Het zit 50Plus niet mee maar Henk Krol gaat stug door

Het zit 50Plus niet mee. De partij daalde in de peilingen na ongelukkige uitspraken van lijsttrekker Henk Krol, bij nummer twee Leonie Sazias is darmkanker geconstateerd. Maar Krol blijft stug campagne voeren.

Een knuffel voor een vrouw tijdens de verkiezingscampagne in Almere. Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

Wanneer Henk Krol woensdagmiddag door het centrum van Almere wandelt, kan hij het nog niet echt bevatten. Hij probeert zich te beheersen, zijn opgewekte zelf te blijven, maar er zijn momenten dat dat niet lukt. Dan floept er toch opeens een verwijt uit zijn mond.

'Wat een gezever', zegt hij dan bijvoorbeeld.

Krol draagt een paarse campagnesjaal om zijn nek. Dit is de eerste dag van zijn regiotour, waarbij hij een voor een alle provincies zal aandoen. Zijn collega's van 50Plus delen folders uit, waarop groot de tekst 'Stop de pensioenroof' prijkt. Een megafoon schalt tot vervelens toe het campagnelied van de partij door de winkelstraten: 'Blijf van mijn poen af! Ik waarschuw niet meer.'

Intussen speurt Krol tussen het winkelend publiek naar potentiële kiezers. Hij schudt handen, knielt bij een rolstoel en kust een Surinaams-Nederlandse vrouw op beide wangen. Ja, zo is Krol op zijn best, zo is hij die groot uitgevallen teddybeer die bij vrijwel iedereen sympathie opwekt.

Toch reageert het publiek vandaag anders dan voorheen. Ditmaal krijgt Krol ook veel bezorgde blikken. Zoals van die vrouw op het Stadhuisplein.

'Henk', zegt ze, 'doe je wel een beetje rustig aan?' Krol stapt op haar af, legt een hand op haar schouder, buigt zich een beetje naar voren en zegt dan: 'Ach mevrouw, ze overdrijven zo.'

Het aanbrengen van zend en microfoon bij Pauw en Jinek. Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

Noordelijk debat

Nog geen maand geleden zag het er zo goed uit. Krol arriveerde op 8 februari met politie-escorte in Groningen, waar het Noordelijke lijsttrekkersdebat plaatsvond. 50Plus, dat in sommige peilingen op tien zetels of meer stond, was daar op de valreep voor uitgenodigd. Voor het eerst mocht Krol bij een verkiezingsdebat 'met de grote jongens' meedoen - dankzij de gewiekste partijvoorzitter Jan Nagel, die contact had opgenomen met de inmiddels opgestapte commissaris van de koning Jacques Tichelaar.

50Plus was de hele dag al in het nieuws. De AOW moest terug naar 65 jaar en dat zou een breekpunt worden bij eventuele coalitieonderhandelingen, was in alle journaals te horen. Krol zou dat die middag in het lijsttrekkersdebat nog eens bekrachtigen.

Wachtend op het begin van Pauw en Jinek: De Verkiezingen. Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant
Beeld Van Den Bergh Freek

Trekkebenend kwam Krol die middag de Statenzaal van het provinciehuis binnen. Hij was van de trap gevallen, zou hij later zeggen. Grapjassen hadden hem al gevraagd welke lijsttrekker hem een duw had gegeven. Maar daar was geen sprake van, verzekerde Krol. Hij lachte er hartelijk bij.

Tijdens het debat stond Krol met zijn logge lichaam wat onwennig achter de net iets te lage desk. Hij knikte soms heftig, hij stak zijn hand op, maar werd desondanks regelmatig overgeslagen door de debatleiders. De andere lijsttrekkers waren gehaaider - de kunst van het inbreken had Krol nog niet helemaal onder de knie. Toch wist hij een paar keer zijn punt te maken.

'Voorlopig vind ik hem geen bedreiging', zei Krol over de nieuwe Amerikaanse president Donald Trump. 'Voor één ding heb ik zelfs bewondering: eindelijk een politicus die na de verkiezingen doet wat hij beloofd heeft.'

Spiekbriefje tijdens Pauw en Jinek. Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

Over de gaswinning in Groningen: 'Ik dacht dat de koloniale periode achter de rug was. Maar het noorden wordt nog steeds uitgebuit. Ik pleit voor een parlementaire enquête. Het is echt schandalig.'

Op de valreep maakte hij ook het punt dat hij verplicht was te maken. In de laatste ronde - over de ontevreden burger - zei hij: 'Ik snap vooral de onvrede van mijn eigen achterban. Bij ons wordt 65 dan ook echt weer 65. En dat is niet onderhandelbaar. Dan doet 50Plus niet mee.'

Na afloop neemt Krol gauw plaats aan een tafel in het atrium, want met zijn blessure was twee uur staan een zware opgave geweest. Hij was tevreden, zei hij glunderend. Op zijn telefoon stroomden mooie berichten van zijn partijgenoten binnen - én de complimenten van zijn schoonmoeder uit Assen.

Een blonde student, die het debat had bijgewoond, benaderde Krol voor een foto. 'Die is voor mijn vader', zei de jongeman. 'Hij is 73 en heeft een pensioen dat kleiner en kleiner wordt.' Krol nam plaats achter de jongen, stak zijn duim omhoog en zette zijn breedste glimlach op.

'Dit', zei Krol toen hij weer aan tafel zat, 'gebeurt dus waanzinnig veel.'

Verwarring

In Almere is de stemming bij 50Plus wat bedeesd. De geur van onrust hangt om de partij, in de peilingen zijn nog circa zes zetels over. Dat is altijd meer dan die ene zetel die de partij nu heeft, maar Krol maakte er geen geheim van dat hij deze verkiezingen 'dubbele cijfers' wil halen.

Die lijken op dit moment ver weg, vooral omdat er nog steeds onduidelijkheid is over de financiële onderbouwing van de plannen. Hoe gaat 50Plus de verlaging van de AOW-leeftijd bekostigen? Een doorrekening door het Centraal Planbureau zag de partij niet zitten, maar het met veel bombarie aangekondigde eigen onderzoek, uitgevoerd door de Universiteit van Tilburg, leidde alleen maar tot meer verwarring.

Krol kreeg er op televisie flink van langs de afgelopen dagen. Zijn optreden bij Pauw & Jinek was miserabel. En vanochtend stond hij ook nog pontificaal op de voorpagina van het Algemeen Dagblad.

In zijn werkkamer in de Tweede Kamer. Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

Daar wil Krol trouwens wel iets over zeggen, dus als er geen potentiële kiezers op straat zijn, stiefelt hij naar een boekhandel en grist een krant uit het krantenrek. Hij wijst naar de tekst op de voorpagina: 'Henk is niet in optimale conditie'.

Dan slaat hij de krant open om te laten zien dat binnenin nóg twee pagina's voor hem zijn vrijgemaakt. En waarom? Omdat hij een optreden bij radiozender 100% NL had afgezegd, zo'n optreden waar hij tussen twee platen drie zinnen zou mogen zeggen, zo'n optreden waarvoor hij om half vijf uit zijn bed zou moeten.

Daarna heeft iemand van die zender, zegt Krol met enige spot in zijn stem, blijkbaar naar het ANP gebeld om te zeggen dat de lijsttrekker van 50Plus niet kwam opdagen. Waarna het ANP partijvoorzitter Jan Nagel vroeg of het programma van Krol was uitgedund en wat daar dan precies de reden voor was.

'En nu', zegt Krol, 'doen ze bij het AD net of ik op de brancard naar het ziekenhuis ben gebracht.' Nou, hij zat vanmorgen om 10 uur wel gewoon bij Koffietijd.

Krol tikt nog maar eens met zijn vinger op de voorpagina. 'Die foto', zegt hij stellig, 'die hebben ze bijgekleurd. Moet je zien hoe bleek ik ben, moet je kijken hoe donker die wallen zijn!'

Dan trekt Krol zijn bril een paar centimeter omhoog, om de werkelijke kleur van zijn wallen te onthullen.

'Tjongejongejonge', zegt hij.

Spiekbriefje

Twee dagen eerder, een zaaltje in Café Americain aan het Leidseplein in Amsterdam. Henk Krol was net in de schmink gezet. Nog even en hij zou aanschuiven bij de eerste uitzending van het televisieprogramma Pauw & Jinek.

Uit zijn leren tas haalde hij een blocnote, scheurde er een blaadje uit, vouwde het nauwkeurig op en schoof het in de binnenzak van zijn colbert. Het waren cijfers waaruit blijkt dat het Centraal Planbureau altijd heel voorzichtig rekent. Misschien kon hij die straks nog gebruiken om het tij te keren.

Dat was nodig namelijk, nadat hij vorige week gesuggereerd had dat 50Plus bereid was een AOW-uitkering te accepteren die niet gekoppeld was aan de economische groei, als daardoor iedereen weer met 65 met pensioen kon. 'Je moet soms kiezen uit een aantal kwaden', had hij tegen RTL Nieuws gezegd. 'En ik ben blij dat het op deze manier kan.'

De achterban had woedend gereageerd. Het was toch een speerpunt, die welvaartsvaste AOW? Er moest een persconferentie aan te pas komen om het allemaal recht te zetten. Krol had het onhandig geformuleerd, zei Jan Nagel. Dit was geen partijstandpunt, maar slechts de uitkomst van een onderzoek dat de partij besteld had. Kijk, ze hadden een berekening waaruit bleek dat de AOW-uitkering wél de economische groei kon bijhouden.

Het was misschien ook dom geweest dat Krol niet bij die persconferentie aanwezig was, waardoor het misschien leek of Jan Nagel hem terugfloot. Maar ten eerste kón hij die persconferentie niet eens halen, want het stormde die dag en er reden minder treinen. En ten tweede: dat doorrekenen van de cijfers was een project van het wetenschappelijk bureau van de partij, 'dus daar hoef ik niet de hele tijd bovenop te zitten'.

Kon hij al die verwarring vanavond wegnemen? Kon hij de mensen weer geruststellen? Tegen elf uur wurmde Krol zich door het publiek naar de tafel die midden in Café Americain stond opgesteld. Daar zaten zijn twee slagers klaar.

Of hij niet beter kon opstappen, in het belang van de partij, wilde Eva Jinek direct aan het begin van het gesprek weten. SP-leider Emile Roemer meldde dat hij last had van het 'gezwabber' van 50Plus, met al die berekeningen van ze. En tot overmaat van ramp verwarde Krol tot twee keer toe de AOW met de WAO.

Kort na twaalven keerde Krol terug in de kleedkamer. Erg tevreden was hij niet over het optreden. 'Ik kreeg erg weinig tijd om mijn punt te maken.'

Toen trok hij zijn jas aan, wierp zijn paarse sjaal om zijn nek en vertrok.

Venijnige vragen

Op een bankje voor het stadhuis van Almere krijgt Krol een herkansing. Een verslaggever van EenVandaag vuurt een serie venijnige vragen op hem af.

'Bent u nog wel geloofwaardig?' vraagt de vrouw.

'U heeft wel iets gedaan wat niet helemaal helder was.'

'Bent u fit genoeg om lijsttrekker te zijn?'

Krol geeft op alle vragen rustig antwoord, maar op een gegeven moment is zijn geduld op. Want weer gaat het niet over de inhoud van het verkiezingsprogramma, maar vooral over zijn eigen functioneren.

'Tot nu toe is alles van u afgegleden', zegt de verslaggever, 'maar de laatste weken gaat dat niet meer. Hoe kan dat, denkt u?'

Krol zucht nu zo diep dat het fragment waarschijnlijk snel opduikt in het cursusmateriaal van mediatrainers. Daarna sluit hij de ogen, denkt kort na en hikt vervolgens een diplomatiek zinnetje op.

'Ik ben ervan overtuigd', zegt hij, 'dat we de komende veertien dagen duidelijk genoeg aan de kiezer kunnen maken waar wij voor staan. Maakt u zich geen zorgen.'

Kort daarna bromt een cameraman van 50Plus, die ook opnames van het interview maakt: 'Ik hoop dat er ook leuke vragen tussen zitten.'

'Dit zijn leuke vragen', antwoordt de verslaggever.

'Ze zijn wel een beetje zuur, hoor, voor een journalist die verslag moet leggen. Allemaal meningen en opinies.'

Dan krijgt Krol toch de kans om het interview positief te eindigen: 'Die min vijf zetels', zegt hij opgewekt, 'veranderen op 15 maart in plus tien zetels.'

Het zal niet worden uitgezonden.

Twijfel

Na het interview met EenVandaag raakt Krol in de Stationsstraat in gesprek met een man met grijs haar en een zwarte bril.

'Ik was een aanhanger van je', zegt hij. 'Maar toen je die blunder maakte, begon ik te twijfelen. Kun je me garanderen dat 65 ook echt 65 blijft?'

Krol: 'Wat mij betreft blijft 65 65. Heb ik je ervan kunnen overtuigen dat ik die ene zin nooit zo had moeten uitspreken en dat ik hem ook nooit zo bedoeld had?'

Man: 'Ja. Je mag een fout maken.'

Krol wijst naar de cameraploeg van EenVandaag, die nog altijd achter hem aan loopt: 'Wil je dat ook nog een keer die kant op zeggen? Die mevrouw vindt dat dat niet hoort.' En dan weer tegen de man: 'Maar één foutje mag, hè?'

Man: 'Ja, dat mag. En je hebt het ook ruiterlijk toegegeven.'

Krol: 'En hoeveel politici durven dat?'

Man: 'Niet zoveel. Ik ben bang dat ik weer in de maling genomen wordt. Ik hoop niet door jou.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden