Het zonnestelsel is nogal gewoon

We hebben geen rode dwergster als zon en er zoeven geen reusachtige gasplaneten vlak langs; globaal genomen is ons zonnestelsel zo gewoontjes als het maar kan zijn.

VAN ONZE VERSLAGGEVER MAARTEN KEULEMANS

AMSTERDAM - Dat blijkt uit twee nieuwe studies van verafgelegen, buitenaardse planeetstelsels. Nederlandse en Belgische astronomen vonden aanwijzingen dat buitenaardse stelsels, net als bij ons, aan de buitenkant een ring hebben vol rondzwevende klompen ijs. In Portugal bevestigde een ander onderzoeksteam intussen dat planeetbanen meestal in een schijf rondom hun ster liggen. 'De architectuur van ons zonnestelsel kan weleens heel gewoon zijn', zegt astronoom Michiel Min van de Universiteit van Amsterdam.

Vooral de Nederlands-Belgische ontdekking is opmerkelijk. Rond de jonge ster Fomalhaut, op 'slechts' 25 lichtjaar afstand, zagen Min en collega's een ring van komeetstof die sterk doet denken aan onze eigen Kuipergordel, een gebied vol ijskometen bij de baan van Pluto. De grote hoeveelheid stof duidt op een actieve gordel, vol grote ijskometen die tegen elkaar aan botsen en elkaar verpulveren, schrijven de onderzoekers in het blad Astronomy & Astrophysics. 'Maar er zullen daar waarschijnlijk ook allerlei Pluto-achtige planeetjes zitten', zegt Min.

Op den duur zal de gordel steeds meer op de Kuipergordel gaan lijken, denkt Min, als steeds meer stof wordt weggeblazen, de ruimte in. De 'rommelgordel' bij Fomalhaut is nu nog ongeveer duizend keer zo zwaar als de Kuipergordel.

In Portugal namen onderzoekers van de Universiteit van Porto intussen nog eens de ongeveer 700 exoplaneten door die tot dusver met verschillende technieken zijn gevonden. Daaruit maken ze op dat de waarnemingen duiden op planeetstelsels die van een afstand gezien schijfvormig zijn - ook alweer net als ons eigen zonnestelsel.

Astronomen weten al lang dat planeetstelsels ontstaan vanuit een pannekoek van gas en stof die om een ster heen draait. Maar het was niet uitgesloten dat zo'n stelsel daarna alsnog danig door de war raakt door heftige onderlinge botsingen. De nieuwe analyse duidt erop dat bizarre planeetbanen buiten de schijf eerder uitzondering zijn dan de regel, aldus de Portugezen, eveneens in Astronomy & Astrophysics.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden