld, vaatmachine of Valentino-jurk. Creeren en dupliceren geeft autonomie. Dat dit revolutionair is, kan je toch niet ontkennen? Power to the Printing People!


Lieke Lamb is trendstrateeg bij Bureau Trendwatcher.com.

@LiekeLamb

Beste Lieke,


Mijn scepsis komt vooral voort uit het feit dat het onmogelijk is nu al te voorzien dat 3D-printen in het rijtje van boekdrukkunst en internet past. De geschiedenis van het heden wordt pas ver in de toekomst geschreven. Zo dacht men lang dat we tegenwoordig een cashless society zouden hebben. In mijn portemonnee zitten nog steeds munten en bankbiljetten.


Zo zijn er vele missers. Toen men zich aan het eind van de 19de eeuw de vraag stelde welke uitvindingen in de 20ste eeuw een belangrijke rol zouden spelen, is de verbrandingsmotor volledig over het hoofd gezien. IBM-baas Thomas J. Watson jr. beweerde in 1943 dat voor de hele wereld vijf computers voldoende zouden zijn. In 1981 dacht Bill Gates nog dat een geheugen van 640 K genoeg zou zijn voor iedere pc. De indertijd spraakmakende futurologen Kahn en Wiener voorspelden in 1967 dat eind 20ste eeuw de landen van het Warschau Pact de VS en hun NAVO-bondgenoten als economische grootmacht voorbij zouden zijn gestreefd. Ook ikzelf ken missers: in een vooruitblik in 2004 dacht ik dat de virtuele wereld van Second Life een belangrijke plaats in het economisch leven zou innemen. Maar ik vergat de kredietcrisis.


Ontegenzeggelijk zullen we profijt hebben van de 3D-printer, zoals van zovele andere technologische vernieuwingen. Mijn kunstknie en nieuwe hartkleppen zullen door een gespecialiseerd bedrijf met een 3D-printer op maat aan de chirurgen worden afgeleverd. Via commerciële internetbedrijven, zoals Shapeways, kunnen we nu al via de 3D-printer naar eigen wens en naar eigen ontwerp gemaakte spullen bestellen. Misschien hebben we straks thuis een 3D-printertje staan waarmee we mooi gevormde koekjes en andere culinaire hoogstandjes kunnen maken. Maar de macht aan het volk brengt de 3D-printer niet.


Frank den Butter is hoogleraar algemene economie aan de Vrije Universiteit Amsterdam.

Niet op Twitter

Vanaf volgende week gaat #HetDuel er even tussenuit. De rubriek keert in de loop van augustus terug op haar vertrouwde plek in de Volkskrant van vrijdag.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden