Bellen metMarc Peeperkorn

‘Het wordt een moeilijke dag voor Wopke Hoekstra, hij moet toch buigen’

Terwijl duizenden stierven aan corona, verweet minister Hoekstra landen als Italië en Spanje dat ze niet goed op de centen hadden gepast − en wekte grote woede. Dinsdag proberen de ministers van Financiën van de Eurozone eruit te komen. We bellen EU-correspondent Marc Peeperkorn.

Minister Wopke Hoekstra van Financiën zei eerder al dat hij niet empathisch genoeg was geweest in zijn kritiek op andere landen.Beeld ANP

Wat verwacht je van de vergadering van de Eurogroep vandaag?

‘Ik verwacht dat de ministers een principeakkoord bereiken. Daarna zullen de regeringsleiders het moeten afzegenen. Zo gaat het altijd.’

Je verwacht wel een akkoord?

‘Ik denk dat ze afspreken dat leningen aanvragen uit het noodfonds van de eurozone, het Europees Stabiliteitsmechanisme, tegen veel lichtere voorwaarden kan dan gebruikelijk. Verder bereiken ze vermoedelijk overeenstemming over financiële garanties voor de 100 miljard euro die de Europese Commissie wil lenen voor werkloosheidsuitkeringen in de EU.

‘Ten slotte ligt er een plan waardoor de Europese Investeringsbank 200 miljard euro meer aan leningen kan uitzetten aan bedrijven. Bij elkaar ligt er dan een pakket van 500 miljard euro. Het zal wel wat gepiep en gekraak geven. Nederland wil strengere voorwaarden verbinden aan de inzet van het noodfonds, zoals het doorvoeren van economische hervormingen, terwijl de zuidelijke landen geen voorwaarden willen. Maar Nederland staat tamelijk alleen, Duitsland is flexibeler. De voorwaarden zullen licht zijn. Hoe licht precies, daarover zal de discussie gaan.’

Zullen de ministers spreken over het uitgeven van gezamenlijk schuldpapier, de euro- of coronabonds?

‘Daar zijn Duitsland en Nederland, maar ook Finland, Oostenrijk en een aantal Oost-Europese landen op tegen. Er is geen begin van overeenstemming. De vraag is: hoe schrijven we op dat we verdeeld zijn? De zuidelijke landen willen een formulering als ‘dit vraagt nadere uitwerking’, waardoor de deur toch op een kier staat. Duitsland en Nederland willen zelfs die kier niet in de tekst.’

Wordt het een moeilijke dag voor Wopke Hoekstra?

‘Ja, hij moet toch buigen. Voor de eerste keer komt hij zijn geliefde collega’s weer onder ogen. Hij zal mogelijk zijn excuses aanbieden, zeggen dat hij niet empathisch genoeg is geweest, zoals hij in Nederland ook al gedaan heeft.’

Veel mensen zeggen dat de Europese Unie uiteen kan vallen door onenigheid tussen Noord en Zuid. Hoe denk jij hierover?

‘Daar geloof ik niet zo in. Dit soort strijd hoort er gewoon bij. Ik heb redelijk wat crises meegemaakt en zo vaak gehoord dat de Unie of de eurozone uit elkaar gaat vallen. In de eurocrisis zei bankier Willem Buiter van de Citigroup dat er minstens 3.000 miljard euro in het noodfonds voor de eurozone, de ESM, moest zitten, anders zou de eurozone uit elkaar vallen. Er werd 500 miljard in gestort, waarvan nu nog 410 miljard over is. Nobelprijswinnende economen voorspelden tot twee decimalen achter de komma wanneer de euro zou vallen. We zijn nu acht jaar verder en het is allemaal reuze meegevallen. 

‘Dat neemt niet weg dat de eurozone een moeilijke tijd tegemoet gaat, omdat de staatsschuld van alle landen enorm gaat stijgen. Als de rente dan ook nog eens stijgt, ontstaat een heel moeilijke situatie. Toch zie ik de eurozone niet zo snel uit elkaar vallen. De belangen zijn te groot.’

Je hebt al veel crises meegemaakt in Brussel, maar dit is de eerste waarbij de regeringsleiders elkaar zien via een videoverbinding.

‘Ja, dat maakt het heel anders. Normaal gesproken zitten ze bij elkaar in een zaal. Vaak zijn er schorsingen, waarbij twee of drie regeringsleiders apart worden genomen om een compromis te bereiken. Ze praten net zo lang door tot ze eruit zijn. Die druk is veel minder voelbaar als je over een videoverbinding praat. 

‘Tijdens de eurocrisis was er een moment waarop Griekenland er echt bijna uit lag. De Duitse bondskanselier Merkel, de Griekse premier Tsipras, president Tusk van de Europese Unie en nog een paar anderen praatten in klein gezelschap verder. Om vier uur ’s ochtends zei Angela Merkel dat ze er genoeg van had. Ze geloofde niet meer in een compromis en wilde vertrekken. Tusk is toen letterlijk voor de deur gaan staan en heeft gezegd: Angela, als je nu vertrekt, zijn de gevolgen niet te overzien. 

‘Uiteindelijk werd er een flutcompromis bereikt, op basis waarvan ze verder konden praten. En Griekenland bleef in de eurozone. Bij een videoconferentie kan zoiets niet. De huidige president Michel kan mensen niet fysiek tegenhouden.’

Is jouw eigen werk erg veranderd doordat alles nu via video gaat?

‘Normaal loop ik door de Europese gebouwen en kom allerlei mensen tegen die ik vragen kan stellen. Nu doe ik alles via telefoon en mail. Het werk is moeilijker geworden. Voor een ambtenaar of een diplomaat is het makkelijker de telefoon niet op te nemen dan een journalist van zich af te duwen die in de wandelgangen een lastige vraag stelt. 

‘De persconferenties gaan ook via een videoverbinding. Je kunt vooraf via de mail vragen indienen. Alleen weet je dan nog niet precies wat je wilt vragen, omdat je de uitkomst van het overleg nog niet kent. Het is alsof je in een restaurant gaat eten en vooraf de recensie moet schrijven. Voor de Europese leiders is het wel een makkelijke manier om vervelende vragen te vermijden.’

Interview met Wopke Hoekstra
Hoekstra kreeg de toorn van de zuidelijke EU-landen over zich heen. Volgens de minister is er geen sprake van gebrek aan solidariteit. Maar er is ook de ‘dure plicht’ te doen wat op korte en lange termijn goed is voor de economie. ‘We willen solidair én verstandig zijn’, zegt hij in een interview met de Volkskrant.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden