Het yezidi-meisje dat door IS werd ontvoerd - en wist te ontsnappen

Parween Alhinto vertelt wat haar overkwam als slaaf van IS.

Uit de film Yezidi Girls.

Pas toen het applaus kwam, na twee uur praten, brak ze. Bodemloos bleek het verdriet van Parween Alhinto. De zaal huilde mee.

Parween is een yezidi-meisje van 19 jaar. Drie jaar geleden werd ze door IS ontvoerd. Anders dan duizenden lotgenoten wist ze na vier maanden en tien dagen te ontsnappen. Denk je eens de moed in die het vergt om daarover voor een zaal vol vreemden te vertellen. Helemaal als je uit een cultuur komt waar schaamte een sterke rol speelt.

Als ze vertelt, staren haar ogen in de verte en is haar stem vlak. Soms, als het over haar ouders en broertje gaat, die ze na de ontvoering niet terugvond, of over haar zusje van 10 die nog in handen is van IS, klinken haar woorden als salvo's. Dan jagen woede en verdriet de zinnen naar buiten.

Ik vraag me af hoe ze was voordat IS kwam. Voordat ze begreep dat de Arabieren naast wie ze al die jaren woonde, met wie ze at en speelde, haar zouden verraden. Voordat ze begreep dat de buren bij wie haar vader als bouwvakker werkte, dezelfden zouden zijn die hen aan IS uitleverden.

Parween Alhinto met regisseur Reber Dosky.

Voor de bijeenkomst in De Balie in Amsterdam begint, spreek ik haar apart. Ze gebruikt anti-depressiva, vertelt ze. Ze heeft nachtmerries, soms valt ze zomaar flauw. Lach je wel eens, vraag ik. Ja, nu ze even in Nederland is, kan ze soms lachen.

Ze lacht ook bij de herinnering aan de ontmoeting met Baba Sheikh, de geestelijk leider van de yezidi's. Een yezidi-meisje dat voor haar huwelijk seks heeft, wordt uitgestoten - en zeker als ze zich tot de islam heeft bekeerd. Ook als dat allebei onder dwang gebeurt. Maar Baba Sjeik ontving de meisjes met open armen. Jullie zijn heiligen, had hij gezegd.

Dat heeft een praktische kant, vult Reber Dosky aan, een Nederlands-Koerdische regisseur die een korte film maakte over Parween en twee andere yezidi-meisjes die aan IS ontsnapten. 'Anders was er een verloren generatie geweest.'

Parween ging nooit naar school, nooit verliet ze het deel van Iraaks Koerdistan waar haar dorp ligt. Nu komt ze hier haar verhaal vertellen. Opdat de wereld de yezidi's niet vergeet. En om hulp te vragen, voor zichzelf en haar lotgenoten. Ze zou een centrum voor yezidi-meisjes met een oorlogstrauma willen, zoals in Baden-Württemberg, waar meer dan duizend slachtoffers worden geholpen. Liefst in Europa, zodat er geen kans is de behandelaar bij wie ze haar hart uitstort, later tegen te komen. Altijd die schaamte.

Sjeik Ibrahim Sulaiman, een voorman van de yezidi's in Nederland die ik drie jaar geleden ontmoette, had me eerder verteld dat de situatie in het yezidi-gebied nog steeds erg is. Niet vanwege IS, dat bijna verdreven is. Maar door de PKK, de Koerdische strijders uit Turkije. Ze kwamen als bevrijders, maar willen nu niet meer weg. 'Dan is wederopbouw onmogelijk en kunnen yezidi's niet terugkeren.' Sulaiman, al bijna 25 jaar in Nederland, is teleurgesteld. 'Ik ken meisjes die al tweeënhalf jaar hier zijn, hun aanvraag wordt steeds afgewezen.'

Teleurgesteld in Nederland, dat is ook het gevoel in de zaal. Ook omdat De Balie met 10.000 euro borg moet staan voor Parween, om zeker te zijn dat ze na haar verhaal teruggaat naar het vluchtelingenkamp bij Singar, waar ze een tent van 5 bij 3 meter deelt met zeven anderen.

Het is moeilijk nee te zeggen wanneer een meisje als Parween om hulp vraagt. Een politicus weet hoe dat moet. In De Balie is die ondankbare taak weggelegd voor Han ten Broeke, Kamerlid voor de VVD. Zijn wereld, die van het compromis en het welbegrepen eigenbelang, botst hier op die van de goede bedoelingen en het medeleven. We doen al zoveel, zegt hij. We stuurden straaljagers en gaven veel geld, we trainen de Peshmerga, steunen een Noors project zodat 38 meisjes in Koerdistan worden behandeld. Maar we kunnen niet iedereen hierheen halen. 'Ik ga hier niet weg met schaamte over wat Nederland doet.'

Die werelden vinden elkaar niet. Wel is het alsof een venster wordt geopend op de Stadhouderskamer, waar de kabinetsformatie stukliep op migratie. Willen we Parween hier helpen of alleen opvang in eigen regio? Hoe wegen we het leed elders tegen de angst in eigen land? Ieder individu raakt ons, maar de stroom maakt bang.

Reageren? a.korteweg@ volkskrant.nl

Han ten Broeke: botsende werelden. Beeld RV
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden