'Het volk heeft laten zien dat het dit echt niet wil'

Honderden Turkse Nederlanders kwamen zaterdag samen in Rotterdam vanwege de mislukte coup in Turkije. 'Recep Tayyip Erdogan', scanderen ze.

Turkse Nederlanders betogen bij de Erasmusbrug in Rotterdam tegen de mislukte staatsgreep in Turkije.Beeld anp

De sfeer op het Wilhelminaplein is ronduit uitgelaten, alsof Turkije een belangrijke voetbalwedstrijd heeft gewonnen: staccato toeterend rijden auto's langs waaruit Turkse vlaggen zijn gestoken, en ook het plein kleurt snel rood van het vlagvertoon. Sommigen steken vuurwerk af.

Honderden Turkse Nederlanders kwamen zaterdag naar het Rotterdamse plein om de mislukking van de couppoging in hun vaderland te vieren. 'Wij zijn hier niet allemaal voorstanders van de Turkse president Erdogan, het gaat ons erom dat de democratie heeft gewonnen', zegt student Mehmet Özer (21), zelf geen aanhanger van de AK-partij van Erdogan.

Özer en zijn vrienden hebben de avond ervoor tot laat voor de televisie gezeten, ze scheppen tegen elkaar op wie het langst is opgebleven. 'Van onze ouders en grootouders hoorden we over de staatsgrepen van vroeger, voor wij waren geboren', zegt Özer. 'Nu is het anders. Het volk heeft laten zien dat ze dit echt niet wil.'

'Allahu Akbar', scandeert de menigte, en 'Recep Tayyip Erdogan', de naam van hun leider die al populair was maar nu voor hen helemaal niet meer stuk kan. Dan in het Turks: 'Alles voor het vaderland'. Een groepje jonge mannen maakt met hun hand het teken van de extreem-rechtse Grijze Wolven.

Enorme Turkse vlag bij de Erasmusbrug.Beeld anp

Uitbundig

Onderneemster Ayse Kaya (43) heeft haar eetcafé in Assendelft een dag gesloten om te komen demonstreren in Rotterdam. 'Ik ben hier zo van geschrokken', zegt Kaya. 'We moeten laten zien dat niemand ons klein kan krijgen. De mensen zitten niet op een staatsgreep te wachten, die willen rust, vrede en welvaart.'

Net als veel andere aanwezigen vindt Kaya dat Europa Turkije in de steek heeft gelaten, door die bewuste nacht in hun ogen te laat steun uit te spreken voor Erdogan; volgens hen een volgend bewijs van gebrek aan respect voor de bij zijn volk zo geliefde Turkse president. Kaya: 'Dat maakt Europa medeschuldig, door niet meteen achter onze democratisch gekozen leider te gaan staan.'

De stoet gaat uitbundig vlaggend de Erasmusbrug over. 'Jammer dat er niet meer Nederlanders meelopen uit solidariteit, er zijn vannacht toch veel doden gevallen voor de democratie', zegt Mustafa Ozen (33) uit het Brabantse Oudenbosch, volledig in het rood gekleed met een Turkse vlag als cape.

Turkse Nederlanders bij de Erasmusbrug.Beeld anp

Tuhanan Kuzu

Aan de andere kant van de Maas spreekt onder meer de voorzitter van Diyanet Nederland de menigte toe, de organisatie die gestuurd door het Turkse ministerie van Godsdienstzaken, ook in Nederland veel Turkse moskeeën bestiert. 'Dit mag nooit meer gebeuren', houdt hij zijn gehoor voor.

Een imam roept vanaf het podium op tot een gebed en leest uit de Koran. Het publiek klapt om het hardst als Kamerlid Tuhanan Kuzu van de politieke beweging Denk aan zijn toespraak begint. Dit is duidelijk zijn achterban; veel jongeren hebben er die middag een selfie met hem gemaakt. 'De gebeurtenissen hebben ons diep geraakt, de beelden staan op ons netvlies gebrand, van mensen die op straat tegenover tanks staan', zegt Kuzu. 'Jullie staan hier om te laten zien waar de democratie echt voor staat.'

De sfeer op het plein is die van verbroedering. Over wie er achter de staatsgreep zit, zijn veel aanwezigen zeker. Zij beschuldigen, net als de Turkse president, de geestelijke Fethullah Gülen, die ook onder de Nederlandse Turken veel aanhang heeft.

Tunahan Kuzu (fractievoorzitter Denk) spreekt voor Nederlandse Turken die zich bij de Erasmusbrug in Rotterdam hebben verzameld om te betogen tegen de mislukte staatsgreep in Turkije.Beeld anp

Gülen-aanhangers

Die Nederlandse Gülen-aanhangers zijn niet op het plein. 'Ik ben vlak na de couppoging door een Facebookvriend voor staatsvijand uitgemaakt, alsof ik er iets mee te maken had', vertelt de Utrechtse ondernemer en Gülen-sympathisant Ahmet Taskan later. 'Terwijl het volgens mij een volstrekt onzin is dat Gülen hier achter zit.'

Taskan zegt dat hij het plausibeler vindt dat het Erdogan zelf is, 'die een spel speelt'. 'Bij een serieuze couppoging waren toch als eerste de leiders opgepakt? En nu is het Erdogan die profiteert. Hij creëert een voedingsbodem waarbij de geesten rijp worden gemaakt om agressief te zijn naar andersdenkenden. Dat is kwalijk.'

Ook de Koerdische Nederlanders deelden niet in de feestvreugde in Rotterdam. 'Wij zijn tegen coups in het algemeen', zegt woordvoerder Bahoz Derik van de Koerdische vereniging Demned. 'Maar dat betekent niet dat wij nu dictator Erdogan steunen.'

Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden