Het wezen van de wolk

Je denkt aan de jongen in het gedicht van Martinus Nijhoff die naast zijn moeder naar de wolken ligt te kijken. Die jongen had Berndnaut Smilde kunnen heten. Hij is nu groot en maakt zijn wolken zelf. Maximaal 10 seconden heeft hij om ze te fotograferen. Dan zijn ze op hun mooist.

TONIE MUDDE

oms vragen galeriehouders hem: 'Kunt u die wolk een maand bij ons exposeren voor de nieuwe tentoonstelling?'

Maar zo werkt het niet met wolken. Je haalt ze niet uit een koffer om ze er een maand later weer in te stoppen. Binnenskamers zijn wolken hooguit 10 seconden op hun mooist. Daarna vallen ze uiteen in een vormloze mist.

Twee jaar geleden maakte de Amsterdamse kunstenaar Berndnaut Smilde (34) zijn eerste. Nu exposeert hij foto's van zijn wolken over de hele wereld en leeft hij van de opbrengst. Time Magazine schreef over zijn werk: 'Het benadert zowel het surrealisme van Magritte, als de klassieke schoonheid van oude meesters terwijl het ons de vluchtigheid van kunst en natuur doet inzien.'

Even een rookmachine aan en, voilà, daar is je wolk? Vergeet het maar.

Allereerst is er de ruimte: die moet compleet tochtvrij zijn. Want het minste briesje scheurt een wolk aan flarden nog voor hij goed en wel geboren is. Dágen is Smilde bezig om de perfecte omstandigheden te creëren. Kiertjes afplakken, airco's onklaar maken en vergeet de kachels niet. Die moeten allemaal uit, want ook temperatuurverschillen zorgen voor luchtstroming.

Vervolgens haalt Smilde zijn geheime wapen uit zijn gereedschapskist. Op de plek waar hij de wolk wil hebben, maakt hij de lucht vochtig met een plantenspuit. De waterdeeltjes plakken aan de rookdeeltjes uit de rookmachine, waardoor de wolk zwaarder en compacter wordt.

Maar zelfs dan is hij er nog niet. Wolken blijven grillig. Als je de rookmachine een fractie van een seconde langer indrukt, wordt de vorm compleet anders, net als de lichtweerkaatsing. En dus maakt Smilde er vele tientallen voordat hij eindelijk die ene perfecte heeft gefotografeerd. Een dromerige witgrijze luchtmassa zoals in het Gezicht op Delft van Vermeer, dat is het doel.

Alsof het schilderij is weggehaald en de wolk nog even is blijven hangen.

Huidige exposities:

San Francisco Arts Commission Galleries (t/m 27 april)

Land of Tomorrow, Louisville, Kentucky ( t/m 26 maart)

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden