'Het wordt hier nieuw tegen oud'

Twee nieuwe Nederlandse europarlementariërs wisten al wel hoe de dingen lopen in Straatsburg, maar hebben zich toch verbaasd. 'Er moet wel wat veranderen.'..

Van onze correspondent Bert Lanting

De eurorealiteit is weerbarstig. Dat hebben Edith Mastenbroek (PvdA) en Jeanine Hennis-Plasschaert (VVD) gemerkt in hun eerste week als afgevaardigde in het Europees Parlement. Beiden kijken 'met gemengde gevoelens' terug op hun eerste dagen.

Politiek staan ze ver uit elkaar, maar als nieuwkomers hebben ze zich allebei geërgerd aan de 'achterkamertjes-sfeer' die ze in Straatsburg aantroffen. 'Enerzijds is het fascinerend om met 25 verschillende nationaliteiten aan de democratie proberen te bouwen, maar het is me eerlijk gezegd ook tegengevallen', zegt Mastenbroek. 'Als je ziet hoe je op je qui-vive moet zijn om je inbreng te kunnen hebben, dan is dat wel moeilijk.'

Grootste bron van ergernis was voor beiden de deal die de conservatieve EVP en de socialistische PES hadden gesloten over de post van voorzitter van het parlement: eerst de socialist Borrell en daarna de EVP-leider Pöttering. 'Natuurlijk hebben we allemaal boter op ons hoofd', zegt Hennis-Plasschaert, die voor de Poolse exdissident Geremek was. 'Maar dit is niet de manier om de burgers bij Europa te betrekken.'

Welkom in Europa dus! Mastenbroek: 'Dat vind ik wel heel cynisch klinken. Je moet een paar kandidaten hebben die een open debat aangaan en zeggen hoe ze hun werk de komende jaren willen aanpakken en hoe ze het parlement willen hervormen. Op basis daarvan moeten we dan in alle vrijheid kunnen stemmen, zonder ijzeren fractiediscipline.'

Zelf heeft ze tegen de benoeming van Borrell gestemd, dus tegen de fractielijn in. 'Daar kijken ze me niet boos over aan, hoor', zegt Mastenbroek.

Ook VVD-lid Hennis-Plasschaert heeft meteen het dissidente pad gekozen. Anders dan de meeste liberalen stemde zij tegen de benoeming van de Portugees Barroso tot nieuwe voorzitter van de Europese Commissie. 'Ik vond dat er onvoldoende debat is geweest. Barroso heeft een aantal politiek correcte antwoorden gegeven op onze vragen, maar mij heeft hij niet kunnen overtuigen. Dus heb ik tegen hem gestemd. Gelukkig heb ik daar de ruimte voor binnen de fractie.'

Zijn ze geschrokken van hun eerste ervaringen? Mastenbroek: 'Ik wist wel hoe de dingen hier lopen. Maar als ik zie hoeveel gemor er is, dan moet er wel wat veranderen. Meer dan de helft van de parlementariërs is nieuw. Als we die kunnen mobiliseren, dan moet het mogelijk zijn hervormingen door te voeren.'

Dus de scheidslijnen zijn niet politiek, maar meer nieuw tegen oud? 'In zekere zin wel', zegt Hennis-Plasschaert. 'Er is dwars door alle partijen een groep die zich heeft neergelegd bij de regels zoals die al jaren bestaan, en een nieuwe groep die gedreven is om iets te veranderen. Dat moet ook wel: anders heeft het parlement over vijf jaar nog geen gezicht.'

Zijn ze niet bang vast te lopen of gefrustreerd te raken? Hennis-Plasschaert: 'Iemand zei tegen mij: Jij bent nog nieuw, jij zit nog vol energie. Ik ben vastbesloten ervoor te zorgen dat dat zo blijft.'

Ook Mastenbroek klinkt strijdlustig. 'Ik vind dat de EU-leiders het parlement hebben geschoffeerd door Barroso zonder overleg naar voren te schuiven. Dat moet een parlement niet pikken. Zonder strijd heeft geen enkel parlement macht gekregen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden