'Het zijn m'n zonen, die zwartjes'

Als Roger Everaert (54) uit het Oost-Vlaamse Hamme, postbode in ruste, weer eens naar Gambia vertrekt, zeult hij steevast een koffer mee vol tweedehands voetbalschoenen, shirtjes en broekjes....

Van onze correspondent Rob Gollin

En als 'mister Roger' terugkeert, reist er wel eens een talentje mee, of na. 'Ge hebt er kijk op, Roger', verzekeren de clubs in België hem geregeld. Ga maar na. Edrissa Sonko kwam eerst terecht bij Anderlecht en speelt nu in Nederland bij Roda JC. Seyfo Soley voetbalt bij eersteklasser Lokeren.

Niet iedereen bereikt onmiddellijk de top. Ndaw Kamal ploetert bij derdeklasser Denderhoutem. Samuël Kargbo kon het niet bolwerken bij tweedeklasser Deinze. Hij is terug naar Gambia.

'Het zijn mijn zonen, die zwartjes. Ik vertroetel ze.' Ze krijgen bij Everaert kost en inwoning, ze verblijven soms jaren bij hem. Hij stuurt ze naar school om Nederlands te leren. Daar hebben ze, zegt hun mentor, ook nog wat aan om later, na hun voetbalcarrière, toeristen in Gambia te gidsen.

Zoals Everaert zijn er tientallen in België actief, stelt senator Jean-Marie Dedecker van de Vlaamse Liberalen en Democraten en lid van de senaatscommissie Mensenhandel. Voorbeelden? Een cafébaas in Jabbeke, een bakker in Roeselare. Volgens de parlementariër, tevens vermaard judocoach, landen er op Zaventem jaarlijks honderden nog ongepolijste zwarte parels uit vooral Afrika en Brazilië, gelokt door beloftes over vette contracten en hunkerende clubs. Velen belanden in de illegaliteit als ze er niet in slagen een club te vinden.

In een Braziliaans rapport wordt België zelfs aangeduid als 'draaischijf' in de handel in voetbaltalent. Het leidde tot getuigenissen over afgesloten kamertjes in Brussel, afgeladen met Braziliaantjes, en tamelijk wilde schattingen dat 'zeker de helft' van de oudere jongens in de Afrikaanse wijk Matonge als voetballer België is binnengekomen.

Dedecker, die zelf navorsingen heeft gedaan, ziet niet veel aanleiding de verhalen te bagatelliseren. Wat vaststaat, zegt hij, is dat er op grote schaal wordt geknoeid met papieren. 'Op de paspoorten van die jongens klopt eigenlijk alleen maar het geslacht.' Niet alleen malafide makelaars hebben daar de hand in, tekent hij aan. Ook corrupte overheidsambtenaren werken mee.

Als voorbeeld van dergelijke praktijken haalt hij de komst aan van een jonge voetballer uit Nigeria. John Aneke was in Turkije van de velden geweerd, nadat was vastgesteld dat hij seropositief was. Een ambtenaar in Nigera verzorgde een nieuwe identiteit. Abdul speelt nu als John Adam Abdul voor SK Lovendegem, een club uit de provinciale afdeling.

Voormalig brievenbesteller Everaert voelt zich niet aangesproken. Aan gesjoemel met papieren doet hij niet mee en hij ziet erop toe dat zijn jongens daadwerkelijk terugkeren naar Gambia als hun droom in duigen valt. 'Ik bén geen manager. Wat anderen doen weet ik niet, maar voor mij is het gewoon een hobby. Ik ben gek op Afrika. We vormen een gezellig huisgezin, mijn vrouw, mijn zoon en de zwartjes.' Hij bezweert niets te verdienen aan de bemiddeling.

'Ja, ja', schampert senator Dedecker, 'het missionaris-gehalte bij dergelijke bemiddelaars is niet gering.' Hij ergert zich aan het gemak waarmee de voetballerij zich aan de bestaande regelgeving onttrekt. Zo worstelt Lokeren in eigen land met de afdracht van sociale premies, maar investeert wel in satellietclubs in Ivoorkust en Kameroen. Dedecker: 'Als een ziekenhuis twee verpleegsters uit Afrika haalt, moet je van alles aantonen: de meerwaarde, dat er geen alternatieven zijn, dat je een jaar garant staat. Maar in de voetbalwereld kan alles. Laat ze maar komen.'

Dedecker gelooft dat België een aantrekkelijk afzetgebied vormt. Er geldt geen maximum aan het aantal buitenlanders per club en de voorgeschreven minimum verdiensten van de spelers buiten de Europese Unie - ongeveer 60 duizend gulden per jaar - liggen in de omringende landen veel hoger. De politicus is er niet van overtuigd dat het land de springplank vormt voor de handel elders in Europa. 'Dit fenomeen doet zich overal voor. Dat wij het zo naar ons toe trekken, hangt samen met ons nationale schuldcomplex.'

De Belgische bond heeft de clubs opgeroepen niet in zee te gaan met niet-erkende makelaars. Tijdens een bijeenkomst van de senaatcommissie begin deze week bleek dat verenigingen nogal eens nalaten om na te gaan met wie ze precies zaken doen.

Roger Everaert uit Hamme twijfelt nu over voortzetting van zijn hobby. 'Velen hebben mij gebeld: Roger, ge zijt toch geen bandiet, zeker? Dat is niet plezant, vertel ik u.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden