#HetDuel Uitgedaagd op Volkskrant.nl

In de week waarin Hilversum op het Malieveld demonstreerde tegen de kabinetsbezuinigingen op de publieke omroep, een duel over overheidssubsidie voor de journalistiek: Bart Brouwers is vóór, Arendo Joustra tegen.

Beste Arendo,


Zolang ik jou ken, ben je een van de meest strijdbare tegenstanders van overheidssteun voor journalistiek. Ik vrees dat de slechte uitvoering ervan jouw blik op de materie in de weg staat.


Een overheid die het goed voor heeft met de maatschappij die ze bedient, zorgt ervoor - ook met geld - dat de journalistiek optimaal kan functioneren. Want een goed geïnformeerde samenleving is een voorwaarde voor een goed functionerende democratie.


Relevante informatie komt van alle kanten. De journalistiek speelt een sleutelrol bij die informatiestroom. De overheid (dat zijn wij) heeft alle belang bij een optimaal functionerende democratie en behoort daarom de aanwezigheid van goede, onafhankelijke journalistiek te garanderen.


Daarbij dienen de risico's van journalistieke afhankelijkheid en marktverstoring te worden uitgebannen. Overal loert voor journalisten de afhankelijkheid. Afhankelijkheid van adverteerders, uitgevers, verenigingsraden en - inderdaad - ook van de overheid. Het is aan de journalistiek zelf, al dan niet met behulp van statuten of richtlijnen, die gevaren uit te bannen en de eigen onafhankelijkheid te waarborgen.


Wie de journalistiek puur in bedrijfseconomische zin bekijkt, zou kunnen concluderen dat de waarde ervan wordt bepaald door wat de klant ervoor over heeft. Geen klanten, dan ook geen bestaansrecht. Echter, voor activiteiten die wezenlijk zijn voor onze democratie, zoals rechtspraak, veiligheid, onderwijs én journalistiek, gaat die theorie niet op.


Wel zal, om te voorkomen dat overheidssteun bij slecht presterende bedrijven terechtkomt, de subsidie altijd ten goede dienen te komen aan journalistieke activiteiten en niet aan de bedrijven die achter die activiteiten zitten.


Dus beste overheid: laat zien wat de journalistiek je waard is! En Arendo: overwin je weerstanden en accepteer de voordelen!


Bart Brouwers is hoofdredacteur van Dichtbij.nl en auteur van Na de deadline, journalistiek voorbij de crisis.

@brewbart

-----------------------------


Waarde Bart,


Ongetwijfeld heb je het beste voor met de journalistiek, maar niet alleen als belasting betalende burger, ook als journalist zeg ik: niet doen. Kranten, tijdschriften en omroepen moeten geen subsidie aannemen of krijgen van de overheid. Het is verkeerd en nergens voor nodig.


Wat je in je enthousiasme volgens mij vergeet, is dat de overheid niet per definitie goed is of altijd het beste voor heeft met de samenleving, laat staan met de journalistiek. Niet voor niets zijn overheid en journalistiek historisch gezien antagonisten. De vrijheid van meningsuiting is op de overheid veroverd, die is niet vrijwillig gegeven.


Staatssteun is ook verkeerd omdat de overheid niet neutraal is, maar politiek wordt aangestuurd. Ze is in handen van politici van uiteenlopende stromingen en dus wispelturig en onbetrouwbaar. Daar moet je als media niet afhankelijk van willen zijn. Vraag maar eens aan de publieke omroep hoe leuk het is om de overheid als geldschieter te hebben. Een ander had al lang tabee gezegd. En natuurlijk leidt staatssteun tot concurrentievervalsing, geldverspilling, bemoeizucht en beïnvloeding. Dat valt niet tegen te houden met statuten en richtlijnen.


Behalve verkeerd, is staatssteun ook onnodig. Met sommige media mag het minder goed gaan, de burger is beter geïnformeerd dan ooit. Weemoed over het verdwijnen van titels en journalistiek zoals jij en ik die hebben beoefend toen we nog jong waren, moet niet leiden tot een star vasthouden aan het bestaande. Noch tot blindheid voor de revolutionaire veranderingen in de informatievoorziening.


Media overleven juist door gezonde concurrentie met elkaar, door zich continu te verbeteren, door zich altijd af te vragen hoe ze hun publiek nóg beter kunnen bedienen. Zwakke broeders met staatssteun nog een tijdje overeind houden, is niet de goede weg.


Arendo Joustra is hoofdredacteur van Elsevier. @Elsevier

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden