Het wordt weer volop ouderwets zwartmaken

Quizvraag: komt dit fragment uit de aanvaardingstoespraak van Barack Obama of van John McCain? ‘Verandering is op komst. Verandering is op komst.’ Fout....

Dat brengt me op de verheugende indrukken die ik mee naar huis bracht van twee weken politieke shows in Denver en Saint Paul: zowel de Democraten als de Republikeinen hebben begrepen dat de Amerikanen af willen van de schrille polarisatie die de politiek in Washington vergiftigt, zinvolle maatregelen blokkeert en tot incompetentie in het Witte Huis heeft geleid.

Niet alleen zwaaien beide partijen nu met het woord verandering, ze hebben ook alle twee een onwaarschijnlijke presidentskandidaat genomineerd.

McCain heeft als senator de afgelopen decennia zelf durven nadenken en tegen de zin van zijn partij met Democraten samengewerkt.

Obama is een onafhankelijk denkende intellectueel. Hij wil af van de links-rechts oorlog die de babyboom-generatie voor hem vanaf de jaren zestig steeds heeft uitgevochten in Washington.

Tot zover het goede nieuws. Er valt helaas ook heel wat bedenkelijks te vertellen over die twee conventies. Ondanks de vernieuwende kandidaten en hun verzekering dat ze ‘over de partijgrenzen heen’ willen werken, is het toch weer een ouderwetse oorlog tussen de kampen. De waarheid is daarin het eerste slachtoffer.

Zo beweerde Obama dat ‘ieder dubbeltje’ van zijn grote hervormingsplannen gedekt is. Onafhankelijke instituten komen met berekeningen van het tegendeel. Hij gebruikt ook steeds halve citaten van John McCain, bijvoorbeeld door schande te spreken van diens inschatting dat mensen met vijf miljoen en meer pas rijk zijn, zonder erbij te zeggen dat het een grapje was.

Het is jammer om te moeten vaststellen, maar de leugens aan Republikeinse zijde waren erger en de aanvallen lager en persoonlijker. Wat een sarcastische haat jegens Obama werd er in Saint Paul opgezweept vanaf het podium, vooral op de woensdagavond van Mitt Romney, Rudy Giuliani en running mate Sarah Palin.

Een dag later beloofde Mc-Cain een einde te maken aan de ‘partijdige rancune’ in Washington. Dat klonk hypocriet. Al de hele zomer valt zijn campagne Obama persoonlijk aan. Het waren zijn eigen adviseurs, veteranen van de Bush-campagnes, die Palins giftige woorden schreven. Daarin loog Palin ook opnieuw over haar verzet als gouverneur van Alaska tegen de verspillende ‘brug naar nergens’. Ze was er pas tegen toen het Congres had besloten dat het niet doorging. McCain zelf waarschuwt dat Obama de belastingen gaat verhogen, zonder erbij te zeggen dat Obama ze volgens onpartijdige analisten juist verlaagt voor 81 procent van de huishoudens, en slechts verhoogt voor de rijken.

De krachten van de polarisatie zijn sterk. Beide kandidaten overwogen een running mate uit het andere kamp. Maar Obama koos Chuck Schumer niet. En McCain mocht van zijn partij Joe Lieberman niet nemen.

De komende tien weken zullen waarschijnlijk een ouderwets feest van zwartmakerij, verdraaiing en persoonlijke aanvallen worden.

Toch heb ik wel enige hoop voor daarna. Als McCain eenmaal gekozen is, zal hij moeten samenwerken met een Democratisch Congres, en dat kan gezien het verleden goede instincten in hem wakker maken. Obama zegt uit te zijn op een verandering van het hele politieke klimaat, in de orde van grootte van Ronald Reagans presidentschap. Als hij dat serieus wil, zal ook hij als president de partijdige neigingen en belangenbehartiging moeten onderdrukken.

Philippe Remarque

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden