Analyse Politiek

Het zijn onderhand geen kinderziektes meer: ruzies zitten in het DNA van ouderenpartij 50Plus

Intriges, een knokpartij en een vertrekkende partijvoorzitter die klaagt dat hij ‘geen mes, maar een hele bestekla’ in zijn rug heeft: in de aanloop naar het 50Plus-congres van zaterdag liepen de gemoederen weer ouderwets hoog op bij de ouderenpartij. Waarom is er altijd heibel?

Henk Krol (50Plus) tijdens het wekelijkse vragenuur in de Tweede Kamer. Foto ANP

Soms staat Henk Krol samen met Geert Wilders in de lift van het Kamergebouw als 50Plus weer eens de pers heeft gehaald met een extravagante interne ruzie. ‘Ik ben jaloers op je, Geert’, zegt Krol dan sarcastisch tegen de PVV-voorman. ‘Een partij zonder leden is zo gek nog niet.’

In de aanloop naar het partijcongres van 50Plus zaterdag in Driebergen was het weer ouderwets raak. De zittende partijvoorzitter Jan Zoetelief is na een slepend conflict en een massale uittocht van andere bestuursleden afgetreden. ‘Ik heb geen mes, maar een hele bestekla in mijn rug’, klaagde Zoetelief in De Gelderlander.

De verwachting is dat ex-VVD’er Geert Dales zaterdag tot nieuwe voorzitter wordt gekozen. Hij kan dan meteen aan de slag met het blussen van andere brandjes. Zo is de financiële commissie van 50Plus eerder eveneens grotendeels opgestapt, omdat er te weinig gedaan zou worden met hun kritiek op de financiële boekhouding van het wetenschappelijk bureau, al is er volgens een partijwoordvoerder niets aan de hand: ‘Opgeblazen fake news.’

Dat kan moeilijk gezegd worden van de gebeurtenissen bij de afdeling Overijssel. 50Plus-leden gingen daar recentelijk tijdens een partijvergadering met elkaar op de vuist; een vrouwelijke partijtijger kreeg kaakslagen. Over en weer zijn inmiddels aangiftes gedaan.

Henk Krol schudt mismoedig het hoofd. Schrale troost: ‘De mensen zijn inmiddels wel wat gewend.’

Altijd gedoe

Waarom is er altijd heibel bij 50Plus? De conflicten gaan terug tot het prilste begin, toen oprichter Jan Nagel en zijn toenmalige partijgenoot Michel van Hulten elkaar in de uitgedunde haren vlogen. Nadat Nagel was gekozen in de Eerste Kamer schreef Van Hulten in zijn afscheidsbrief: ‘Dat ik medeverantwoordelijk ben voor je verkiezing, draag ik verder als een last uit het verleden mee.’ De onderlinge twisten zijn sindsdien nooit verdwenen.

Krol klaagt dat er buitensporig veel aandacht is voor ieder akkefietje bij 50Plus. ‘Telkens als er ergens iets gebeurt, is dat voor journalisten een bevestiging van het beeld dat er altijd gedoe is bij ouderenpartijen. Maar de fractie in de Kamer functioneert heel goed. Daar mag ook weleens aandacht voor zijn.’

Toch zitten ruzies deels in het DNA van de partij, erkent Krol. ‘Iedereen is ervaren bij 50Plus, maar niet iedereen is met de jaren ook flexibel gebleven. Een aantal leden gaat stampvoeten als zaken anders gaan dan gehoopt. Dat zijn vaak mensen die eerder bij andere partijen zijn mislukt en nu bij ons hun geluk komen beproeven.’

Tijd voor verandering

Binnen de partijorganisatie is er volgens Krol ‘ruimte voor verbetering’. ‘Ik hoop daar zelf ook een rol in te kunnen spelen. De vorige voorzitter, Zoetelief, wilde liever niet dat ik me met de partij bemoeide. In het verleden belde ik bijvoorbeeld altijd leden die hun lidmaatschap opzegde. Dan zat ik een half uurtje met zo iemand aan de lijn en dan zei hij aan het einde van het gesprek: ‘Ik blijf lid én maak mijn vrouw nu ook nog lid.’

Het structurele probleem voor 50Plus is dat er geen ‘cement’ is dat de partijleden met elkaar bindt, meent ex-fractievoorzitter Norbert Klein. ‘Iedereen wil opkomen voor ouderen, maar wat betekent dat en hoe dan? De een wil flink investeren in Defensie, de ander niet. De een is voor de euro, de ander wil eruit. De partij heeft ervoor gekozen om de verschillen onbenoemd te laten. En als er dan toch onderling heibel ontstaat, moeten mensen heel hard terug in hun hok geschopt worden.’

Volgens Klein is het uiteindelijk oprichter en senator Jan Nagel die de partij in het gareel houdt. ‘Hij heeft op cruciale plekken in de partij medestanders. Die pakken iedereen aan die in hun ogen niet voldoet. Een soort sekte. Dat zie je nu ook weer bij die bestuurscrisis: iedereen stapt op, behalve het hulpje van Nagel. Die vormt nu in zijn eentje het bestuur.’

De in opspraak geraakte VVD-voorzitter Henry Keizer. Foto ANP

Over één ding zijn Krol en Klein het eens: echt lijden zal 50Plus waarschijnlijk niet onder de nieuwste perikelen. ‘Aan veel kiezers gaat dit voorbij’, zegt Klein. ‘Dat zag je ook toen bij de VVD partijvoorzitter Henry Keizer moest opstappen: het wordt gezien als een interne aangelegenheid. 50Plus blijft overeind, omdat Henk Krol het boegbeeld is. Je kunt zeggen van hem wat je wilt: maar hij wekt bij een behoorlijke groep kiezers vertrouwen en is bekend bij een groot publiek. Daarom is Nagel altijd achter hem blijven bestaan.’

Krol zelf zal zaterdag weer op de eerste rij zitten bij het partijcongres. Uiteindelijk zal 50Plus een ledenpartij blijven, al is het maar omdat er anders minder subsidies binnenkomen. Krol hoopt wel op minder affaires in de toekomst: ‘We bestaan zo’n tien jaar. Je kunt een tijdje lang spreken van kinderziektes, maar dat houdt nu wel een beetje op.’