Het vurenhouten blokje van de Grote Knutselkoning

Een brand werd voorkomen, maar de schade liep in de duizenden euro’s. Een schuldige was er ook: de installateur van de open haard....

Drie volwassen kerels spelen met houtjes in de zittingszaal. Drie houtjes zijn zo gelijmd dat ze een langwerpige koker vormen. In de onderkant van de koker zit een gaatje waar een buisje doorheen gaat. Op de koker ligt een rechthoekig plankje. Daardoor ontstaat een T-vormige constructie. Maar de grootste verrassing komt nog. In zijn tas verbergt een van de mannen een blok vurenhout waarin een enorme spijker steekt.

‘U heeft wel een leuke tijd gehad in uw schuur, hè.’

Geërgerde blikken schieten naar links, naar Kees, leverancier en installateur van open haarden. Al 29 jaar. Ooit problemen gehad in die 29 jaar? ‘Nooit.’

Maar nu wel. Want op 5 november 2002 ontstond brand in een woning in Oude Tonge. Drie jaar eerder had Kees daar een fraaie houtkachel (waarde: euro 4000) geplaatst. Voor de bewoners was de waarheid simpel: zij hadden op de avond van de brand de kachel flink opgestookt, ’s nachts werden ze wakker door de rook. De brandweer ontdekte de brand op een ongewone plek: tussen het gipsplafond van de woonkamer en de houten vloer van de eerste verdieping. Veel water en zand voorkwamen erger.

Desondanks bedroeg de schade: euro 22.029,41. Wie dat moest betalen? Kees natuurlijk. Die had bij de installatie van de open haard gefaald, stelden de bewoners. Hij was vergeten onder de vloer van de eerste verdieping brandwerend materiaal te leggen. Daardoor konden enkele balkjes vlam vatten. De afvoerpijp van de open haard - die tijdens het branden bloedheet wordt - bevond zich op nog geen 80 millimeter van die balkjes. Zaak gesloten.

Kees echter weigert al 2,5 jaar te betalen. De bewoners van de woning, hun inboedelverzekeraar en hun opstalverzekeraar zijn daarom een civiele procedure begonnen. Elke civiele procedure begint met een dagvaarding. Daarin stelt de eiser – in dit geval dus de bewoners en hun verzekeringsmaatschappijen – wat hij van de gedaagde (Kees) wil. De dagvaarding moet zo uitgebreid mogelijk zijn. Het geschil moet erin worden beschreven en de eiser moet aangeven welke bewijzen hij heeft.

Omdat er bij een civiele procedure geen officier van justitie is die het onderzoek leidt, moeten de partijen zelf de bewijzen aandragen. Civiel recht heeft daardoor vaak iets koddigs – ook vandaag weer. Zo hebben drie experts de oorzaak van de brand onderzocht. Hun oordeel over Kees luidt (bondig samengevat):

Schuldig

Schuldig

Niet schuldig

De schuldigverklaringen zijn van de brandexperts die door de verzekeringsmaatschappijen van de bewoners zijn ingeschakeld. Het laatste oordeel is van de expert van de verzekeringsmaatschappij van Kees.

Ook Kees gelooft heilig in zijn onschuld. Het gaat om een ordinaire schoorsteenbrand, zegt hij, die is veroorzaakt door het niet vegen van de schoorsteen en het gebruik van nat hout. Hij legt het de rechter nog maar eens uit. Hij heeft de open haard geïnstalleerd, maar er bestond al een schoorsteen. Die liep van het dak naar het plafond van de woonkamer. Aan de schoorsteen in de woonkamer zat bovendien een aansluitstuk. Hij hoefde dus alleen nog maar de afvoerpijp van de open haard aan te sluiten op dit aansluitstuk, en klaar was *

Maar hoe kan het dat de bewoners zeggen dat ze nooit een aansluitstuk in hun woonkamer hebben gezien? En hoe kan het dat de brand precies daar is ontstaan?

Er moet, zegt Kees, metselwerk van de oude schoorsteen zijn losgeraakt. De vloer van de eerste verdieping is daardoor vrij komen te liggen. Uit de vloer stak een spijker. Die is ontzettend heet geworden. Daardoor is de balk waarin ie zat, gaan branden.

‘Meneer de rechter*’ Het grote moment van de Grote Knutselkoning is aangebroken. In zijn handen houdt hij het kurkdroge vuurhouten blokje met de spijker. Hij heeft, zegt hij, thuis geëxperimenteerd. Zeven minuten lang heeft hij een gasbrander op de spijker gezet. De spijker werd bloedheet, maar het blokje ging niet branden. Kees kletst dus.

Kees: ‘Zaten we allemaal maar de hele dag thuis spijkers in stukjes hout te slaan, hè.’

(Het vonnis, 23 weken later: als Kees kan aantonen dat de bestaande schoorsteen inderdaad een aansluitstuk in de woonkamer had, hoeft hij de schade niet te betalen. Hij krijgt hiervoor tot december.)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden