INTERVIEW

'Het werd ze onmogelijk gemaakt een normaal leven te leiden'

De film Loving is het waargebeurde verhaal van Richard en Mildred, die eind jaren vijftig in Virginia werden vervolgd wegens hun gemengde huwelijk. Hoofdrolspeelster Ruth Negga is genomineerd voor een Oscar. De Volkskrant sprak regisseur Jeff Nichols en zijn acteurs.

Rechts Ruth Negga en Joel Edgerton in Loving. Beeld Ben Rothstein
Rechts Ruth Negga en Joel Edgerton in Loving.Beeld Ben Rothstein

'Ik kan me er zo woedend over maken', zegt de 35-jarige Ierse, voor een Oscar genomineerde actrice Ruth Negga met felle blik. 'Hoe haalt iemand het in zijn hoofd te beweren dat je de waardigheid van een land of een staat zou bederven, enkel door te trouwen met de persoon van wie je houdt?'

Haar tegenspeler in het drama Loving, de 42-jarige Australische acteur Joel Edgerton: 'Als de film ziet, voelt het misschien als lang geleden. Maar dat is het niet.'

Pas in juni 1967 maakte het Amerikaanse hooggerechtshof een einde aan het verbod op interraciale huwelijken, zodat 'wit' en 'gekleurd' nu ook samen mocht zijn in álle zuidelijke staten.

Eenvoudige mensen

'Loving v. Virginia' heet dat historische besluit, vernoemd naar aanvechters Richard en Mildred Loving. Hij was een stoïcijnse blonde metselaar, zij een wat verlegen vrouw met zowel zwarte als indiaanse voorouders. Ze waren geen revolutionairen, maar gewoon twee eenvoudige mensen van het platteland van Virginia, die op school verliefd werden op elkaar.

In 1958 werd het over de staatsgrens gehuwde echtpaar van hun bed gelicht en gearresteerd door de lokale politie, die binnenviel na een anonieme tip. De strafmaat voor Richard en Mildred: een jaar cel, of zich 25 jaar niet meer vertonen in Virginia, waar hun families woonden.

'Het werd ze onmogelijk gemaakt een normaal leven te leiden', zegt de Amerikaanse regisseur Jeff Nichols. 'De beelden van de twee grepen me aan. Richard Loving deed me denken aan mijn eigen opa.' Er bestaan verschillende filmopnamen van het ingetogen echtpaar, dat na een reportage in het tijdschrift Life in 1966 even nationale bekendheid verwierf. Opnamen die ook te zien waren in de HBO-documentaire The Loving Story uit 2011. Maar Nichols, opgegroeid in de zuidelijke staat Arkansas, had nooit van de Lovings gehoord. 'Zoals zo veel mensen.' Tot zijn agent hem belde, met de boodschap dat Martin Scorsese eens wilde praten over het Loving-filmproject.

Joel Edgerton. Beeld EPA
Joel Edgerton.Beeld EPA

Liefdesgeschiedenis

Scorsese had zich als een soort herder over het speelfilmplan ontfermd, en tipte Nichols voor de regie. 'Hij had mijn eerdere films Take Shelter en Mud gezien. Wat het meestal is met mijn films: die bevallen wel een aantal mensen, maar een aantal ook niet. Soms leverden ze wat geld op, soms maakten ze verlies. Het is vleiend als iemand als Scorsese dan zegt: wat jij doet heeft waarde. Hij is ook een van de weinigen die dat kán zeggen.'

De 38-jarige Nichols bouwde een naam op als chroniqueur van het Amerikaanse achterland, met films over ongepolijste, rurale Amerikaanse levens. Voor zijn sfeervolle misdaaddrama Mud (2012) werkte hij met Matthew McConaughey, de steracteur die middels gruizige rollen afstand probeerde te nemen van zijn gladde Hollywoodimago, wat uitstekend lukte. Voor het onheilsdrama Take Shelter (2011) werkte Nichols met Michael Shannon, die toen net auditie deed voor de HBO-serie Boardwalk Empire, bij Martin Scorsese.

Nichols verdiepte zich in de Loving-zaak en stelde zijn plan van aanpak voor bij Scorsese: hij wilde zijn script níét opbouwen als rechtbankdrama, maar juist als volbloed liefdesgeschiedenis. 'Ik wilde zo dicht mogelijk bij die mensen blijven.'

Regisseur Jeff Nichols. Beeld EPA
Regisseur Jeff Nichols.Beeld EPA

Complex onderwerp

Voorheen vermeed hij rassenkwesties in zijn films, zegt Nichols, die altijd zijn eigen scripts schrijft. 'Ik denk omdat ras zo'n complex onderwerp is. Het voelde soms alsof ik het uit mijn eerdere films moest laten, om andere zaken te kunnen aansnijden over het zuiden van Amerika. Maar ik ben niet zo naïef om het af te wijzen. En als ik er iets over wilde zeggen, leek dit een geschikte film om mee te beginnen.'

De wereldpremière van Loving in 2016 viel kort na de #OscarsSoWhite-controverse, over de achterstelling van niet-witte filmmakers en acteurs. De kwestie wordt aangesneden door de journalisten tegenover Nichols. 'We maken films om onszelf een spiegel voor te houden', zegt die. 'En dan is het gewoon niet eerlijk als films vooral over mannen gaan, over witte mannen. Ik heb zelf behoorlijk wat films gemaakt over witte mannen. Ik denk omdat ik zelf een witte man ben, dat is waar ik me mee identificeer, waar ik over kan schrijven.'

Loving is een prachtig pleidooi voor empathie, zonder dwingende leuzen. Ruth Negga is terecht genomineerd voor een Oscar, maar ook Joel Edgerton is fenomenaal. Lees hier de viersterrenrecensie.

Beperking

Gevraagd of hij zich ook zou kunnen identificeren met een zwarte man, kijkt Nichols de vraagsteller even peinzend aan. 'Ik heb een anekdote voor je. Tijdens de opnamen had Ruth een assistent. Een grote zwarte jongen die haar oppikte en dan naar de set bracht. Ruth vertelde me dat hij elke ochtend op de deur klopte en daar dan keurig wachtte tot ze klaar was. Dus zei ze: je kunt ook gewoon in de auto wachten, hoor. Wilde hij liever niet, als zwarte man in een goede buurt, want dan gaan mensen vreemd naar je kijken.'

Nichols haalt zijn schouders op: 'Kleine anekdote. Maar dat is dus iets waar ik zelf nooit aan zou denken. Want als ík Ruths chauffeur was, zou ik rustig in die auto wachten. Dat is een duidelijke beperking van mijn perspectief. En ik denk dat het ook arrogant zou zijn om te veronderstellen dat ik elk perspectief doorzie. Daarom hebben we in de filmwereld uiteenlopende mensen nodig, om uiteenlopende verhalen te vertellen.'

Politiek correct is zijn film niet, stelt de filmmaker. 'Of nou ja: het enige wat ik wél veranderde is dat de echte Mildred en Richard zoveel rookten. Zij is de halve film zwanger, en het leek me dat haar gerook het publiek zou afleiden. Maar dat is dan ook mijn enige concessie.'

Actrice Ruth Negga. Beeld AFP
Actrice Ruth Negga.Beeld AFP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden