Column

Het zijn weer tijden om Vrij Nederland te lezen

Het zijn weer tijden om Vrij Nederland te lezen. Het is nog altijd een soort Kremlin-watchen.

Tijdens de eeuwwisseling werkte ik bij weekblad HP/De Tijd. In kranten was het einde der tijden aangekondigd, door profeten die het weten konden. In totale depressie zaten wij redacteuren bijeen in het belendende bierlokaal - het ware werk gebeurt altijd in het bijkantoor.

Om de rekening te verhogen had profeet John Jansen van Galen, oud-hoofdredacteur van moederblad Haagse Post, in Het Parool betoogd dat de opiniebladen 'aan het einde van hun levenscyclus' waren. In de NRC vuurde kanon H.J.A. Hofland een kogel af: 'In hun pogingen op de markt te overleven, zijn de opiniebladen bezig zich als instituut op te heffen.'

Ober, bier voor deze hele tafel!

Een week na het eerste Volkskrant Magazine was de losse verkoop van HP/De Tijd ingekakt, om niet meer op te krabbelen. In ons alcoholisch cynisme snapten we dat wel: 'Waarom betalen voor ons chique opinieblad als je gratis een kappersblaadje in de bus krijgt?'

Iets drinken, iemand?

Het zijn weer tijden om Vrij Nederland te lezen. Althans: voor even. Voor pershistorici.

Deze week belicht VN de eigen 'gouden jaren', toen bekenden als Martin van Amerongen, Doeschka Meijsing, Piet Grijs en Renate Rubinstein medewerkers waren. Die jaren zijn te boek gesteld door John Jansen van Galen, VN heeft een voorpublicatie. In een gesprekje is de chroniqueur zonniger dan eerder: 'VN kan een heel eind komen met hoogstaande reportages, met verhalende journalistiek. (...) Jullie moeten je nog meer op de grote interviews en verhalen richten.'

Boeiender is het stuk zelf. In 1979 - VN was verplichte kost voor de 'linkse intellectueel' - somberde hoofdredacteur Rinus Ferdinandusse al over de toekomst van weekbladen, nu in 'dagbladen ook columns, dagboeken en lichte rubriekjes welig tieren, terwijl de Volkskrant intern een beleid verkondigt om steeds meer een 'weekblad' te maken'.

Diezelfde Ferdinandusse wordt nu - niet voor het eerst - aangewezen als auteur van beruchte anonieme brieven. Redacteuren, allen 'tegenstanders' van Ferdinandusse, troffen thuis insinuerende post in plakletters. Redactrice Aukje Holtrop heette 'de uier van het feminisme, de Emma Goldmann van de journalistiek'. De intieme details, de taalfouten, de interpunctie wijzen naar Ferdinandusse, concludeert Jansen van Galen nu.

Dat VN juist dát publiceert, maakt het lezen weer tot Kremlin-watchen. Steeds wordt het beeld geretoucheerd. Nu staat de oude baas in de beklaagdenbank, tien jaar terug stelde VN het beeld van de beminde adjunct Joop van Tijn bij in een profiel. Die bleek officieel intrigant en schnabbelaar. Op het netvlies staat nog de foto van de art-decobroche die Van Tijn als intiem cadeau schonk aan zijn vele vriendinnen, van wie er verscheidene op zijn begrafenis pas ontdekten dat ze niet de enige dragers waren.

Rinus Ferdinandusse leeft nog. Ik kan me vergissen, maar vermoedelijk boeit het geen mens meer wat voor vieze briefjes hij in elkaar plakte. Dat moet iets zeggen over de toestand van het weekblad.

De dagelijkse dosis dwarsverbanden, tendensen en andere hedendaagse fenomenen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden