Het wonderlijke leven van Meertje Kaal ( 20 )

Haar oom, de Zaanse kunstschilder Jaap Kaal, heeft haar als 13-jarige geportretteerd. Het donkere schilderij hangt onopvallend boven een boekenkastje.


'Vlak na de oorlog logeerde ik een dag of veertien bij Fanny Kelk. Ik paste op haar kinderen, terwijl zij naar Parijs liftte om haar werk te verkopen. Oscar Zadkine kwam thuis bij haar op bezoek, hij zag iets in Fanny. Hij was een onaanzienlijk klein mannetje. Mij was het een raadsel wat vrouwen in hem zagen.


Zij maakte wandlappen, later schreef ze recensies voor Het Parool. Ik kwam er toen achter dat kunstschilders een raar beeld hadden van vrouwen. Ze trouwden alleen met vrouwen die veel geld of een goede baan hadden. Die vrouw moest de huishouding doen, kinderen baren, zorgen dat zijn werk werd verkocht en vooral zelf niet het idee krijgen dat ze het beter kon. Ze waren een soort slavinnen. Heel veel van die vrouwen werkten toen met lapjes. Ik begon daar ook mee en op een gegeven moment zat ik de hele dag achter de naaimachine. Van de lapjes ben ik overgegaan op verf. Ik spande het doek op en verfde over de lapjes heen, dan werden het ook schilderijen.


Toen ik niet meer het gevoel had dat ik werd belaagd door mannen die zichzelf een betere kunstenaar achtten, ben ik zelfstandig verder gegaan. Ongeveer vanaf 1973. Ik had altijd mijn oren laten hangen naar de man met wie ik op dat moment was geëngageerd. Het was all in the game dat hij op de voorgrond stond. Je accepteerde dat, contrecoeur, maar toch. Je zat nou eenmaal in dat schuitje en je was dol op zo'n man.


Toen ik eenmaal die lappen begon te beschilderen, stond het hier in een mum van tijd zo vol dat ik bang was dat de mot erin zou komen. Samen met een vriendin heb ik alles op straat gezet. Een man met een bakfiets is ze de volgende dag komen halen. Vanaf dat moment ben ik gaan schilderen op doek met olieverf. Maar eigenlijk heb ik het penseel pas echt opgepakt toen mijn oom doodging. Dat was in 1960. Hij was de absolute koning van het penseel. Eerder kon ik daar niet tegenop. Hij gaf me geen enkele ruimte.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden