nieuws vertrek Speaker Bercow

Het Verenigd Koninkrijk blijft, maar Speaker Bercow vertrekt

31 oktober was de dag dat de Britten de Europese Unie zouden verlaten. Ze blijven nog even, maar namen wel afscheid van de kleurrijke voorzitter van het Lagerhuis.

John Bercow arriveert bij het parlement in Londen. Beeld AP

Uiteindelijk nam er toch iemand afscheid op donderdag 31 oktober 2019. Het Verenigd Koninkrijk mag dan nog even in de Europese Unie blijven, voor Mr Speaker was het na tien jaar zijn laatste dag als voorzitter van het Britse Lagerhuis. Voor de ingang van het parlement werd hij vervloekt door brexiteers die wederom een nationale feestdag aan zich voorbij zagen gaan, maar binnen weerkaatsten er warme woorden tegen de houten panelen van de debatzaal.

‘Lofuitingen aan de kapelaan van de Speaker,’ meldde de agenda van het Lagerhuis. Lof kreeg de Eerwaarde Rose Hudson-Wilkin zeker voor de negen jaar waarin ze met devotie heeft zorggedragen voor het zieleheil van de volksvertegenwoordigers, maar verreweg de meeste aandacht was er voor John Bercow, die na tien jaar afscheid nam. De socialist Jack Dromey noemde de kleine Speaker zelfs een van de reuzen uit 600 jaar parlementaire geschiedenis.

Het was de derde golf van lof. Bij zijn afscheid hadden Lagerhuisleden al een paar uur parlementaire tijd uitgetrokken voor het prijzen van Bercow, en bij zijn laatste vragenuurtje, woensdag, vergeleek premier Boris Johnson deze remainer en Federer-fan met een Wimbledon-umpire die af en toe een potje tennis besloot mee te spelen, om zijn opponent te verrassen met onbespeelbare ballen. Bercow lachte, maar besefte dat hier zijn onafhankelijkheid in twijfel werd getrokken.

Een dag later merkte de Leader of the House Jacob Rees-Mogg hoffelijk op dat er kritiek mogelijk is op Bercows voorzitterschap, maar dat het daar nu niet de tijd voor is. Hoewel deze ‘afgevaardigde voor Downton Abbey’ normaal gesproken geen voorstander van moderniseringen is, prees hij de ruimte die Bercow heeft geboden voor spoeddebatten, waardoor ministers tot hun ergernis hun veilige departementen telkens moesten verruilen voor het kritische parlementsgebouw.

Kampioen van de parlementariërs 

Het paste in de filosofie van Bercow, die aantrad na het bonnetjesschandaal in het Lagerhuis. Hij wilde ‘kampioen van de parlementariërs’ zijn tegen het machtige regeringsapparaat. Lof kreeg hij ook voor het betrekken van jongeren bij de politiek, onder meer door het opzetten van een Jeugdparlement. Daar bleef het niet bij. Oud-staatssecretaris Tracey Crouch sprak bewondering uit voor Bercows vermogen om negen uur aan één stuk debatten te leiden. ‘ U heeft blijkbaar de blaas van een kameel.’

Mother of the House Harriet Harman roemde de ‘reis’ die Bercow heeft afgelegd van lid van de rabiaat-rechtse Monday Club naar pleitbezorger van progressieve kwesties. Hij is ‘woke’, concludeerde ze tevreden. Aan de andere kant van de debatzaal dankte de Conservatief Andrew Rosindell Bercow voor zijn ‘patriottische beslissing’ om de Union Jack op alle dagen van het jaar van het parlementsgebouw te laten wapperen, en niet alleen tijdens zittingsdagen.

In de ogen van de Conservatief Sir John Hayes heeft de Speaker ‘theater en humor gebracht in een tijd van overdreven hysterie en technocratische rigiditeit, met een vitaliteit en menselijkheid die doen denken aan de schilderijen van Van Gogh.’ Er werd gefilosofeerd over de volgende levensfase van de 56-jarige Bercow, waarbij suggesties werden gedaan variërend van tenniscommentator en deelnemer aan Strictly Come Dancing tot aartbisschop van Lichfield, een functie die sinds 799 vacant is.

Bercow gaat door z'n dagelijkse routine en bereidt zich voor om voor te zitten in de kamer van de House of Commons. Beeld AP

Sabotage

Ook op de publieke tribune, waar de Speaker recht op uitkijkt, klonk waardering. ‘Hij heeft het Lagerhuis weer midden in de maatschappij geplaatst,’ zei Elspeth Ashworth uit Edinburgh, die met haar man speciaal voor Bercows afscheid naar het Lagerhuis was gekomen. Present was ook de Rotterdamse geschiedenisstudent Joas Haster, die naar Brexitland was gekomen omdat het hem een aardige gedachte leek ‘de EU niet te verlaten, om er vervolgens wel heen te gaan’.

Op het parlementsplein weet een pro-Brexit-demonstrant, die zich bekendmaakt als Brenda uit Billingham, precies wie er schuldig is aan het nieuwe uitstel. ‘Bercow heeft de democratie gesaboteerd. Zijn vertrek is een schrale troost op deze dag.’ Terwijl enkele tientallen betogers hun onvrede uitten, gingen de laatste uren van Speaker Bercow in. Om half zes volgde er een laatste stemming, om de zittingsdag te verdagen. De ‘ Ayes’  wonnen en Bercow verliet zijn stoel.

‘Order, order’  waren zijn laatste woorden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden