Het vrouwencondoom is terug

Vrouwencondooms zijn niet populair. Toch wordt in Afrika en Azië een nieuwe poging gedaan ze aan de vrouw te brengen. Met nieuwe modellen.

Een meisje met condooms op zak, voor het geval dát: in veel ontwikkelingslanden volstrekt taboe. ‘Een vrouw die in de winkel om condooms vraagt, wordt gezien als prostituee’, zegt Nestor Ankiba, marketingdeskundige uit Kameroen.

In Nigeria en Kameroen moet daar spoedig een eind aan komen. Met steun van Nederland en de Scandinavische landen wordt daar de komende drie jaar campagne gevoerd om te bewijzen dat het tot – nu toe wereldwijd impopulaire – vrouwencondoom marktpotentie heeft.

Mannencondooms

In veel Afrikaanse en Aziatische landen spelen vrouwen en meisjes geen rol bij de verspreiding van mannencondooms. Een meisje met een rubber op zak is kennelijk ergens op uit – en is dus een slet. Terwijl juist vrouwen de pijn voelen van gebrek aan voorbehoedsmiddelen. Zij zijn het die ongewenst zwanger worden, en vooral zij raken besmet met het aidsvirus. Driekwart van de HIV-besmetten in Afrika is vrouw.

Anders dan pil en spiraaltje is het vrouwencondoom een afdoende bescherming tegen beide risico’s, aids en ongewenste zwangerschap. Bovendien houden vrouwen met het vrouwencondoom de regie in eigen hand, zeggen pleitbezorgers van de vijftien jaar oude vinding. Zij besluiten of er veilig wordt gevreeën, niet de man.

De wereld veroveren

Met de campagne Universal Access to Female Condoms (UAFC) – de Nederlandse organisaties MyBody en Oxfam Novib stonden aan de wieg – moet het vrouwencondoom de wereld veroveren, te beginnen in de twee proeflanden. In Nigeria werd op 10 juli het startsein gegeven, Kameroen volgt in november, met een manifestatie waar de beroemde Kameroense jazz/funkmusicus Manu Dibango een vrouwencondoomlied zal uitvoeren. Dibango speelde het lied deze week al op een bijeenkomst van UAFC in Amsterdam.

Het vrouwencondoom moet snel een deel van de markt veroveren, zegt de Nestor Ankiba. De strategie is ‘sociale marketing’. ‘We gebruiken dezelfde technieken als bijvoorbeeld Coca-Cola, maar met een ander doel. Niet winst maken, maar gedragsverandering.’ Er zijn velerlei culturele hindernissen te nemen.

In Nigeria, zegt Victoria Archibong van de gezondheidsorganisatie SFH, was het vrouwencondoom tot voor kort niet verkrijgbaar. Jaarlijks verspreidt SFH 180 miljoen mannencondooms. Dit voorjaar werden de eerste tienduizend vrouwencondooms uitgezet, van het merk ‘Elegance’. Voor de komende maanden zijn er al 700 duizend stuks in aantocht.

Geen sexy imago

Sinds de uitvinding van het vrouwencondoom, vijftien jaar geleden, is het product nergens ter wereld aangeslagen. Het ziet eruit als een breed uitgevallen mannencondoom. ‘Het heeft geen sexy imago’, zegt Lucie van Mens, coördinator van UAFC. Daarom wordt er geld gestopt in de ontwikkeling van andere modellen. Tot voor kort was er eigenlijk maar één, de FC2, een wit geval met een ring onderin om de boel op z’n plaats te houden. ‘Mensen willen kunnen kiezen’, zegt Van Mens. ‘Klein, groot, kleuren, smaken.’

In Amsterdam was al een tweede model te zien: De ‘Reddy’, genoemd naar zijn bedenker, de Indiase arts Alla Venkata Reddy. Een naar chocolade ruikend roze condoom met een rond roze sponsje onderin.

Lage prijs

Ook zal concurrentie van nieuwe modellen, zo wordt gehoopt, de prijs doen dalen. De consumentenprijs in de twee proeflanden (13 dollarcent per stuk in Nigeria, 20 cent in Kameroen) is kunstmatig laag, met steun van de donoren (Nederland, de Scandinavische landen, de Hewlett Foundation).

Lange tijd ging over het vrouwencondoom het gerucht dat het kraakt tijdens het gebruik. In Zimbabwe, het enige land waar het condoom al enige populariteit geniet, speelde een reclamecampagne daarop in: ‘Hij kraakt alleen bij echte mannen!’ De verkoop schoot omhoog.

Op een themadag in het tropenmuseum wordt het vrouwen condoom gedemonstreerd. (Raymond Rutting/ de Volkskrant) Beeld
Op een themadag in het tropenmuseum wordt het vrouwen condoom gedemonstreerd. (Raymond Rutting/ de Volkskrant)
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden