Het wild krijgt de ruimte

Snelwegen zijn voor edelherten en boommarters onneembare barrières. Negen ecoducten maken de Veluwe voor het wild één geheel...

Van onze verslaggeefster Anja Sligter

ARNHEM De hele Veluwe wordt bereikbaar voor alle dieren. Nu nog vormen de snelwegen A1, A50 en A28 onneembare barrières voor uitwisseling van populaties. Negen ecoducten, waarvan zes op de Veluwe, moeten het leefgebied voor dieren vergroten.

De nieuwe wildpassages bij Heerde (A50) en Nijverdal (N35) krijgen al gestalte. Dit najaar wordt een begin gemaakt met passage bij Hoog Buurlo (A1), Ede (A12) en Nunspeet (A28). De andere vier volgen in 2012.

Edelherten, dassen, boommarters, hazelwormen, hagedissen en adders kunnen zich zo verplaatsen en veilig oversteken. De ecologische brug tussen natuurgebieden moet het voortbestaan en de vermenigvuldiging van alle diersoorten ten goede komen.

Behalve die van het wilde zwijn. Deze steeds maar uitdijende populatie kost de bestuurders in Gelderland nu al hoofdbrekens. Van de duizenden zwijnen die er op de Veluwe rondlopen, moet minstens driekwart jaarlijks worden afgeschoten. Daarom zal dit dier bij de ecoducten zijn neus stoten tegen een raster. Het edelhert kan daaroverheen en de kleinere dieren kunnen eronderdoor.

Versnipperd
De Veluwe is weliswaar een van de grootste aaneengesloten natuurgebieden van Nederland, maar is ook hopeloos versnipperd door wegen en spoorwegen. Tellingen en onderzoek van sporen op de drie al bestaande wildpassages over de A50 en de A1 hebben uitgewezen dat een ecoduct werkt: dieren maken er veelvuldig gebruik van. Zo vormt een ecoduct een essentiële schakel in alle maatregelen voor de ecologische hoofdstructuur.

De wildbrug is in de praktijk ongeveer 30 tot 60 meter breed en 12 tot 30 meter lang en wordt ‘uitnodigend ingericht’. Vera Guikers van Rijkswaterstaat Oost, die de ecoducten samen met Pro Rail en provincie Gelderland financiert en uitvoert: ‘De dieren worden middels hekken en rasters naar het ecoduct toegeleid. Doordat de bovenkant net zo is ingericht als de omgeving hebben zij niet het gevoel in een onbekende wereld te komen. Zij ervaren het als een verlengstuk.’

Effect
Een ecoduct verbindt kleine natuurgebieden maar heeft een enorm uitstralend effect. Bij Heerde bijvoorbeeld kunnen de dieren van de natuurgebieden Oldenbroekse Heide en de Wezepse Heide (aan het westen), en het landgoed Petrea en het Zwolse Bos (aan het oosten) elkaar straks ontmoeten. Tegelijk komt een robuuste verbinding tot stand die van de Veluwe en de Sallandse Heuvelrug reikt tot aan het Duitse Bentheim.

Het hoogste doel, en niet eens onbereikbaar, aldus Guikens, is dat het edelhert bij de Rijn en de IJssel kan komen. Door de aanleg van het ecoduct Jac. P. Thijsse over de A12 bij Ede wordt zijn leefgebied fors uitgebreid. Andere ingrepen zullen maken dat hij tot aan de Rijn kan komen.

Een ander ‘uitstekend’ leefgebied bevindt zich ten zuiden van Dieren, in de bocht van de IJssel. Het uiterwaardengebied is uitgestrekt en heeft grote potentie om te kunnen functioneren als leefgebied voor het edelhert, aldus de beleidsmakers.

Landgoederen
De kwaliteit van het landschap wordt voor een groot deel bepaald door de aanwezigheid van de landgoederen Hof te Dieren en Middachten tussen IJssel en het Veluwe-massief. Maar het is de A348 die de poort tot de IJssel gesloten houdt.

Met een ruime onderdoorgang ter hoogte van het kasteel Middachten in Dieren en een ecopassage van 30 meter breed moet het edelhert van het water van de IJssel kunnen drinken. De das, steen- en boommarter, hazelworm, groene kikker, rugstreeppad, knoflookpad, kamsalamander kunnen zo met hem meeliften.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden