Column

'Het wifi-hok, of hoe de nieuwe God verscheen op de Franse camping'

Ook de boer en boerin van de camping bieden sinds dit jaar wifi-service aan, merkte columnist Henk van Houtum. 'We deden al aan telewerken en nu dus ook aan televakantie.'

Internetten op de camping. Beeld anp

'Hebben jullie wel service? Ik krijg hier geen service.' Ik begreep niet meteen wat de mevrouw bedoelde. Ik dacht dat ze de terrasbediening bedoelde, maar het bleek om haar iPhone te gaan. Plaats van handeling: een kleine boerencamping op het Franse platteland vlakbij de Loire waar ik in de zomer doorgaans verblijf.

Toen ik er voor het eerst kwam zo'n tien jaar terug, dus nog ver voor het wifi-tijdperk, was er niet veel meer dan een grote boomgaard achter de boerderij. 'Ga maar ergens staan', zei de boerin achteloos. We zochten een heerlijke grote plek uit onder de schaduwrijke bomen. Verder had het weinig. Toiletten tegen een oude schuur, een zwembadje, een paar dieren, en een bakker en een supermarktje op 8 kilometer afstand. Zo'n camping. Alleen stilte en een werkelijk fantastisch uitzicht over het eindeloze Franse platteland. Het voornaamste geluid was van kwetterende vogels. Afzondering als doel en middel. Want drie weken staren naar kilometers velden met afwisselend graan, zonnebloemen en maïs, daar wordt een mens rustig van. Althans ik. Romantisch? Zeker. Overdrijf ik? Geenszins.

Wifi-hok
Maar het is een klassieke wet in het toerisme dat het onontdekte nooit lang stil blijft. En dus groeide de camping langzaam in omvang en professionaliteit. Het uitzicht is gebleven. En de heerlijke grote plekken ook. Eigenlijk betreft de grootste verandering niet de camping, maar de wijze van recreëren. Want de boer en boerin bieden sinds dit jaar wifi-service aan. En dat blijkt een kleine revolutie.

Voor de ontspanning blijft het zwemmen populair maar het sportveldje wordt nauwelijks meer gebruikt. In plaats van jeu de boules of voetbal vindt een belangrijk deel van de ontspanning nu plaats in wat de gasten noemen het 'wifi-hok'. Daarmee wordt de oude schuur bedoeld die is omgebouwd tot receptieruimte en waar gratis wifi kan worden ontvangen.

Publieke tussenruimte
De komst van wifi op dit kleine stukje Franse platteland levert een interessant filosofisch doorkijkje naar onze tijd op. In korte tijd is het wifi-hok namelijk de nieuwe publieke ruimte op de camping geworden. Maar dan niet een publieke ruimte zoals Hannah Arendt die ooit voor ogen had. Geen agora waar mensen samenkomen om het lokale leven vrijelijk en direct met elkaar te bespreken, maar een publieke ruimte voor indirect contact, namelijk met anderen buiten die ruimte, op andere campings of in Nederland. Een publieke tussenruimte dus.

Waarbij iedereen veelal zwijgend op hun schermpjes van hun iPhones, iPads of laptops staart. In het hok speelt de jeugd allerlei games op de i-pads van hun ouders. Met 'minecraft' als de nieuwste rage, een soort lego maar dan op de computer. Maar ook 'hay day,' een spelletje waarbij je speelt dat je op een boerderij bent met dieren en gewassen, o zoete ironie, is populair. De iets oudere jeugd chat op hun smartphones met vrienden en vriendinnen elders. En de volwassenen lopen met hun wasgoed of vaat snel even langs het hok om te surfen of te scrollen door hun mail of snel even hun timeline van het kwetterende digitale vogeltje te updaten. Om vervolgens te kunnen lezen over de Mollemania in Nederland, de hittegolf, het laatste transfernieuws in de voetbalwereld, het nieuwe prinsje in Engeland of te lezen op Twitter dat Arend Jan Boekestijn zo in zijn nopjes is met zijn nieuwe houten parket.

Het is dus zover. De draaikolk van de online-telecommunicatie heeft nu dus ook één van de meest afgelegen plekken van Frankrijk opgezogen. Ofwel, hoe de nieuwe God verscheen op het platteland.

Televakantie
De telefooncel van vroeger, waarin je snel even naar huis belde want het was zo duur, is definitief vervangen door een wereld waarin het verre en vreemde altijd onder handbereik is. Langzaam voltrekt zich een mondiale online-maatschappij. Waarbij we ons door het leven zappen en scrollen. Van kanaal naar kanaal, van update naar update. We deden al aan telewerken en nu dus ook aan televakantie. En de school is de waarschijnlijke volgende stap zijn, getuige het enthousiasme voor de iPad-scholen. Het is de nieuwe tijd, net wat u zegt. En dat is doorgaans een zegen en vloek ineen. Een duivelse verleiding.

De moderniteit biedt vrijheid en comfort. Maar het online zijn is als opium, het creëert een rusteloos verlangen naar steeds weer en meer. We staan continue in de sluimerstand, om op ieder moment klaar te zijn voor een nieuw online shotje. En bovendien geldt dat hoe meer we er gebruik van maken, hoe meer we onderworpen worden aan het alziende oog van de nieuwe God van telecommunicatie.

Ben je dan vrijer als je onverschrokken meesurft op de golven van de moderniteit of als je je voortdurend probeert te onttrekken aan de nieuwe religie en vlucht naar de laatste offline ruimte op aarde? Of is dat laatste principieel onmogelijk geworden en resteert slechts de opstand? Maar dat is dan wel een opstand tegen een deel van je zelf. Want het zijn is een tussen-zijn geworden, een in verbinding zijn. Ik ben online dus ik ben. Waarbij 'geen service' voelt als een gemankeerd zijn. De mens als rusteloos dier laat zich blijkbaar maar moeilijk temmen. En dat wist de oude Augustinus al: rusteloos blijft ons hart totdat het zijn rust vindt in onszelf.

Genoeg nu. Ik ga ook naar het wifi-hok. Even deze column verzenden.

Henk van Houtum is politiek geograaf aan de Radboud Universiteit Nijmegen en columnist voor Volkskrant.nl. Hij is co-auteur van het onlangs verschenen boek 'Grensland', uitgeverij Blauwdruk.

 
Maar het online zijn is als opium, het creëert een rusteloos verlangen naar steeds weer en meer. We staan continue in de sluimerstand, om op ieder moment klaar te zijn voor een nieuw online shotje
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden