Het wonderlijke leven van Meertje Kaal ( 15 )

Voor haar raam staat een knalrode amaryllis met vijf bloemen. Ze kijkt er met verwondering naar.


'Vlak na de oorlog werkte ik in antiquariaat De Eend. Mijn bed stond op de bovenste verdieping, tussen de aardrijkskunde- en geschiedenisboeken. Het kwam voor dat klanten zich over mij heen bogen om een boek te zoeken, althans op mijn vrije dagen en als ik dan nog lag te slapen. Ik had een verhouding met de beeldhouwer Hans Verhulst. Hij was lid van de beeldhouwersvereniging. Een slimme man. Hij had gymnasium gedaan bij de Jezuïeten in Turnhout, daarna de kunstacademies in Brussel en Antwerpen. Hij was bevriend met Käthe Schlesinger. Het was voor het eerst dat ik een joods iemand ontmoette die in de oorlogsjaren ondergedoken had gezeten bij de familie Frank in Hilversum. Ik kende alleen niet-joodse onderduikers. Käthe was in 1933 met haar vader en moeder gevlucht uit Berlijn. Toen hier de oorlog uitbrak hebben haar ouders na de eerste aanmaning van de Duitsers meteen hun koffertje gepakt, kort daarna zijn ze vergast. Käthe zat ondergedoken, ze zal toen een jaar of tien zijn geweest. Ik leerde haar na de oorlog kennen. We woonden aan de Plantage Muidergracht in huis bij de schrijver en journalist Milo Anstadt. Zij studeerde psychologie. Op een dag vertelde ze me dat ze stateloos was sinds ze uit Berlijn was vertrokken. Milo Anstadt, die uit Polen was gevlucht, bleek ook nog steeds stateloos. Käthe moest geld verdienen om haar studie te financieren. Een deel werd betaald door de Stichting 1940-1945, maar het was niet genoeg en daarom wilde ze naar Frankrijk, twee maanden druiven plukken. Zonder daar verder over na te denken, nu zou ik het nooit meer doen, heb ik haar mijn paspoort gegeven. We leken op elkaar. Het enige was dat zij krulletjes had en een brilletje. We hebben wel geoefend met het uitspreken van mijn naam, als ze bijvoorbeeld een auto-ongeluk zou krijgen en de politie haar zou vragen hoe ze heette. Gelukkig heeft ze nooit een ongeluk gehad. Ze is getrouwd met een hoogleraar in Leiden, die nogal bekend was als dichter en kletsmajoor. Dankzij dat huwelijk kreeg ze een paspoort. Toen ze 42 jaar was, overleed ze aan leukemie.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden