Bellen met Patrick van IJzendoorn

‘Het wordt kielekiele in het Verenigd Koninkrijk’

Over enkele uren sluiten in het Verenigd Koninkrijk de stemlokalen. We spreken met onze correspondent in Londen, Patrick van IJzendoorn, over de derde verkiezingen binnen vijf jaar.

Nonnen verlaten een stembureau in Londen. Beeld AFP

Kun je iets zeggen over de opkomst? En zegt die opkomst iets over de uitslag?

‘Vooral in de grote steden zijn lange rijen bij de stemlokalen gesignaleerd, ondanks de kou en de regen. Dat lijkt vooral gunstig voor de Labourpartij van Jeremy Corbyn. Een lage opkomst pakt vaak in het nadeel van de sociaal-democraten uit, zo leert de ervaring. Via Twitter worden vooral vanuit linkse hoek beelden van de lange rijen gedeeld. Het lijkt een poging om kiezers op te jutten om in de laatste uren alsnog hun stem uit te brengen.’

Zijn er veel jonge kiezers? Jongeren lieten het afweten bij het referendum van 2016, toen een nipte meerderheid koos voor uittreden uit de EU. Analisten zeggen dat bij een hogere opkomst van jongeren de uitslag anders zou zijn geweest.

‘Het lijkt er inderdaad op dat jongeren dit keer in groteren getale opkomen. Ze zien waarschijnlijk de ernst van de situatie in. Dit is immers de laatste kans om een Brexit te voorkomen. Als de Conservatieven van Boris Johnson dik winnen, is het gedaan. Maar het valt te bezien of Johnson erin slaagt een meerderheid in het parlement te veroveren. Tot voor kort stond hij er in de peilingen aanzienlijk beter voor dan zijn rivaal Corbyn, maar Labour heeft terrein gewonnen. De grote vraag is of een van hen een meerderheid weet te halen en dus niet aangewezen is op coalitiepartners. Lukt het geen van beiden, dan duurt de politieke impasse voort.

‘Opmerkelijk is dat Johnson desondanks amper campagne heeft gevoerd. Hij hamerde maar op één ding, hij had maar één boodschap: ‘Get Brexit Done.’ Het was bijna indoctrinatie, in plaats van een inspirerende campagne. We hebben de echte Boris niet gezien. Johnson loopt het risico de kortst zittende premier aller tijden te worden.’

Het districtenstelsel maakt het voorspellen van de uitkomst er niet eenvoudiger op.

‘Ja, het kiesstelsel is volstrekt anders dan in Nederland. De kandidaat die in zijn of haar kiesdistrict wint, haalt een zetel in het Lagerhuis. In elk district spelen weer andere problemen. En er zijn zowel grote, dichtbevolkte districten als kleine. Daarbij komt dat veel kiezers overwegen een tactische stem uit te brengen. Een aanhanger van de pro-Europese Liberaal-Democraten die ziet dat zijn of haar favoriete kandidaat kansloos is, kan in de verleiding komen om met pijn in het hart op Labour te stemmen. Het tactisch stemmen maakt de situatie nog onoverzichtelijker. Mijn instinct zegt me: het wordt kielekiele.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden