Het vliegenzwamgevoel

Je trekt het gordijn open, de zondag is zo grauw als goedkoop wc-papier en je zegt het Vroege Vogel Ivo de Wijs na: Soms bekijk ik wat er achter/ Onze hoge schutting groeit/ Dan zie ik de buren zitten/ Echt volkomen uitgebloeid....

Schimmels groeien in de dakgoot en je denkt zomaar opeens: allez-hop, ik zou nu weleens alles willen weten over de Mebranomyces Delectabilis! Over de Hypochniciellum Subillaeqatum. De Entosordaria Perfidiosa. De Paradiacheopsis Longipes, niet te vergeten. En hoe staat het trouwens met de Callistosporium Divascens?

Kaplaarzen aan, zuidwestertje op, determineerboek mee. Want ze zijn d'r weer, de mysterieuze kinderen der duisternis, zoals paddestoelen worden genoemd. Ik dacht aan de Nijmeegse filosoof-antropoloog Ton Lemaire die Neder land de rug toekeerde om in de stilte van de Périgord op zoek te gaan naar het vliegenzwamgevoel. Hij schreef een boek dat 'een wetenschappelijk antwoord' moe st geven op de vraag waarom kabouters bij paddestoelen wonen. Dat antwoord was nogal mistig, maar na een lunch van gierst met moes van pompoenen mocht ik noteren dat wij Nederlanders mycofoob zijn: pad de stoelvijandig. Waarom spre k en we anders over heksenboleet, satansboleet, spokenbrood? En Limburgers over joedevlies en tatervleis, minder fijn-zin nig verwijzend naar joden en zigeuners?

Om de verstoorde symbiose tussen mens en natuur te herstellen pleit Lemaire al jaren voor eerherstel van de paddestoel, 'plant der goden'. Sjamanen, toverpriesters bij Siberische volken, aten de vliegenzwam (Amanita Mus ca ria), immers om met de geestenwereld te kunnen praten; het lekkerst was zo'n zwam als vrouwen hem hadden voorgekauwd. Le mai re deed het ook, maar hij werd alleen maar misselijk. Hij had de zwam eerst moeten dro gen. Het jaar daarop wilde hij het opnieuw proberen, maar toen stak de paddestoel zijn kopje niet meer op, daar in de Périgord. (De professor en zijn vriendin besloten hun heil en zwam vervolgens maar in de Pyreneeën te gaan zoeken.)

Dichter bij huis kunt u voor vragen over de kosmos der macrofungi - 'wat is het verschil tussen buisjes- en gaatjeszwammen?' - sinds kort in elk geval terecht in Weert, op de tentoonstelling Van Duivelsei tot Heksenboleet.

En op internet heeft de Neder landse Mycologen Ver enig ing een interactieve determineersleutel paraat. In samenwerking met onder meer de Sveriges Myko logiska Fören ing, de Fédération Myco logique Dauphiné-Savoi, de Asso cia zone Mycologico Bresa dolae en de Foren ingen til Svampe kuns da bens Fremme (Dene mar ken).

Kijk, met zulke klinkende namen kan de zondag niet meer stuk.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden