interview

‘Het zou fair zijn als de volgende Grand Prixs als wat positiever gezien worden’

De eerste Formule 1-race in Zandvoort sinds jaren verliep vrijwel rimpelloos, al waren de scepsis en de kritiek vooraf groot. De bazen van de Dutch Grand Prix blikken terug en vooruit. Komende maand overleggen ze met Den Haag. Want het draagvlak in de regio moet wel worden versterkt.

Lennart Bloemhof en Marcel van Lieshout
Uitzinnig publiek met rode, witte en blauwe vlaggetjes op de tribune op het circuit van Zandvoort vlak voor de start van de Dutch Grand Prix. Beeld Klaas Jan van der Weij
Uitzinnig publiek met rode, witte en blauwe vlaggetjes op de tribune op het circuit van Zandvoort vlak voor de start van de Dutch Grand Prix.Beeld Klaas Jan van der Weij

Enkel een verdwaald bord met aanwijzingen voor Formule 1-personeel herinnert op Zandvoort nog aan de Grand Prix van anderhalve maand geleden. De laatste tijdelijke tribunes zijn vorige week weggehaald. In de hoek van het kantoor van circuitdirecteur Robert van Overdijk staan borden met architectuurontwerpen. Op een is een futuristische, witte constructie te zien op de plek van het hoofdgebouw. ‘Maar dat wordt hem niet, hoor’, zegt Van Overdijk lachend.

Niet blijven hangen in voor- of tegenspoed, maar vooruitkijken. Dat was de afgelopen jaren het devies op Zandvoort en dat is niet anders nu de Formule 1 daadwerkelijk is teruggekeerd naar de duinenbaan. De bazen van de Dutch Grand Prix komen niet uit de autosport. Zo verwonderlijk is het daarom niet dat directeur Van Overdijk, terug- en vooruitblikkend op de Nederlandse GP, een sprongetje maakt naar de voetbalwereld.

‘Ik heb niet de doelstelling van een Feyenoorder een Ajaxsupporter te maken, want dat gaat nooit gebeuren. Welke argumenten je ook inbrengt.’ Dat niet iedereen staat te klappen bij of voor een massaal bezocht autosportevenement in beschermd duingebied begrijpt hij ook wel.

Het draagvlak in de regio is groeiende, verzekert hij. Dat zelfs de voorzitter van stichting Rust bij de Kust, op voorhand een van de grootste critici van de race, publiekelijk toegaf dat de zoektocht naar ‘rotzooi’ in het eerste weekeinde van september op niets uitliep, noemt Van Overdijk ‘sportief’.

Zo kwamen er wel meer onvoorziene complimentjes binnen bij de organisatie na de eerste Nederlandse GP in 36 jaar. Van inwoners van Aerdenhout en Bloemendaal bijvoorbeeld, die vooraf enorme drukte voor hun voordeuren vreesden. Ze genoten van de rust, omdat de 210 duizend bezoekers vooral met de trein naar Zandvoort afreisden. ‘Die mensen konden op die zondag met weercijfer 10 op hun gemakje naar het strand’, zegt Van Overdijks collega-directeur Imre van Leeuwen, van sportmarketingsbureau SportVibes.

Dutch Grand Prix-directeuren Imre van Leeuwen (links) en Robert van Overdijk op het circuit van Zandvoort. Beeld Jiri Büller
Dutch Grand Prix-directeuren Imre van Leeuwen (links) en Robert van Overdijk op het circuit van Zandvoort.Beeld Jiri Büller

Van Leeuwen belt deze doordeweekse middag in vanuit zijn vakantieadres in Brazilië. Er heerst op het kantoor van Van Overdijk, die er recent ook even tussenuit is geweest, een weldadige rust. Maar de ambities zijn niet gedoofd, verzekert hij. De verhouding met de ‘buren’ verbeteren is er een van. Zo is er het plan om te gaan samenwerken met duinwaterleidingbedrijf PWN (beheerder van het beschermde duingebied), Natuurmonumenten en Staatsbosbeheer om een natuurplan te ‘adopteren’.

Van Overdijk: ‘En dan hebben we het niet over het planten van drie boompjes.’

Van Leeuwen: ‘Ho, ho, er is nog geen klap op gegeven, hè.’

Voordat dit één lang jubelverhaal gaat worden: jullie werkten met een begroting van tegen de 60 miljoen euro. De Rijksoverheid heeft niks bijgedragen, maar bepaalde wel dat maar twee derde capaciteit benut mocht worden. Hoe groot is het verlies?

Van Leeuwen: ‘Het goede nieuws is dat het aan de kostenkant niet uit de klauwen is gelopen. Dat zie je vaak bij grote evenementen, zeker als de overheid er wél bij betrokken is.’

Van Overdijk: ‘Laten we wegblijven van de getallen. Allerlei evaluaties lopen nog. We hebben altijd gezegd dat we er voor langere tijd in zitten. In principe is het contract voor vijf jaar. Er is alleen een optie, met allerlei mitsen en maren, dat we er na drie jaar vanaf zouden kunnen. Maar iedereen kon op een bierviltje uitrekenen dat als je een derde van je bezoekers moet schrappen, niet kunt terugvallen op overheidssteun en ook nog eens niet in aanmerking komt voor de coronagarantieregeling, dat zo’n eerste editie financieel geen lekkere is.’

Terugblikkend concludeert Van Leeuwen dat het ontbreken van directe overheidsbetrokkenheid bij zo’n massa-evenement ook weer niet zo slecht is gebleken. ‘Veel grote sportevenementen beginnen juist bij overheidsbetrokkenheid. Bijvoorbeeld omdat een gedeputeerde iets top vindt, of een wethouder. We hebben nu zelf onze keuzes kunnen maken, de rug recht kunnen houden.’

Niettemin leeft er nog enige wrevel. Dat het massa-evenement amper coronabesmettingen teweeg heeft gebracht, verbaasde Van Leeuwen niks. ‘We wisten alles al. Er zijn hier in Nederland Fieldlab-experimenten geweest, waardoor de circuits van Spa-Francorchamps en Silverstone hun capaciteit konden opvoeren. Voor ons is het dan zuur. Voor de overheid is 67 procent maar een getal, voor ons zit er veel meer achter. Nu mag de sport 100 procent capaciteit benutten. De onderbouwing was en is er eigenlijk niet.’

Er valt dus nog wel een en ander met de overheid te bespreken. Gaan jullie dat ook op korte termijn doen?

Van Overdijk: ‘Begin november zitten we bij VWS aan tafel. Het weekeinde van de race was 100 procent pure Hollandpromotie. De beelden gingen de hele wereld over. Er zijn ongetwijfeld externe partijen die de economische neveneffecten gaan berekenen. Ik ga ervan uit dat we de komende jaren in ieder geval een serieuze gesprekspartner zijn. Dat hoeft niet per se met het gelijk onder de arm. Je hoopt een paar onderwerpen te kunnen benoemen waarin we elkaar kunnen versterken. We kijken niet met rancune terug. Om hun moverende redenen zullen ze indertijd bij VWS keuzes hebben gemaakt. Maar ik denk dat we een mooie trend hebben gezet met dat werkende mobiliteitsplan. Daar is nog veel meer uit te halen.’

Dat is een nobel streven, maar ondertussen lopen er nog wel een aantal bodemprocedures.

Van Overdijk: ‘Ik ben in het verleden ook betrokken geweest bij de organisatie van festival Decibel, bij de Beekse Bergen. Daar plofte bij wijze van spreken de vergunning op de maandag na het evenement op de deurmat. Dat is bij een evenement van deze grootte uiteraard onmogelijk. Elke steen die er is, is omgekeerd, en ik heb natuurlijk niet de illusie dat dat nu opeens stopt. Het belangrijkste is dat wij tot op heden, in de ogen van de rechter, keurig ons huiswerk hebben gedaan. Er is geen evenement beter vergund. Het zou fair zijn als de komende edities wat meer vanuit de positiviteit worden benaderd. We hebben minimaal laten zien dat we een betrouwbare partij zijn die geen gebakken lucht verkoopt.’

Van Leeuwen: ‘Ik zou liever met partijen om tafel zitten dan almaar met advocaten in de weer zijn. Laten we kijken wat we samen kunnen bewerkstelligen.’

Inmiddels is bekend geworden dat de volgende editie op 4 september 2022 is, precies wat jullie wilden. Merken jullie dat je bij Formule 1-eigenaar FOM (Formula One Management) na zo’n eerste editie meer te eisen hebt?

Van Overdijk: ‘Je moet jezelf geen grotere broek aanmeten dan je hebt. In de overeenkomst staat begin mei als datum, maar toen we door corona dit jaar op september werden gezet, hadden we al zoiets van: dat zou zomaar heel mooi kunnen zijn. Voor de omgeving is september een fantastische periode. Dan is het weer in principe wat stabieler dan in mei en je hebt als het ware een toetje bovenop het zomerseizoen. Voor ons als circuit is het niet per se zo gunstig. Door de op- en afbouw van tribunes en ander werk snoepen we ook een deel van ons eigen hoogseizoen af.’

Van Leeuwen: ‘Het maakt ons niet veel uit of het mei of september wordt en we hebben ook niet gelobbyd, of zo. Uiteindelijk ligt dat besluit bij de FOM. Voor volgend seizoen ging de nieuwe race in Miami bijvoorbeeld naar het voorjaar en ze vinden ons goed tussen de races in België en Italië passen. In dat proces zijn wij maar een kleine speelbal.’

Het neemt niet weg dat de Nederlandse GP tot inspiratie heeft geleid op het kantoor van de Formule 1-bazen in Londen. Volgens Van Leeuwen zijn inmiddels de eerste gesprekken met de FOM gevoerd over wat andere circuits kunnen leren van de race in Zandvoort op vlakken als duurzaamheid, mobiliteit en entertainment. Het enthousiasme vanuit de Formule 1 voelt voor Van Overdijk als een ‘belangrijke’ overwinning, ‘omdat we lieten zien wat we hebben beloofd. En dat is voor de FOM een extra bevestiging dat ze de juiste keuze hebben gemaakt.’

Aan de andere kant: jullie hadden ook wel de wind mee. Omdat er minder fans toegelaten konden worden, stond er minder druk op het mobiliteitsplan. Het was stralend weer, waardoor mensen eerder de fiets pakten. Verstappen won.

Van Overdijk: ‘Natuurlijk valt in zo’n weekend alles samen. Anderen zeggen dan: geluk dwing je ook een beetje af. Het zal van alles een beetje zijn. Uiteindelijk hebben we niets aan het toeval overgelaten. We hadden kaartkopers vooraf bijvoorbeeld al gevraagd hoe ze naar het circuit zouden komen. Dan kun je zeggen: ‘Dat hadden we weleens willen zien.’ Maar dat is altijd achteraf.’

Zonder Verstappen was er nu geen Nederlandse GP. In Spanje en Duitsland was te zien dat races die dankzij coureurs op de kalender komen het snel moeilijk krijgen als die rijder stopt of minder presteert. Vrezen jullie voor dat scenario?

Van Overdijk: ‘Daarom hebben wij ook altijd gezegd dat we een evenement willen neerzetten dat meer is dan een race-evenement. Daar gaan we de komende jaren mee door, zodat je minder afhankelijk bent van je nationale held.’

Van Leeuwen: ‘Juist omdat we die voorbeelden uit Duitsland en Spanje kennen’.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden