Het zit conservatieven in Athene direct tegen bij smeden coalitie

De conserva-tieven hebben zondag de verkiezingen in Griekenland gewonnen. Hun leider Samaras probeert nu een coalitie te vormen. Vier kiezers, met wie de Volkskrantvlak voor de stembusgang ook sprak, vertellen op de rechterpagina wat ze vinden van de uitslag.

ATHENE - Tijdens feest over Grieken glijdt Spanje verder weg


Griekenland mag dan even zijn ontsnapt uit het verdomhoekje van de mondiale beurzen, Spanje zit er weer midden in. De zorgen over de Spaanse financiële toestand overschaduwden maandag de aanvankelijke beurseuforie over de uitslag van de Griekse verkiezingen. De rente op tienjarige Spaanse staatsobligaties piekte op bijna 7,3 procent, een record.


De rente werd tot boven de kritiek geachte grens van 7 procent gedreven door het nieuws dat Spaanse banken sinds 1994 niet meer zo veel slechte leningen in hun boeken hebben gehad als nu. De Spaanse beursindex sloot, na een korte opleving, met 2,5 procent verlies.


Steeds meer lijkt de reddingsactie van 100 miljard euro voor de Spaanse banken averechts te werken. Bij het koor van critici van de maatregel voegde zich dit weekeinde de vertrekkende president van de Wereldbank, Robert Zoellick. Hij noemt de hulp 'een gemist schot', omdat het in zijn ogen volstrekt onduidelijk is onder welke voorwaarden de financiering plaatsvindt en waar het geld precies vandaan moet komen.


De Spaanse regering doet steeds explicieter een beroep op de Europese Centrale Bank om in te grijpen door Spaanse staatsobligaties op te kopen. De marktaanvallen op Spanje brengen de hele euro in gevaar, aldus de Spaanse regering. Steven Adolf


De leider van de Griekse conservatieven, Antonis Samaras, is maandag begonnen met een poging een coalitieregering te vormen. Samaras zal naar verwachting proberen een akkoord te bereiken met de socialistische partij Pasok en de eveneens progressieve partij Democratisch Links. De conservatieve leider kondigde aan te streven naar een 'nationale consensus'.


Samaras' conservatieve partij Nieuwe Democratie won de parlementsverkiezingen in Griekenland zondag met een kleine meerderheid. Nieuwe Democratie verwierf samen met Pasok een meerderheid van de zetels in het parlement en kan daardoor met de socialisten een coalitie vormen. Beide partijen steunen in grote lijnen de ingrijpende bezuinigingen en economische liberaliseringen die Griekenland moet doorvoeren van de Europese Unie en het Internationaal Monetair Fonds. Dat het niet eenvoudig zal zijn een coalitie te vormen, werd gisteren al meteen duidelijk.


Samaras had eerst een ontmoeting met Alexis Tsipras, de leider van de radicaal-linkse alliantie Syriza, die fel tegen de bezuinigingen en liberaliseringen is en die zondag als tweede partij uit de bus kwam. Tsipras wees deelname aan een coalitie met de conservatieven meteen van de hand. De Syriza-leider kondigde aan oppositie te zullen voeren tegen zo'n coalitie en veroordeelde Samaras en eventuele andere politici die met hem in zee gaan. 'De geschiedenis en het volk zullen hen afrekenen op hun resultaten', aldus Tsipras. 'Binnenkort halen wij ons gelijk.'


Samaras had vervolgens een ontmoeting met Evangelos Venizelos, de leider van het socialistische Pasok, dat derde werd in de verkiezingen. Maar Pasok gaf aan dat de partij alleen bereid is deel te nemen aan een kabinet als Syriza ook meedoet, wat dus zo goed als uitgesloten is. Pasok-leider Evangelos Venizelos voegde eraan toe dat Griekenland wel 'onmiddellijk een regering nodig heeft.'


Nieuwe Democratie en Pasok zaten tot voor kort samen in een interimregering. Beide partijen stemden onder druk van de EU en het IMF in met de besparingen en hervormingen. Maar de partijen zeggen inmiddels allebei dat ze willen 'heronderhandelen' over de maatregelen. De conservatieven willen meer tijd voor de uitvoering van de ingrepen, belastingverlagingen en meer hulp om de economie te stimuleren. Pasok eist een 'moedige aanpassing' van het pakket en meer tijd. De EU en het IMF volgden het begin van de politieke koehandel in de Griekse hoofdstad Athene gisteren met enige bezorgdheid, want Griekenland is zo goed als failliet. Het land blijft alleen overeind dankzij miljarden euro's aan EU- en IMF-noodleningen.


De internationale geldschieters zijn opgelucht dat het radicaal-linkse Syriza niet heeft gewonnen en zijn bereid een nieuwe Griekse regering tegemoet te komen, op details. Politieke leiders in donorlanden als Nederland en Duitsland weten dat ze steeds moeilijker hun burgers kunnen uitleggen opnieuw extra belastingmiljarden uit te trekken voor leningen aan Griekenland. 'Verkiezingen kunnen de toezeggingen die Griekenland heeft gedaan niet in twijfel trekken', liet de Duitse bondskanselier Merkel weten vanuit Mexico, waar zij is voor een top van de G20. 'We sluiten geen compromis over hervormingsstappen waarover we het al eens waren.'


Ook de Nederlandse minister Jan Kees de Jager benadrukte dat Griekenland zich aan de eerdere afspraken moet houden: 'Met minder kunnen we geen genoegen nemen.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden