Opinie

'Het Westen laat de Afghanen barsten'

Het Amerikaanse leger trekt zich terug uit Afghanistan. De Taliban komen als overwinnaar uit de strijd. En het Afghaanse volk? Dat wordt aan zijn lot overgelaten, schrijft columnist Haroon Parvani.

Amerikaanse soldaat in contact met Afghanen. © ANP

Zoals overwinning heeft ook verlies verschillende gradaties. Hoe sterker de tegenstander des te groter is de euforie van de overwinning. En hoe kleiner de tegenstander des te zwaarder is de pijn van het verlies.

De Amerikanen hebben recentelijk een rapport uitgebracht over de situatie in Afghanistan. In dit rapport staat dat de Afghaanse regering niet genoeg meewerkt en dat de populariteit van de Taliban met de dag stijgt. Dit rapport moet in wezen de geesten rijp maken voor een comeback van de Taliban en tegelijkertijd de vroegtijdige Amerikaanse aftocht legitimeren.

Hoewel het rapport onjuistheden bevat, klopt het dat de Taliban staan te popelen om - zoals 15 jaar geleden - Kabul te veroveren als de Amerikaanse troepen zijn vertrokken.

Je hoeft geen helderziende te zijn om te zien dat de NAVO en de westerse coalitie gefaald hebben in Afghanistan. De woorden van wijlen Richard Holbrooke, de speciale Amerikaanse gezant in Afghanistan en Pakistan, suizen nog steeds in het labyrint van het Pentagon: 'I feel very strongly that Afghanistan is the ultimate test of Nato and the western alliance. The consequences of failure would be far worse than those suffered by the US following its withdrawal from Vietnam.'

Falen
Een geweldig falen waar de nederlaag in Vietnam bij verbleekt. Vietnam was een soloactie van de Yankees. Afghanistan is een NAVO-onderneming met de Amerikanen aan kop!

De voorbode van deze failure wordt gevormd door de vroegtijdige terugtrekking van de Amerikaanse troepen, een jaar eerder dan gepland. 'We zullen in 2013 stoppen met onze gevechtsactiviteiten in Afghanistan', aldus de verklaring van de Amerikaanse minister van Defensie Leon Panetta twee weken geleden tijdens de NAVO-top in Brussel.

Liever gisteren dan vandaag als je met de staart tussen de benen moet vertrekken. Wegwezen en laat de Afghanen - ondanks beloftes over internationale solidariteit, democratie en vrouwenrechten - maar barsten. De Taliban staan dichter dan ooit bij de poorten van Kabul.

De baard kammen
De Amerikaanse moraal is flexibel en voegt zich naar de dag. Een citaat van Plato is in dit verband op zijn plaats, want de Amerikanen zien de Taliban niet langer als vijand maar eerder als een surrogaat na hun vertrek: 'De wet; lees moraal, sleept alles weg met hoogstverheven hand en maakt het bruutste geweld tot recht.' Vertaald naar de realiteit van de oorlog betekent dit: De ene dag urineer je op je vijand en de andere dag kam je hem de baard met pommade.

Het is immer intrigerend als een zwakkere tegenstander een supermacht op zijn knieën krijgt. Een moderne David en Goliath. Voor mijn Nederlandse gesprekspartners is het vaak niet te bevatten dat een kleine groepering die beschikt over weinig middelen zo succesvol kan zijn. De verklaring kan elke psycholoog je geven. De Taliban vechten met overtuiging en de Amerikanen met het verlangen om het er levend vanaf te brengen in dat godvergeten niemandsland. De Taliban staan symbool voor vastberadenheid en de Amerikanen voor doelloosheid. In de Afghaanse stoffige bergen en weilanden is het moeilijk ademhalen, vooral voor degene die een korte adem heeft.

Toewijding
Mullah Omar, de onbetwiste leider van de Taliban, is met zijn comeback bezig. Hij herrijst en dit heeft hij enerzijds te danken aan de futloosheid van de Amerikanen, want sinds de dood van Osama bin Laden heeft de oorlog voor de Amerikanen zijn glans verloren. Anderzijds heeft Mullah Omar veel baat bij de toewijding van zijn volgelingen. Zij zijn bereid om alles voor hem op te geven, zelfs hun leven.

Mullah Omar heeft in de smiezen dat de Amerikanen nu al bij de pakken neerzitten en de strijd hebben opgegeven. Hij weet dat de steen van zijn geduld het hoofd van de Amerikaanse Goliath goed heeft geraakt. Maar Amerika zal niet liggen wachten tot het daar doodbloedt. Vandaar het spoedige vertrek.

Deze nederlaag wordt nog pijnlijker wanneer we ons realiseren dat de Taliban de weeskinderen van de vluchtelingenkampen zijn, de ontwortelden en zwarte schapen van de Afghaanse maatschappij, die er niet werkelijk een religieuze ideologie op nahouden. De aanwezigheid van een charismatische leider die als een vaderfiguur zijn getraumatiseerde en sociaal gestoorde volgelingen een doel voor hun bestaan geeft en een onvoorwaardelijke toewijding van hen verlangt, duidt op een sektarisch karakter van de Taliban beweging. Islam is een masker. Het is een goede dekmantel op het Afghaanse conservatieve platteland, waar de meeste aanhangers wonen.

En Mohammed? Die kennen ze niet eens. Mullah Omar is Amir ul Mohmenin - leider der gelovigen. Hij is alles.

Amerika heeft deze oorlog verloren, van een bende gestoorde fanatiekelingen nota bene!

Haroon Parvani is columnist van vk.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden